Ấn Độ chi 1,2 tỷ USD giảm phụ thuộc máy móc nhập khẩu

Bên trong một đường hầm vừa hoàn thành thuộc dự án tàu cao tốc Mumbai-Ahmedabad ở Navi Mumbai, Ấn Độ. Ảnh: Reuters

New Delhi đang đưa chính sách tự chủ sản xuất vào một lĩnh vực ít được chú ý nhưng có ý nghĩa chiến lược với các dự án hạ tầng lớn. Theo hai nguồn tin chính phủ, Ấn Độ dự kiến sớm phê duyệt chương trình ưu đãi 1,2 tỷ USD dành cho sản xuất thiết bị xây dựng và hạ tầng công nghệ cao.

Kế hoạch dự kiến kéo dài 7 năm, với mục tiêu thu hút khoảng 1,8 tỷ USD đầu tư mới. Các doanh nghiệp trong nước sẽ được khuyến khích sản xuất máy khoan hầm, thiết bị chữa cháy và thang máy cho nhà cao tầng, những sản phẩm mà Ấn Độ hiện còn phụ thuộc nhiều vào nguồn cung bên ngoài.

Điểm đáng chú ý là chương trình sẽ đặt ra yêu cầu về tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước đối với những loại máy móc hiện được nhập khẩu hoàn toàn. Theo một nguồn tin chính phủ, chính sách nhằm lấp khoảng trống tại những lĩnh vực Ấn Độ chưa đủ năng lực sản xuất và phải dựa nhiều vào hàng nhập khẩu.

Máy khoan hầm là ví dụ rõ nhất. Trung Quốc lâu nay là một trong những nhà cung cấp chính cho các dự án tàu điện đô thị và đường cao tốc của Ấn Độ. Sau cuộc đụng độ biên giới giữa hai nước năm 2020, New Delhi áp đặt nhiều hạn chế đối với đầu tư và hoạt động mua sắm công từ Trung Quốc.

Đến năm 2024, Trung Quốc bắt đầu siết xuất khẩu máy khoan hầm thông qua việc trì hoãn thủ tục hải quan. Giá trị máy móc thi công đường hầm Ấn Độ nhập từ Trung Quốc giảm mạnh từ 18 triệu USD xuống 3 triệu USD trong năm tài chính 2023-2024, còn 500.000 USD năm 2024-2025 và 800.000 USD năm 2025-2026.

Chương trình mới có thể tạo cơ hội cho doanh nghiệp nhà nước BEML, đơn vị đang lên kế hoạch sản xuất máy khoan hầm trong nước, cùng các nhà sản xuất thiết bị như Larsen & Toubro và Johnson Lifts. Bộ Công nghiệp nặng và Bộ Tài chính Ấn Độ chưa bình luận về kế hoạch.

Động thái trên diễn ra khi thị trường thiết bị xây dựng và hạ tầng Ấn Độ đã đạt khoảng 1 nghìn tỷ rupee, tương đương 10,5 tỷ USD. Quy mô này được dự báo tiếp tục tăng khi New Delhi đẩy mạnh đầu tư đường bộ, tàu điện ngầm, sân bay và những công trình hạ tầng khác.

Chính phủ của Thủ tướng Narendra Modi nhiều năm thúc đẩy sản xuất trong nước, song kết quả ở một số lĩnh vực thiết yếu vẫn chưa như kỳ vọng. Gói 1,2 tỷ USD vì thế mang ý nghĩa rộng hơn một chính sách trợ cấp. Ấn Độ đang tìm cách biến nhu cầu hạ tầng khổng lồ thành năng lực công nghiệp nội địa, qua đó giảm rủi ro khi những thiết bị quan trọng phụ thuộc vào chuỗi cung ứng bên ngoài.