Sức bật của phong trào Vovinam

Đề cao rèn luyện sức khỏe và ý chí kỷ luật, Vovinam (Việt Võ Đạo) đang ngày càng thu hút đông đảo học sinh trên địa bàn tỉnh tham gia tập luyện. Từ bước đi đầu tiên vào năm 2014, phong trào đến nay đã lan tỏa rộng khắp với hơn 20 câu lạc bộ. Môn võ truyền thống của dân tộc đang từng bước khẳng định sức hút, vừa tạo môi trường giáo dục thể chất bổ ích, vừa đóng góp những tấm huy chương thiết thực tại các giải đấu toàn quốc.

Một giờ học của các học sinh Trường THCS Tân Yên, xã Hàm Yên.

Phong trào rộng khắp

Ra đời năm 1938 do Sáng tổ Nguyễn Lộc sáng lập, Vovinam được xây dựng trên nền tảng võ vật cổ truyền Việt Nam, chắt lọc tinh hoa võ thuật thế giới. Môn võ này mang đặc trưng bởi các đòn thế, binh khí phong phú và đặc biệt là hệ thống “đòn chân tấn công” sắc bén. Tuy nhiên, hơn cả việc rèn luyện thể chất, Vovinam chú trọng hun đúc “Võ đạo”, tinh thần tự hào dân tộc và ý chí quật cường. Hiện nay, môn võ đã vươn tầm quốc tế, hiện diện tại hơn 60 quốc gia.

Dù có bề dày lịch sử và sức lan tỏa mạnh mẽ trên cả nước, nhưng trước năm 2014, Vovinam gần như vắng bóng trong các hoạt động thể thao phong trào tại Tuyên Quang. Sự chuyển biến chỉ thực sự bắt đầu khi võ sư trẻ Đặng Xuân Duyệt đưa môn võ này về phát triển tại quê hương. Lớp chiêu sinh đầu tiên được mở tại xã Hàm Yên với vô vàn khó khăn. Chia sẻ về những ngày đầu “khai hoang”, võ sư Đặng Xuân Duyệt bộc bạch: “Lúc mới mở lớp, ngoài việc thiếu thốn sân bãi, cơ sở vật chất, cái khó nhất là làm sao để người dân hiểu và yêu thích môn võ này. Vovinam yêu cầu thể lực tốt, sự phối hợp chân tay nhịp nhàng để nhào lộn, xoạc ngã, phi người... Đòi hỏi sự khổ luyện nên tháng đầu tiên rất ít người đăng ký. Dù vậy, tôi luôn tự nhủ từ con số 1 lên số 10 còn hơn từ 10 xuống 1, nên chỉ 1 học sinh tôi vẫn dạy. Khi thấy được sự biến chuyển về sức khỏe và tác phong kỷ luật của người tập, phụ huynh mới tin tưởng và học viên dần tìm đến đông hơn”.

Nhờ sự kiên trì bám lớp và phương pháp huấn luyện bài bản, Vovinam dần khẳng định được sức hút. Đến nay, bức tranh phong trào toàn tỉnh đã thay đổi diện mạo với sự hiện diện của hơn 20 câu lạc bộ (CLB) và hơn 600 võ sinh thường xuyên tập luyện.

Sức bật của Vovinam Tuyên Quang đến từ việc đưa võ thuật vào học đường và gắn kết với phong trào Đoàn Thanh niên cơ sở. Nhờ hướng đi này, hàng loạt CLB đã được thành lập, phủ sóng từ các trường phổ thông, các xã như Phù Lưu, Yên Phú, Bạch Xa... cho đến hệ thống trường Dân tộc Nội trú và lan rộng mạnh mẽ ra nhiều địa bàn vùng cao, biên giới. Em Trần Đặng Tố Uyên, một võ sinh gắn bó lâu năm và từng đoạt huy chương toàn quốc, chia sẻ: “Học Vovinam không chỉ giúp chúng em rèn luyện sức bền, sự dẻo dai mà còn thấm nhuần tinh thần tôn sư trọng đạo. Ở môi trường tập thể, đặc biệt là với học sinh, võ thuật dạy chúng em tính kỷ luật, biết đoàn kết, bảo vệ nhau và nuôi dưỡng ý chí không bao giờ bỏ cuộc trước khó khăn”.

Chính sự thay đổi rõ rệt từ thể chất đến nhận thức của người trong cuộc đã chứng minh: Vovinam không chỉ là một môn thể thao đơn thuần, mà đang thực sự trở thành một môi trường rèn luyện nhân cách, lối sống tích cực cho thanh thiếu niên trên toàn tỉnh.

Một trận đấu tại Giải Vovinam mở rộng huyện Hàm Yên năm 2025.

Tạo sân chơi chuyên nghiệp

Để phong trào có tính chiều sâu, chuyên nghiệp, những người làm chuyên môn đã chủ động xây dựng hệ thống giải đấu từ cơ sở, tạo môi trường cọ xát liên tục cho các võ sinh. Từ những sân chơi phong trào ban đầu như Giải Vovinam huyện Chiêm Hóa (2019), huyện Hàm Yên (2020), hệ thống thi đấu dần được nâng cấp thành giải mở rộng thường niên (2022 - 2024) và gần đây nhất là Giải Vovinam xã Hàm Yên năm 2025.

Chính “lò luyện” cơ sở này đã phát hiện, bồi dưỡng nhiều nhân tố xuất sắc, mạnh dạn vươn ra đấu trường quốc gia và gặt hái thành tích ấn tượng. Bảng vàng thể thao học đường của tỉnh thời gian qua liên tục gọi tên các võ sinh Vovinam. Tiêu biểu phải kể đến tấm Huy chương Vàng của Ma Phúc Việt Anh và Huy chương Bạc của Nguyễn Yến Nhi tại Giải Thể thao học sinh phổ thông toàn quốc năm 2025. Cùng với đó là Huy chương Đồng của Trần Đặng Tố Uyên (Giải Thể thao học sinh toàn quốc 2025) và Lương Ngọc Thành (Hội khỏe Phù Đổng toàn quốc 2024, Giải Thể thao học sinh toàn quốc 2025).

Đóng góp vào thành công của phong trào là đội ngũ huấn luyện viên nhiệt huyết gồm: võ sư Đặng Xuân Duyệt, Nguyễn Văn Tặng, Phạm Văn Luân, Phạm Văn Tuân, Hoàng Đức Hỷ...

Nói về phong trào Vovinam Tuyên Quang, Võ sư Nguyễn Tấn Nghĩa, Phó Chủ tịch Liên đoàn Vovinam Việt Nam chia sẻ: “Phong trào ở Tuyên Quang phát triển tốt và có nề nếp là nhờ nỗ lực chung của cả một tập thể. Đội ngũ huấn luyện viên ở địa phương làm việc rất trách nhiệm, bài bản và yêu nghề. Sự đoàn kết, chịu khó bám lớp, bám trường của các anh em chính là yếu tố giúp phong trào đi lên từ cơ sở”.

Không dừng lại ở những giải đấu quy mô nhỏ hay thành tích cá nhân, phong trào Vovinam Tuyên Quang đang hướng tới một bước ngoặt lớn trong công tác tổ chức. Chia sẻ về dự định sắp tới, võ sư Đặng Xuân Duyệt tiết lộ: “Nhằm tạo ra một sân chơi chuyên nghiệp và quy mô hơn, chúng tôi đang tích cực chuẩn bị các điều kiện để phối hợp tổ chức Giải Vovinam Báo và phát thanh, truyền hình tỉnh, dự kiến khởi tranh vào tháng 7 tới đây”.

Với nền tảng vững chắc từ lực lượng võ sinh đông đảo, sự tận tâm của đội ngũ huấn luyện viên và những định hướng phát triển rõ ràng, phong trào Vovinam Tuyên Quang đang đứng trước cơ hội bứt phá mạnh mẽ. Sự lớn mạnh của môn võ này không chỉ rèn luyện thể chất, ý chí cho thế hệ trẻ mà còn đóng góp tích cực vào bảng thành tích thể thao của địa phương.

Giang Lam