Châu Âu tăng tốc chuyển đổi xanh

Theo Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat), tỷ trọng điện sản xuất từ các nguồn năng lượng tái tạo tại Liên minh châu Âu (EU) tiếp tục chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ, chiếm 45,5% tổng sản lượng điện trong quý I/2026, cao hơn mức 42,7% cùng kỳ năm 2025. Đan Mạch dẫn đầu EU khi có tới 90% sản lượng điện được tạo ra từ các nguồn năng lượng tái tạo, chủ yếu là điện gió. Theo số liệu từ tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember có trụ sở tại Anh, tháng 4/2026, sản lượng điện gió và điện mặt trời tại EU tăng khoảng 13% so với cùng kỳ năm trước. EU cũng đã tiết kiệm 51,4 tỷ euro trong năm 2025 nhờ cắt giảm nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch và đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo.

Dù EU được đánh giá là một trong những khu vực đi đầu trên toàn cầu về cắt giảm khí thải, nhưng những nỗ lực hiện nay dường như chưa đủ nhanh so với tốc độ biến đổi khí hậu. Các quốc gia châu Âu đang oằn mình đối phó các đợt nắng nóng cực đoan, kéo theo hạn hán nghiêm trọng và cháy rừng lan rộng. Khu vực Tây Âu vừa ghi nhận tháng 6 nóng nhất kể từ khi có số liệu thống kê: nhiệt độ trung bình trong tháng 6/2026 đạt 20,74 độ C, cao hơn 3 độ C so với mức trung bình giai đoạn 1991-2020 và vượt kỷ lục được thiết lập vào tháng 6/2025.

Các nhà khoa học nêu rõ, biến đổi khí hậu do con người gây ra là nguyên nhân khiến các đợt nắng nóng khắc nghiệt xuất hiện ngày càng thường xuyên, kéo dài hơn và có cường độ mạnh hơn trên khắp châu Âu. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) còn cảnh báo đợt nắng nóng kỷ lục diễn ra ở Lục địa già mới chỉ là “cuộc diễn tập” cho những mùa hè khắc nghiệt hơn trong tương lai. Trước báo động đỏ từ thiên nhiên, châu Âu đang đẩy mạnh biện pháp thích ứng với khí hậu cực đoan và nỗ lực giảm phát thải khí nhà kính.

Công cuộc chuyển đổi xanh, đầu tư phát triển năng lượng tái tạo được EU chú trọng kể từ sau cú sốc năng lượng do cuộc xung đột tại Ukraine gây ra kể từ năm 2022. Chiến sự tại Trung Đông hiện nay càng cho thấy rủi ro khi phụ thuộc nhiều vào năng lượng từ than đá, dầu mỏ, khí đốt. Thực tế cho thấy, năng lượng tái tạo vừa là chìa khóa để các nước bảo đảm an ninh năng lượng, vừa là giải pháp ứng phó hiệu quả tình trạng biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, các đợt nắng nóng như thiêu đốt tại châu Âu khiến nhu cầu sử dụng máy điều hòa nhiệt độ gia tăng, gây áp lực lớn lên lưới điện. Nhiều nước buộc phải tạm thời quay lại sử dụng nhiên liệu hóa thạch để bù đắp tình trạng thiếu hụt năng lượng. Nhiệt độ cao cũng làm giảm hiệu suất của các tấm pin mặt trời.