Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu - đã làm thị trường năng lượng biến động mạnh. Giá dầu thô tăng từ dưới 70 USD/thùng ngày 27/2 lên gần 120 USD/thùng, trước khi giảm xuống khoảng 90 USD/thùng trong vài ngày qua.
Tại Mỹ, giá xăng trung bình đã tăng lên 3,48 USD/gallon, so với dưới 3 USD/gallon chỉ một tuần trước đó. Các chuyên gia cho rằng tác động có thể nghiêm trọng hơn đối với châu Âu và châu Á, những khu vực vốn phụ thuộc nhiều vào nguồn cung năng lượng từ Trung Đông.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ước tính, cứ mỗi 10% giá dầu tăng thêm, lạm phát toàn cầu sẽ bị đẩy lên thêm 0,4 điểm phần trăm và làm giảm sản lượng kinh tế toàn cầu khoảng 0,2%.
Ngoài năng lượng, gián đoạn tại eo biển Hormuz còn ảnh hưởng đến thị trường phân bón toàn cầu. Khoảng 30% lượng phân bón xuất khẩu của thế giới, bao gồm urê, amoniac và phosphat, được vận chuyển qua tuyến đường này. Việc gián đoạn vận chuyển khiến chi phí sản xuất nông nghiệp tăng lên và có nguy cơ đẩy giá lương thực tăng cao, đặc biệt tại các quốc gia nghèo.
Giới chuyên gia cảnh báo những nước nhập khẩu năng lượng lớn như Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Trung Quốc và nhiều quốc gia châu Âu sẽ chịu tác động mạnh từ giá năng lượng tăng. Một số nền kinh tế dễ tổn thương như Pakistan còn có nguy cơ đối mặt với rủi ro đặc biệt lớn, do phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng. Trong khi đó, các nước xuất khẩu năng lượng ngoài khu vực xung đột như Na Uy, Nga và Canada có thể được hưởng lợi từ giá dầu cao hơn.
Cuộc khủng hoảng cũng đặt các ngân hàng trung ương vào thế khó khi phải lựa chọn giữa việc tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát do giá năng lượng tăng, hay nới lỏng chính sách tiền tệ nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
Các nhà phân tích cho rằng mức độ tác động đối với kinh tế toàn cầu sẽ phụ thuộc nhiều vào thời gian kéo dài của xung đột và khả năng khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz trong thời gian tới.
Ý kiến bạn đọc