Ngân sách quốc phòng NATO tăng mạnh, hướng tới mục tiêu 5% GDP

Các thành viên NATO đều đạt được mục tiêu chi ít nhất 2% GDP cho quốc phòng trong năm 2025. Ảnh: Guglielmo Mangiapane

Báo cáo thường niên được Tổng thư ký NATO Mark Rutte công bố tại Brussels, Bỉ ngày 26-3 nhấn mạnh, mức tăng trưởng “ấn tượng” này. Ông ca ngợi việc các đồng minh châu Âu và Canada đã tăng chi tiêu quốc phòng thực tế gần 1/5 trong năm 2025.

Theo báo cáo, từ năm 2014 đến 2025, chi tiêu quốc phòng hàng năm của các nước NATO tại châu Âu và Canada đã tăng hơn gấp đôi, đạt mức tăng thực tế 106%. Riêng trong năm 2025, tổng đầu tư quốc phòng của khu vực này đạt 574 tỷ USD (khoảng 500 tỷ euro), tăng 20% so với năm trước.

Một điểm đáng chú ý là tất cả các đồng minh đều đã đạt mục tiêu chi 2% GDP cho quốc phòng. Thậm chí, ba quốc gia đã đạt mức mục tiêu mới 3,5% GDP - mốc được đặt ra cho năm 2035. Ông Mark Rutte nhận định: “Điều này cho thấy các đồng minh NATO nhận thức rõ môi trường an ninh đã thay đổi và sự cần thiết phải thực hiện các nghĩa vụ chung”.

Trong khi đó, chi tiêu quốc phòng của Mỹ đạt 838 tỷ USD trong năm 2025, vẫn chiếm hơn một nửa tổng ngân sách của NATO. Tuy nhiên, tỷ trọng của Mỹ đã giảm từ 64% năm 2024 xuống còn 59% năm 2025, phản ánh sự gia tăng đóng góp từ các đồng minh châu Âu và Canada.

Dù vậy, mức độ đóng góp giữa các quốc gia vẫn có sự chênh lệch. Một số nước như Bỉ, Canada, Tây Ban Nha hay Italia chỉ vừa chạm ngưỡng 2% GDP. Trong khi đó, các quốc gia Đông Âu và Bắc Âu như Ba Lan, Lithuania hay Na Uy đang dẫn đầu, với tỷ lệ đầu tư GDP vào quốc phòng cao hơn mức 3,19% của Mỹ.

Chỉ có ba quốc gia là Bỉ, Albania và Estonia, không đạt mục tiêu dành ít nhất 20% ngân sách quốc phòng cho trang thiết bị quân sự mới.

Báo cáo cũng nhắc lại hội nghị thượng đỉnh NATO “lịch sử” tại The Hague vào tháng 6 năm ngoái. Tại đây, giữa những chỉ trích từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, các thành viên đã cam kết nâng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP vào năm 2035. Trong đó, 3,5% dành cho quốc phòng cốt lõi và 1,5% cho các lĩnh vực liên quan như hạ tầng, đổi mới và công nghiệp quốc phòng.

Ông Mark Rutte cho rằng, kế hoạch này sẽ giúp NATO trở nên công bằng hơn trong việc chia sẻ gánh nặng an ninh, đồng thời nhấn mạnh liên minh cần tiếp tục duy trì đà tiến này tại hội nghị thượng đỉnh sắp tới ở Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ).

Cảnh báo về môi trường an ninh ngày càng phức tạp, người đứng đầu NATO khẳng định, Nga vẫn là “mối đe dọa trực tiếp và đáng kể nhất” đối với khu vực Euro-Atlantic, đặc biệt trong bối cảnh xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ năm, với sự hậu thuẫn từ nhiều quốc gia.

Ông Mark Rutte cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của mối liên kết xuyên Đại Tây Dương: “Bắc Mỹ và châu Âu luôn mạnh mẽ hơn khi cùng nhau trong NATO và đó là cách chúng ta duy trì an toàn trong một thế giới ngày càng nguy hiểm.”