EU đồng hành cùng Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới

Các đại biểu tham dự Diễn đàn Kinh doanh và Đầu tư EU - Việt Nam - Chiến lược Cửa ngõ Toàn cầu. Ảnh: BTC.

Tham dự sự kiện có Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc, Cao Ủy châu Âu về Quan hệ đối tác quốc tế Jozef Síkela, Phó Chủ tịch Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) Nicola Beer, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) Bruno Jaspaert cùng 500 đại biểu, đại diện các cơ quan, tổ chức của EU, cơ quan quản lý Việt Nam, doanh nghiệp của hai bên và các định chế tài chính quốc tế.

Tăng tốc đầu tư, củng cố đối tác chiến lược

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Cao Ủy châu Âu về Quan hệ đối tác quốc tế Jozef Síkela nhấn mạnh, việc Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU) nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện đã mở ra giai đoạn hợp tác sâu rộng, thực chất hơn, trong đó các cam kết đang được cụ thể hóa bằng những dự án đầu tư lớn nhằm hỗ trợ tăng trưởng và chuyển đổi phát triển của Việt Nam.

EU đang triển khai gói đầu tư trị giá 560 triệu euro, tập trung vào chuyển dịch năng lượng và phát triển bền vững. Đây được coi là bước đi quan trọng trong bối cảnh Việt Nam cần nâng cao chất lượng tăng trưởng, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Dù có nhiều tiềm năng với nền kinh tế năng động, dân số trẻ và định hướng rõ ràng, Việt Nam vẫn đối mặt với thách thức lớn về bảo đảm nguồn năng lượng ổn định và tạo việc làm chất lượng cao, nhất là khi nhu cầu năng lượng tăng nhanh và áp lực đối với hệ thống điện ngày càng lớn.

Cao Ủy châu Âu về Quan hệ đối tác quốc tế Jozef Síkela phát biểu khai mạc diễn đàn. Ảnh: BTC.

Trên cơ sở đó, các dự án hợp tác được triển khai gắn với nhu cầu thực tiễn, nổi bật là dự án thủy điện tích năng Bắc Ái công suất 1.200 MW, tổng vốn khoảng 900 triệu euro, góp phần ổn định hệ thống điện và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng tái tạo. Đồng thời, EU cũng khởi động chương trình hỗ trợ giao thông bền vững trị giá 40 triệu euro, nhằm huy động hơn 1 tỷ euro cho các dự án đường sắt và giao thông đô thị, trong đó có các kế hoạch lớn như tuyến đường sắt cao tốc Bắc – Nam.

Sự tham gia của các doanh nghiệp châu Âu cùng Ngân hàng Đầu tư châu Âu thể hiện cam kết hợp tác lâu dài, không chỉ cung cấp vốn mà còn chuyển giao công nghệ và kinh nghiệm quản lý. Bên cạnh đó, thỏa thuận 200 triệu euro giữa EIB và Techcombank sẽ hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào năng lượng tái tạo và giao thông sạch, góp phần thúc đẩy khu vực tư nhân tham gia quá trình chuyển đổi xanh.

Những sáng kiến này phản ánh cách EU triển khai chiến lược “Cửa ngõ Toàn cầu”, kết hợp nguồn lực công - tư để thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Quan hệ đối tác Việt Nam - EU vì vậy được kỳ vọng mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai bên, từ phát triển hạ tầng, năng lượng sạch đến mở rộng cơ hội kinh tế và thương mại.

Mở rộng vốn đầu tư cho tăng trưởng bền vững

Phó Chủ tịch EIB Nicola Beer khẳng định, trong bối cảnh thế giới đang có nhiều biến động, EU tiếp tục là một đối tác ổn định, tin cậy và lâu dài của Việt Nam. Với vai trò là cánh tay tài chính của EU, EIB đang tích cực hiện thực hóa các cam kết hợp tác thông qua những khoản đầu tư cụ thể, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững tại Việt Nam.

Phó Chủ tịch EIB Nicola Beer phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: BTC.

Cách tiếp cận của EIB dựa trên quan hệ đối tác cùng có lợi, trong đó quy tụ các thể chế EU, các quốc gia thành viên, ngân hàng phát triển và đối tác Việt Nam nhằm huy động nguồn lực tài chính, kinh nghiệm và công nghệ chất lượng cao. Một trong những sáng kiến tiêu biểu là Quan hệ Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng (JETP), hiện đang bước vào giai đoạn triển khai với nhiều dự án cụ thể.

Đáng chú ý, EIB vừa công bố thỏa thuận tài trợ trị giá 200 triệu euro với Techcombank nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào năng lượng tái tạo, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và phát triển giao thông bền vững. Song song với đó, EIB đang hợp tác với Chính phủ Việt Nam triển khai khoản vay khung trị giá 500 triệu euro nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi năng lượng, đặc biệt trong lĩnh vực lưới điện và truyền tải. Nguồn tài chính này đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh và thực hiện các cam kết trong khuôn khổ JETP.

Trong lĩnh vực giao thông đô thị, EIB cũng hỗ trợ dự án Tuyến Metro số 3 tại Hà Nội, góp phần cải thiện chất lượng di chuyển của người dân theo hướng xanh và hiệu quả hơn.

Bà Nicola Beer nhấn mạnh mục tiêu hợp tác với Việt Nam để phát triển các dự án lớn mạnh, chất lượng cao, có thể được thực hiện hiệu quả và mang lại tác động lâu dài.

Tạo động lực mới cho quan hệ hợp tác Việt Nam - EU

Phát biểu tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc khẳng định, sự kiện lần này có ý nghĩa đặc biệt, góp phần triển khai thực chất khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - EU, nhất là trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại và đầu tư.

Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: BTC.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, Việt Nam kiên định đường lối phát triển độc lập, tự chủ, đồng thời đẩy mạnh hội nhập quốc tế sâu rộng, hiệu quả. Nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, trong đó kinh tế tư nhân được xác định là động lực quan trọng, cùng với khu vực nhà nước giữ vai trò chủ đạo. Việt Nam cũng đang triển khai ba đột phá chiến lược gồm hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, gắn với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.

Đánh giá cao vai trò của EU, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc cho rằng, EU là đối tác kinh tế, thương mại và đầu tư hàng đầu của Việt Nam. Quan hệ hợp tác giữa hai bên không ngừng được củng cố, đặc biệt sau khi Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EU (EVFTA) có hiệu lực, tạo động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng thương mại và đầu tư song phương. Các doanh nghiệp châu Âu đã có những đóng góp quan trọng vào quá trình chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và thúc đẩy phát triển bền vững tại Việt Nam.

Trong giai đoạn tới, Chính phủ Việt Nam mong muốn tăng cường hợp tác với EU trên một số lĩnh vực trọng tâm. Trước hết là thúc đẩy tiếp cận các nguồn tài chính xanh và bền vững, phục vụ phát triển hạ tầng chiến lược và chuyển đổi năng lượng. Việt Nam kêu gọi các doanh nghiệp EU đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng tái tạo, hạ tầng hiện đại và đổi mới sáng tạo, góp phần hình thành các trung tâm tài chính quốc tế và hệ sinh thái khởi nghiệp.

Bên cạnh đó, Việt Nam đề nghị EU tiếp tục hỗ trợ trong quá trình chuyển đổi năng lượng công bằng, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, thông qua chia sẻ kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ và cung cấp nguồn tài chính dài hạn. Hai bên cũng cần tăng cường hợp tác trong chuỗi cung ứng toàn cầu, tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào các mạng sản xuất, đáp ứng các tiêu chuẩn cao về môi trường và lao động.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị các quốc gia thành viên EU sớm hoàn tất phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ Đầu tư Việt Nam - EU (EVIPA), qua đó tạo hành lang pháp lý an toàn và minh bạch, giúp doanh nghiệp hai bên yên tâm mở rộng hợp tác. Đồng thời, hai bên cần đẩy mạnh hợp tác xây dựng các mô hình phát triển mới như khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế, tạo động lực tăng trưởng mới.

Khẳng định Việt Nam luôn đồng hành và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp EU đầu tư lâu dài, Phó Thủ tướng bày tỏ tin tưởng cộng đồng doanh nghiệp hai bên sẽ đóng vai trò tiên phong, đưa quan hệ Việt Nam - EU lên tầm cao mới, đóng góp vào hòa bình, ổn định và phát triển bền vững của khu vực và thế giới.

Tại diễn đàn, hai bên đã ký kết nhiều văn bản hợp tác trong giai đoạn mới. Ảnh: BTC.

Với chủ đề “Đầu tư cùng nhau vì một tương lai bền vững”, diễn đàn được định vị như một nền tảng quan trọng nhằm tăng cường kết nối và mở rộng hợp tác EU - Việt Nam.

Chương trình gồm nhiều phiên thảo luận chuyên đề, tạo không gian để các nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo doanh nghiệp và chuyên gia trao đổi, kết nối và tìm kiếm cơ hội đầu tư, đồng thời cập nhật những xu hướng chính sách mới.

Không chỉ là diễn đàn đối thoại, sự kiện còn hướng tới tháo gỡ các rào cản pháp lý, thúc đẩy hợp tác thực chất giữa cộng đồng doanh nghiệp hai bên. Đặc biệt, các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) của Việt Nam sẽ có cơ hội tiếp cận nhà đầu tư và đối tác quốc tế, từ đó mở rộng hợp tác và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tại diễn đàn, hai bên đã ký kết nhiều văn bản hợp tác quan trọng để triển khai trong giai đoạn tới.