Bầu cử Quốc hội Israel: Chặng nước rút gay cấn

Trong khi phe đối lập tìm cách tập hợp lực lượng để chấm dứt nhiều năm cầm quyền của ông, cử tri Israel đứng trước lựa chọn không chỉ về người lãnh đạo đất nước, mà còn là hướng đi an ninh, kinh tế và quan hệ đối ngoại trong giai đoạn nhiều bất ổn.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại một cuộc vận động tranh cử ở Tel Aviv. Ảnh: Trang thông tin của đảng Likud

Đối với Thủ tướng Benjamin Netanyahu, cuộc bầu cử lần này mang ý nghĩa như một cuộc trưng cầu dân ý về uy tín lãnh đạo và trách nhiệm chính trị. Là một trong những người đứng đầu nội các lâu nhất trong lịch sử Israel, ông từng xây dựng hình ảnh nhà lãnh đạo cứng rắn, giàu kinh nghiệm, có khả năng bảo vệ đất nước giữa môi trường an ninh đầy thách thức.

Tuy nhiên, cuộc tấn công do Hamas tiến hành ngày 7-10-2023 đã giáng đòn nghiêm trọng vào hình ảnh ấy, khi lực lượng vũ trang Israel không ngăn chặn được cuộc đột kích gây tổn thất lớn trên lãnh thổ nước này. Sau đó, các chiến dịch quân sự tại Dải Gaza và những căng thẳng lan rộng trong khu vực tiếp tục đặt chính phủ Israel trước sức ép cả trong nước lẫn quốc tế. Những câu hỏi về trách nhiệm đối với thất bại an ninh, cách điều hành chiến tranh và triển vọng đưa đất nước ổn định trở lại tiếp tục phủ bóng lên chiến dịch tranh cử.

Thách thức đối với ông Benjamin Netanyahu còn đến từ chính liên minh cánh hữu và tôn giáo đã giúp ông duy trì quyền lực. Những bất đồng liên quan tới chính sách nghĩa vụ quân sự đối với người Do Thái Chính thống cực đoan, tôn giáo và quan hệ giữa nhà nước với các cộng đồng khác khiến chính phủ khó đáp ứng đồng thời nhiều nhóm cử tri. Các cuộc thăm dò trước bầu cử cho thấy, đảng Likud của ông có nguy cơ sụt giảm số ghế, khi một bộ phận cử tri truyền thống mong muốn chính phủ có đường lối ôn hòa hơn.

Ở phía đối lập, cựu Tổng Tham mưu trưởng quân đội Gadi Eisenkot nổi lên như một đối thủ đáng chú ý. Lãnh đạo đảng Yashar, ông Gadi Eisenkot tạo dựng hình ảnh một người có kinh nghiệm quân sự, phong cách tương đối điềm đạm và cam kết cải thiện tính liêm chính trong quản trị. Trong bối cảnh cử tri vừa đòi hỏi an ninh vững chắc, vừa muốn chính phủ chịu trách nhiệm rõ ràng hơn về những sai lầm, kinh nghiệm quân sự và thông điệp về trách nhiệm chính trị có thể tạo lợi thế cho ông.

Một nhân vật khác có khả năng tác động tới cán cân quyền lực là cựu Thủ tướng Naftali Bennett, người đứng đầu liên danh Together, đại diện cho khuynh hướng cánh hữu nhưng không đồng nhất với đường lối của ông Benjamin Netanyahu.

Theo kết quả cuộc thăm dò mới nhất do Thời báo Bưu điện Jerusalem công bố ngày 16-10, đảng Yashar của Tổng Tham mưu trưởng quân đội Gadi Eisenkot đang dẫn đầu với số ghế dự kiến đạt được là 21. Đứng thứ hai là đảng Likud của Thủ tướng Benjamin Netanyahu với 18 ghế. Thứ ba là liên danh Together, có thể giành được 13 ghế.

Các nhà phân tích dự đoán, ít khả năng có đảng nào giành được đa số trong quốc hội 120 ghế để có thể tự đứng ra thành lập chính phủ độc lập. Điều này cho thấy tình trạng phân tán của các cử tri.

Cuộc tấn công ngày 7-10-2023 và những xung đột tiếp sau làm gia tăng bất an trong xã hội Israel. Với nhiều cử tri, vấn đề không chỉ là ai có lập trường cứng rắn, mà còn là ai có thể ngăn chặn nguy cơ tái diễn thảm họa an ninh.

Bên cạnh đó, chiến tranh kéo dài gây sức ép lên ngân sách, đời sống các gia đình có người phục vụ quân đội và hoạt động doanh nghiệp. Chi phí sinh hoạt tăng cao và triển vọng kinh tế cũng tác động trực tiếp đến lựa chọn của cử tri. Vấn đề nghĩa vụ quân sự cũng gây chia rẽ sâu sắc.

Việc một bộ phận người Do Thái Chính thống cực đoan được miễn trừ nghĩa vụ bị nhiều người xem là thiếu công bằng, đặt ra thách thức cho quan hệ giữa các đảng thế tục và tôn giáo. Ngoài ra, vị thế quốc tế của Israel cũng ảnh hưởng đến lá phiếu.

Kết quả bầu cử quốc hội không chỉ quyết định tương lai chính trị của Thủ tướng Benjamin Netanyahu, mà còn định hình hướng đi của Israel trong những năm tới. Trong bối cảnh xã hội phân hóa và các thách thức an ninh, kinh tế đan xen, chính phủ mới sẽ phải đối mặt với bài toán cấp bách, từ khôi phục niềm tin, củng cố ổn định đến tìm kiếm lối thoát cho các xung đột trong khu vực.