Nhật thực toàn phần và mưa sao băng Perseids cùng thắp sáng bầu trời châu Âu

Hiện tượng được quan sát rõ nhất tại Iceland và miền Bắc Tây Ban Nha, nơi nằm trên đường đi của vùng toàn phần, khi Mặt Trăng đi qua giữa Trái Đất và Mặt Trời, che khuất hoàn toàn đĩa Mặt Trời trong thời gian ngắn.

Mặt Trăng che khuất hoàn toàn Mặt Trời trong nhật thực toàn phần tại Arcos de las Salinas, gần Teruel, Tây Ban Nha. Ảnh: Reuters

Reuters mô tả đây là nhật thực toàn phần đầu tiên có thể quan sát tại Tây Âu kể từ năm 1999, biến sự kiện thành một trong những hiện tượng thiên văn được chờ đợi nhất trong nhiều năm.

Tại Iceland, bóng tối phủ xuống các khu vực nằm trên đường đi của Mặt Trăng. Ở thủ đô Reykjavik, đông đảo người dân và du khách tập trung chờ khoảnh khắc toàn phần. Iceland đón khoảng 80.000 du khách trong dịp này. Nhiều sự kiện được tổ chức tại các địa điểm quan sát, trong khi kính chuyên dụng phục vụ việc theo dõi nhật thực được bán hết trước thời điểm diễn ra.

Người dân theo dõi nhật thực toàn phần tại Reykjavik, Iceland. Ảnh: Reuters

Sau Iceland, Tây Ban Nha trở thành một trong những tâm điểm của sự kiện. Hàng triệu người tập trung tại các khu vực nằm trên đường đi của vùng toàn phần, từ những đài quan sát thiên văn đến các vùng nông thôn có tầm nhìn rộng.

Tây Ban Nha đón tới 6 triệu người tới các khu vực quan sát nhật thực. Chính quyền nước này triển khai lực lượng lớn để bảo đảm an ninh và ứng phó nguy cơ cháy rừng trong bối cảnh thời tiết nóng và mùa cháy rừng đang diễn ra.

Tại Arija, Arcos de las Salinas và nhiều địa điểm khác, những người yêu thiên văn và nhiếp ảnh gia có mặt từ sớm để ghi lại khoảnh khắc Mặt Trăng hoàn toàn che khuất Mặt Trời. Các nhà khoa học NASA có mặt tại Tây Ban Nha để tiến hành những nghiên cứu liên quan đến nhật thực.

Nhật thực toàn phần nhìn từ Arija, Tây Ban Nha. Ảnh: Reuters

Không chỉ những khu vực nằm trong vùng toàn phần mới thu hút sự chú ý. Tại nhiều thành phố châu Âu, người dân cũng có thể quan sát Mặt Trời bị che khuất một phần. Ở Paris, khoảng 92% đĩa Mặt Trời bị che khuất; tại London và nhiều khu vực ở Anh, tỷ lệ che phủ cũng rất cao.

Theo NASA, đường đi của vùng toàn phần đêm 12-8 kéo dài qua Greenland, Iceland, Bắc Đại Tây Dương, miền Bắc Tây Ban Nha và một phần nhỏ Bồ Đào Nha. Những khu vực nằm ngoài dải hẹp này có thể quan sát nhật thực một phần với mức độ che phủ khác nhau.

Nhật thực một phần tại Paris, Pháp. Ảnh: Reuters

Hiện tượng cũng mang lại cơ hội nghiên cứu quý giá. Các nhà khoa học tận dụng thời điểm Mặt Trời bị che khuất để nghiên cứu vành nhật hoa, khí quyển Trái Đất và những thay đổi xảy ra khi lượng bức xạ Mặt Trời giảm đột ngột. Một nhóm nghiên cứu của Italy cũng đưa thiết bị quan sát đặc biệt tới Tây Ban Nha để thử nghiệm trong thời gian nhật thực.

Đáng chú ý, đây cũng là thời điểm mưa sao băng Perseids đạt cực đại. Perseids là một trong những trận mưa sao băng nổi tiếng nhất năm, hình thành khi Trái Đất đi qua dòng bụi và mảnh vụn do sao chổi 109P/Swift-Tuttle để lại.

Sự trùng hợp về thời điểm khiến giữa tháng 8 trở thành một trong những giai đoạn đáng chú ý nhất của lịch thiên văn năm nay: ban ngày, bóng Mặt Trăng phủ xuống một phần châu Âu; trong đêm, bầu trời tiếp tục có cơ hội xuất hiện những vệt sao băng Perseids.

Mưa sao băng Perseids trên bầu trời đêm. Hiện tượng đạt cực đại trong đêm 12-8. Ảnh: NASA

Các đài truyền hình, cơ quan thiên văn và nền tảng trực tuyến quốc tế cũng tổ chức nhiều chương trình phát trực tiếp, giúp công chúng ở những nơi không nằm trên đường đi của vùng toàn phần có thể theo dõi sự kiện. Reuters đồng thời triển khai tường thuật trực tiếp và liên tục cập nhật hình ảnh từ Iceland, Tây Ban Nha cùng nhiều thành phố châu Âu.

Tại Việt Nam, toàn bộ lãnh thổ nằm ngoài vùng quan sát được nhật thực lần này. Người yêu thiên văn trong nước vì vậy chỉ có thể theo dõi qua các chương trình trực tiếp và hình ảnh từ các địa điểm nằm trên đường đi của nhật thực.

Nhật thực toàn phần năm nay vì thế không chỉ là một hiện tượng thiên văn hiếm gặp mà còn tạo nên một sự kiện khoa học, du lịch và truyền thông quy mô lớn, với hàng triệu người trực tiếp theo dõi tại châu Âu và hàng triệu khán giả khác quan sát qua các nền tảng trực tuyến.