Pakistan nỗ lực thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình Mỹ - Iran đi đúng hướng

Các tàu thuyền di chuyển qua Eo biển Hormuz, ngày 20-5. Ảnh: Reuters

Tư lệnh quân đội Pakistan Asim Munir dự kiến sẽ quyết định liệu có tới Tehran để tham gia vai trò hòa giải hay không. Trước đó, Bộ trưởng Nội vụ Pakistan đã có mặt tại thủ đô Iran hôm 20-5 để thúc đẩy các cuộc tiếp xúc.

“Chúng tôi đang liên lạc với tất cả các nhóm khác nhau ở Iran để đơn giản hóa việc trao đổi thông tin và đẩy nhanh tiến độ”, một nguồn tin tiết lộ. “Việc Tổng thống Donald Trump bắt đầu mất kiên nhẫn là điều đáng lo ngại, nhưng chúng tôi đang cố gắng thúc đẩy việc truyền đạt thông điệp giữa hai bên”.

Theo hãng thông tấn ISNA của Iran, ông Asim Munir dự kiến đến Tehran để tham vấn về một khuôn khổ đàm phán mới, bao gồm các biện pháp xây dựng lòng tin và những đảm bảo giữa các bên. Tuy nhiên, triển vọng đạt được đột phá ngoại giao đang trở nên khó khăn hơn khi Iran phát tín hiệu cứng rắn hơn đối với một trong những yêu cầu cốt lõi của Mỹ liên quan đến chương trình hạt nhân.

Hai nguồn tin cấp cao của Iran cho biết Lãnh tụ tối cao Ayatollah Mojtaba Khamenei đã ban hành chỉ thị yêu cầu không được chuyển uranium làm giàu gần cấp độ chế tạo vũ khí ra khỏi lãnh thổ Iran. Đây được xem là động thái trực tiếp thách thức yêu cầu của Washington và Israel, vốn muốn kho dự trữ uranium làm giàu cao của Tehran phải bị loại bỏ như một điều kiện then chốt cho bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào.

Các quan chức Israel cũng tiết lộ với Reuters rằng Tổng thống Trump từng cam kết với Tel Aviv mọi thỏa thuận với Iran đều phải bao gồm điều khoản đưa lượng uranium này ra khỏi Iran.

Động thái mới của Tehran được cho là có thể khiến ông Trump thêm thất vọng trong bối cảnh ông đang chịu áp lực chính trị trong nước trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, với tỷ lệ ủng hộ đang ở mức thấp kể từ khi trở lại Nhà Trắng. Trong những tuần gần đây, ông Trump liên tục cảnh báo Iran phải đưa ra “câu trả lời đúng đắn”, nếu không có thể đối mặt với các cuộc tấn công mới từ Mỹ và Israel.

Bế tắc ngoại giao cũng khiến thị trường năng lượng toàn cầu thêm bất ổn. Sáu tuần sau khi lệnh ngừng bắn mong manh có hiệu lực, các cuộc đàm phán gần như không đạt tiến triển đáng kể, trong khi việc gián đoạn vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz tiếp tục đẩy giá năng lượng tăng mạnh.

Sau phát biểu của Lãnh tụ tối cao Iran, giá dầu Brent đã tăng gần 2%, lên khoảng 107 USD/thùng.

Iran tiếp tục khẳng định chủ quyền đối với Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt tự nhiên của thế giới. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi tuyên bố Tehran có quyền thực hiện “các biện pháp thiết thực và tương xứng” nhằm bảo vệ an ninh hàng hải theo luật pháp quốc tế.

Trong khi đó, Mỹ phản đối mạnh mẽ khả năng Iran áp đặt các điều kiện kiểm soát việc đi lại qua eo biển này, bao gồm khả năng thu phí tàu thuyền. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cảnh báo nếu Tehran tiếp tục theo đuổi các biện pháp như vậy, “một thỏa thuận ngoại giao sẽ trở nên bất khả thi”.

Việc Eo biển Hormuz bị đóng cửa phần lớn hoạt động suốt gần ba tháng qua đang gây ra cú sốc nghiêm trọng đối với chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo thị trường dầu mỏ có thể bước vào “vùng đỏ” trong các tháng 7 và 8 do nhu cầu nhiên liệu mùa hè tăng cao trong khi nguồn cung từ Trung Đông tiếp tục bị gián đoạn.

Theo Báo Hà Nội Mới