WHO lần đầu ban hành hướng dẫn toàn cầu về béo phì ở trẻ em

Theo WHO, năm 2024 có khoảng 400 triệu người từ 5 đến 19 tuổi bị thừa cân, trong đó khoảng 170 triệu người béo phì. Tỷ lệ béo phì ở nhóm tuổi này đã tăng khoảng 4 lần kể từ năm 1990.

Trẻ em tại Bishkek, thủ đô Kyrgyzstan, khu vực Trung Á. Ảnh: WHO

Hướng dẫn mới xác định chế độ ăn uống lành mạnh, hoạt động thể chất và thay đổi hành vi là nền tảng trong kiểm soát cân nặng. Việc điều trị cần phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và mức độ béo phì của từng trẻ, đồng thời có sự tham gia của gia đình và người chăm sóc.

Đối với trẻ dưới 10 tuổi bị béo phì, WHO không khuyến nghị sử dụng thuốc giảm cân, phẫu thuật hoặc các thiết bị hỗ trợ giảm cân. Trẻ nên được tiếp cận các chương trình về dinh dưỡng, vận động và thay đổi hành vi, trong bối cảnh bằng chứng về hiệu quả cũng như độ an toàn lâu dài của thuốc ở nhóm tuổi này còn hạn chế.

Với thanh thiếu niên từ 10 đến 19 tuổi, thuốc giảm cân có thể được cân nhắc nếu các biện pháp thay đổi lối sống được thực hiện dưới sự giám sát nhưng không đạt hiệu quả. Phẫu thuật giảm cân cũng có thể được xem xét đối với những trường hợp béo phì nghiêm trọng, khi người bệnh đã trưởng thành về thể chất và tâm lý, đồng thời không đáp ứng với các biện pháp điều trị trong ít nhất 6 tháng.

WHO lưu ý thuốc hoặc phẫu thuật không thay thế các biện pháp về dinh dưỡng, vận động và hành vi, mà chỉ được cân nhắc như một phần của quá trình điều trị tổng thể và cần được theo dõi lâu dài.

Khuyến nghị được đưa ra trong bối cảnh nhóm thuốc GLP-1 ngày càng được chú ý trong kiểm soát cân nặng. Ban đầu được phát triển để điều trị bệnh tiểu đường, một số thuốc thuộc nhóm này đã được cấp phép sử dụng cho thanh thiếu niên tại Mỹ và Liên minh châu Âu.

Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) cho biết béo phì hiện đã vượt tình trạng thiếu cân, trở thành dạng suy dinh dưỡng phổ biến nhất ở trẻ em trong độ tuổi đi học và thanh thiếu niên trên toàn cầu. Sự thay đổi này phản ánh những biến chuyển lớn trong chế độ ăn uống, mức độ vận động và môi trường sống của trẻ em tại nhiều quốc gia.

WHO cho rằng phòng ngừa và điều trị béo phì vì thế không thể chỉ đặt vào từng trẻ hay gia đình. Các quốc gia cần tạo điều kiện để trẻ em dễ tiếp cận thực phẩm lành mạnh, có cơ hội vận động thường xuyên và nhận được các dịch vụ hỗ trợ phù hợp.

Hướng dẫn toàn cầu mới được kỳ vọng trở thành cơ sở để các quốc gia xây dựng chính sách phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị béo phì phù hợp hơn với trẻ em, thanh thiếu niên.