ADB dự báo 3 kịch bản tăng trưởng của kinh tế châu Á - Thái Bình Dương

Các nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương lúc này cần tăng cường khả năng chống chịu và đa dạng hóa nguồn năng lượng. Ảnh: Hoàng Linh

Theo ADB, nếu gián đoạn trên thị trường năng lượng kéo dài hơn 1 năm, tăng trưởng của các nền kinh tế đang phát triển trong khu vực có thể giảm tới 1,3 điểm phần trăm trong giai đoạn 2026–2027, trong khi lạm phát có thể tăng thêm 3,2 điểm phần trăm.

ADB cho biết xung đột tác động tới khu vực thông qua nhiều kênh, bao gồm giá năng lượng tăng cao, gián đoạn chuỗi cung ứng và thương mại, cũng như điều kiện tài chính toàn cầu bị thắt chặt. Ngoài ra, các lĩnh vực như du lịch và kiều hối cũng có thể chịu ảnh hưởng tiêu cực.

Để đánh giá mức độ rủi ro, ADB xây dựng ba kịch bản dựa trên thời gian gián đoạn nguồn cung năng lượng. Trong kịch bản thứ nhất, nếu xung đột chỉ kéo dài đến cuối tháng 6-2026, giá dầu có thể tăng lên mức trung bình 105 USD mỗi thùng trong quý II trước khi trở lại mức trước xung đột vào quý III-2026. Trong trường hợp này, GDP khu vực châu Á – Thái Bình Dương sẽ giảm 0,3 điểm phần trăm, lạm phát tăng 0,6 điểm phần trăm.

Kịch bản thứ hai giả định gián đoạn kéo dài đến hết tháng 9-2026. Khi đó, giá dầu có thể tăng lên 130 USD/thùng trong quý II-2026 và duy trì khoảng 120 USD/thùng trong quý III-2026 trước khi hạ nhiệt vào quý IV-2026. Tác động tiêu cực sẽ rõ nét hơn, với tăng trưởng GDP châu Á – Thái Bình Dương giảm 0,7 điểm phần trăm và lạm phát tăng 1,2 điểm phần trăm.

Ở kịch bản xấu nhất, nếu gián đoạn nghiêm trọng kéo dài đến cuối tháng 2-2027, giá dầu có thể vượt 155 USD/thùng trong quý II-2026, sau đó giảm chậm về khoảng 140 USD/thùng trong giai đoạn từ quý III-2026 đến quý I-2027. Khi đó, tăng trưởng GDP của khu vực có thể giảm tới 1,3 điểm phần trăm, còn lạm phát tăng 3,2 điểm phần trăm.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng các nền kinh tế Đông Nam Á và Thái Bình Dương sẽ chịu tác động tiêu cực lớn nhất về tăng trưởng, trong khi khu vực Nam Á đối mặt áp lực lạm phát cao hơn. Điều này phản ánh mức độ phụ thuộc khác nhau vào nhập khẩu năng lượng và cấu trúc kinh tế của từng khu vực.

Chuyên gia kinh tế Albert Park của ADB nhận định, các nền kinh tế đang phát triển sẽ phải đối mặt với sự đánh đổi khó khăn giữa tăng trưởng suy giảm và lạm phát gia tăng nếu gián đoạn năng lượng kéo dài. Do đó, các chính phủ cần ưu tiên ổn định thị trường, đồng thời bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương và nâng cao khả năng chống chịu trong dài hạn.

ADB cũng đưa ra một số khuyến nghị chính sách. Trong đó, các biện pháp điều hành nên cho phép giá năng lượng phản ánh phần nào tín hiệu thị trường nhằm khuyến khích tiết kiệm và chuyển đổi năng lượng, thay vì áp dụng kiểm soát giá diện rộng. Đồng thời, hỗ trợ tài khóa cần có mục tiêu rõ ràng và thời hạn cụ thể, tập trung vào các nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

Ngoài ra, các ngân hàng trung ương được khuyến nghị theo dõi sát kỳ vọng lạm phát và duy trì ổn định thị trường tài chính, tránh thắt chặt chính sách quá mức gây thêm áp lực lên tăng trưởng. Các biện pháp quản lý nhu cầu năng lượng như tiết kiệm điện, khuyến khích giao thông công cộng và điều chỉnh hành vi tiêu dùng cũng được nhấn mạnh.

Trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng, báo cáo của ADB cho thấy rủi ro đối với kinh tế khu vực không chỉ đến từ xung đột trực tiếp mà còn từ các cú sốc lan tỏa qua thị trường năng lượng và tài chính toàn cầu. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về tăng cường khả năng chống chịu và đa dạng hóa nguồn năng lượng đối với các nền kinh tế châu Á.