Greenland cân bằng giữa hợp tác an ninh với Mỹ và quyền tự quyết

Đa số nghị sĩ Greenland bày tỏ ủng hộ thỏa thuận an ninh với Mỹ nhưng vẫn còn những ý kiến trái chiều về lợi ích kinh tế và các điều khoản thực thi của thỏa thuận cần làm rõ. Ảnh: Reuters

Thỏa thuận được Mỹ, Đan Mạch và Greenland ký kết hồi tháng trước nhằm chấm dứt căng thẳng sau nhiều lần ông Donald Trump tuyên bố muốn giành quyền kiểm soát hòn đảo giàu tài nguyên khoáng sản, có vị trí chiến lược tại Bắc Cực. Văn kiện mở rộng vai trò quân sự của Mỹ tại Greenland, tạo cơ sở cho việc xây dựng hai căn cứ quân sự mới và triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa “Vòm Vàng” theo đề xuất của nhà lãnh đạo Mỹ. Đồng thời, thỏa thuận tái khẳng định chủ quyền của Đan Mạch và quyền tự quyết của người dân Greenland.

Theo Reuters, trong phiên thảo luận thứ nhất tại Hội đồng lập pháp Greenland ở thủ phủ Nuuk ngày 12-10, các đảng thuộc liên minh cầm quyền, hiện chiếm đa số ghế, bảo vệ thỏa thuận an ninh với Mỹ và cho rằng văn kiện mang lại những lợi ích chiến lược quan trọng cho Greenland.

Chủ tịch đảng đối lập Naleraq, ông Pele Broberg, bày tỏ lo ngại về những điều khoản chưa rõ ràng, đặc biệt là cơ chế bảo đảm lợi ích kinh tế cho Greenland. Theo ông, Mỹ được trao nhiều quyền tại hòn đảo nhưng người dân địa phương chưa được bảo đảm một khoản thanh toán cố định tương ứng. Ông cho rằng cần làm rõ cách thức triển khai thỏa thuận trên thực tế và những lợi ích cụ thể mà Greenland nhận được.

Ở chiều ngược lại, cựu Ngoại trưởng Vivian Motzfeldt, thuộc đảng Dân chủ trong liên minh cầm quyền, nhấn mạnh Greenland được hưởng sự bảo hộ an ninh đáng kể mà không phải trả chi phí. Ngoại trưởng Mute Egede cũng đánh giá đây là bước tiến quan trọng, có giá trị vượt ra ngoài những tính toán tài chính đơn thuần.

Chủ tịch đảng Siumut, ông Erik Jensen, khẳng định đảng này ủng hộ thỏa thuận, nhấn mạnh người Greenland đã tham gia vào quá trình đàm phán và ký kết. Ông nêu rõ, điều quan trọng là người dân Greenland phải được tham gia và có tiếng nói trong mọi quyết định liên quan đến tương lai của hòn đảo.

Dù vẫn có ý kiến về những vấn đề cần được làm rõ thêm, nhưng đa số các nghị sĩ đã thông qua việc chuyển thỏa thuận này sang phiên thảo luận thứ hai với nội dung hiện tại, mà không cần trình qua ủy ban để xem xét trước.

Thỏa thuận phải trải qua hai phiên thảo luận trước khi được đưa ra bỏ phiếu chính thức tại Hội đồng lập pháp Greenland. Hiện chưa có thời gian cụ thể cho phiên thảo luận thứ hai.

Thỏa thuận chỉ có hiệu lực sau khi được Hội đồng Lập pháp Greenland và Quốc hội Đan Mạch thông qua.

Tổng hợp