Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang thảo luận các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng bền vững

Ngày 18-10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, tại tổ thảo luận số 14 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh: Đắk Lắk và Tuyên Quang), các đại biểu đã thảo luận các dự thảo về: tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, dự kiến kế hoạch năm 2027; ngân sách Nhà nước, đầu tư công; quyết toán ngân sách Nhà nước năm 2025 và việc tổng kết thực hiện Nghị quyết số 66/2013/QH13 của Quốc hội về dự án đường Hồ Chí Minh quy mô 2 làn xe.

Toàn cảnh phiên thảo luận ở Tổ 14 ngày 18-10.

Đào tạo nhân lực y tế chiều sâu, tránh chạy theo bằng cấp

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh, ĐBQH tỉnh Tuyên Quang cho rằng, Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân có chủ trương đưa bác sĩ từ tuyến trên về tuyến dưới là cần thiết.

Tuy nhiên, theo đại biểu, việc đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ y tế tại chỗ cũng rất quan trọng, bởi họ đã gắn bó với địa phương và có khả năng tiếp tục công tác lâu dài sau khi được nâng cao trình độ. Việc đào tạo phải bảo đảm chất lượng thực chất, tránh tình trạng chỉ có thêm bằng cấp mới.

Đại biểu kiến nghị Chính phủ, Bộ Y tế xem xét xây dựng chương trình đào tạo nhằm nâng cao thực chất năng lực nhân lực y tế tại vùng sâu, vùng xa, nông thôn, đồng thời có chính sách tốt hơn đối với lực lượng y tế cơ sở.

Về bảo trợ xã hội, đại biểu Nguyễn Đắc Vinh thông tin, nhiều địa phương có cách làm sáng tạo. Với những trường hợp hộ nghèo, neo đơn, không có điều kiện tự lo về kinh tế, một số địa phương quyết định mức bảo trợ cao hơn chuẩn nghèo. Sau khi nhận bảo trợ, những người này không còn thuộc diện hộ nghèo. Theo đại biểu, đây là cách làm phù hợp, giúp người yếu thế không phải sống trong cảnh nghèo. “Nếu có thể mở rộng sẽ rất tốt”, đại biểu Nguyễn Đắc Vinh nhận định.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh, Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang phát biểu ý kiến.

Cần tiêu chí riêng cho hộ nghèo không còn khả năng lao động

Thảo luận về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, ĐBQH Lò Thị Việt Hà cơ bản tán thành với báo cáo của Chính phủ.

Đại biểu cho rằng, thời gian qua, Đảng và Nhà nước rất quan tâm đến công tác giảm nghèo, song tỷ lệ giảm nghèo đa chiều vẫn chưa đạt mục tiêu. Bước sang năm 2027, cần rà soát, đánh giá kỹ lưỡng để có giải pháp phù hợp, bởi công tác giảm nghèo hiện nay đã khác trước. Chuẩn nghèo đa chiều cao hơn, trong khi một số địa phương đã cơ bản hoàn thành mục tiêu giảm nghèo theo chuẩn trước đây. Do đó, chính sách cần cụ thể hơn, sát với đời sống người dân.

Đại biểu đề nghị Chính phủ tách riêng số hộ nghèo không còn khả năng thoát nghèo do không có người trong độ tuổi lao động hoặc không có người còn khả năng lao động vì già yếu, khuyết tật nặng, mắc bệnh hiểm nghèo, tai nạn. Những trường hợp này cần được thống kê riêng để có chính sách bảo trợ, hỗ trợ phù hợp. Nếu tiếp tục tính các hộ này trong tỷ lệ hộ nghèo đa chiều, mục tiêu giảm nghèo sẽ khó đạt được.

Về y tế, đại biểu Lò Thị Việt Hà cho rằng, qua khảo sát tại vùng biên giới, việc thực hiện mô hình chính quyền hai cấp khá phù hợp. Tuy nhiên, dù trang thiết bị đã được đưa vào danh mục đầu tư cho trạm y tế, một số địa phương vẫn gặp khó khăn do thiếu nhân lực sử dụng thành thạo thiết bị. Các vùng biên giới còn thiếu bác sĩ chuyên ngành răng - hàm - mặt, bác sĩ siêu âm; sau sáp nhập, số lượng bác sĩ cũng chưa đáp ứng yêu cầu về chuyên ngành của phòng khám đa khoa. Đại biểu đề nghị Chính phủ có giải pháp luân chuyển, điều chỉnh nhân lực phù hợp với thực tiễn.

ĐBQH Lò Thị Việt Hà phát biểu.

Gắn giảm nghèo với tạo sinh kế bền vững và chuỗi liên kết

Góp ý về tình hình kinh tế - xã hội năm 2026 và kế hoạch năm 2027, đại biểu Ma Thị Thúy, Ủy viên chuyên trách tại Hội đồng Dân tộc của Quốc hội đề nghị ưu tiên nguồn lực, thu hẹp khoảng cách phát triển, gắn giảm nghèo với tạo sinh kế bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Theo như các báo cáo năm 2025, tỷ lệ nghèo đa chiều của hộ dân tộc thiểu số là 18,5%, cao gấp hơn 6 lần mức chung cả nước là 2,95%. Từ thực tế này, đại biểu đề nghị đánh giá riêng kết quả giảm nghèo, tái nghèo trong đồng bào; hỗ trợ phát triển sản xuất theo lợi thế từng vùng, liên kết với doanh nghiệp và hợp tác xã để tạo việc làm, nâng cao thu nhập.

Về thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, đến ngày 31/8/2026, tỷ lệ giải ngân vốn kéo dài của các chương trình xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi mới đạt 31,2%. Chương trình về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển đến đầu tháng 10/2026 vẫn chưa được phân bổ vốn. Đại biểu đề nghị làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và thời hạn khắc phục; bảo đảm chính sách được thực hiện liên tục khi hợp nhất các chương trình.

Đối với việc sắp xếp đơn vị hành chính, đại biểu nhấn mạnh, thay đổi địa giới không đồng nghĩa với khó khăn của người dân đã được khắc phục. Vì vậy, cần rà soát đối tượng thụ hưởng, có cơ chế hỗ trợ chuyển tiếp phù hợp, đồng thời bảo đảm nhân lực, kinh phí và hướng dẫn nghiệp vụ cho cấp xã. Đại biểu cũng đề nghị ưu tiên khắc phục thiếu giáo viên, nâng cao năng lực y tế cơ sở và bảo tồn văn hóa gắn với lợi ích cộng đồng. Kế hoạch năm 2027 cần xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm, nguồn lực và thời hạn hoàn thành từng nhiệm vụ, lấy mức cải thiện đời sống người dân làm thước đo hiệu quả.

Đại biểu Ma Thị Thuý phát biểu ý kiến.

Về Báo cáo số 769/BC-CP ngày 30/9/2026 của Chính phủ, đại biểu nhấn mạnh tầm quan trọng và thống nhất cao với Báo cáo và cho rằng: Tuyến đường Hồ Chí Minh đã khẳng định tính đúng đắn. Tuyến đường đi qua nhiều vùng căn cứ cách mạng, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và biên giới; đã phá thế cô lập, tạo nên trục giao thông huyết mạch thứ hai ở phía Tây, kết nối các vùng kinh tế, khu vực biên giới và cửa khẩu quốc tế, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh. Tuy nhiên, còn một số tồn tại, vướng mắc như: Mốc thời gian hoàn thành mục tiêu nối toàn tuyến quy mô 2 làn xe đã phải điều chỉnh lùi đến hết năm 2026; Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư tại một số địa phương còn vướng mắc; nguồn vốn bảo trì đường bộ còn hạn chế.

Trên cơ sở đó, đại biểu đề xuất cụ thể vào dự thảo Nghị quyết của Quốc hội một số nội dung: Đề nghị bổ sung vào Điều 2 Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội: Giao Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương giải quyết dứt điểm các vướng mắc về bồi thường, hỗ trợ tái định cư, bảo đảm ổn định đời sống và sinh kế lâu dài cho người dân bị ảnh hưởng (nhất là đồng bào dân tộc thiểu số). Bố trí đầy đủ nguồn lực quản lý, bảo trì công trình và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật trước khi kết thúc dự án quy mô 2 làn xe; chấm dứt trách nhiệm giải quyết các tồn tại phát sinh liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Về Báo cáo Tài chính nhà nước năm 2025 và Quyết toán ngân sách nhà nước, đại biểu Ma Thị Thúy nhận thấy sự chênh lệch quy mô tài sản nhà nước giữa các vùng. Đề nghị Chính phủ phân tích rõ nguyên nhân của sự chênh lệch này; làm rõ cơ cấu tài sản kết cấu hạ tầng, tài sản phục vụ dịch vụ công thiết yếu tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đồng thời, cần tính toán đầy đủ cả các tài sản do Trung ương quản lý đóng trên địa bàn để phản ánh chính xác quy mô nguồn lực nhà nước tại các vùng khó khăn.

Đại biểu Ma Thị Thúy nhận thấy hiện nay, việc tổng hợp thông tin tài chính cấp xã do sáp nhập bộ máy gặp nhiều khó khăn do việc bàn giao, tổng hợp và đối chiếu số liệu giữa các đơn vị, đặc biệt là các xã vùng dân tộc thiểu số và miền núi do địa bàn rộng, địa hình chia cắt, điều kiện đi lại khó khăn. Đề nghị Chính phủ tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ nghiệp vụ kế toán cho cán bộ cấp xã để bảo đảm công tác bàn giao, tổng hợp, đối chiếu số liệu được thực hiện đầy đủ, chính xác, kịp thời và bảo đảm chất lượng thông tin đầu vào. Về quyết toán chi các Chương trình mục tiêu quốc gia, năm 2025 là năm đầu tiên thực hiện quyết toán ngân sách theo Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15. Báo cáo cho thấy một số bộ, ngành và địa phương có tỷ lệ chi chuyển nguồn kinh phí thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia còn khá lớn. Đề nghị Chính phủ rà soát, làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan đối với lượng vốn chuyển nguồn lớn này.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Việt Hà thảo luận.

Xử lý căn cơ các điểm nghẽn thể chế làm suy giảm khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế

Thảo luận về tình hình kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước, đại biểu Nguyễn Việt Hà cho biết, thời gian qua, các tổ chức tín dụng đã đẩy mạnh các chương trình tín dụng ưu đãi nhằm hướng dòng vốn vào sản xuất, kinh doanh và các động lực tăng trưởng của nền kinh tế.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy khả năng tiếp cận và hấp thụ vốn tín dụng của doanh nghiệp vẫn còn hạn chế. Nguyên nhân không chỉ xuất phát từ yêu cầu kiểm soát rủi ro, bảo đảm an toàn hoạt động của các tổ chức tín dụng, mà còn từ những biến động của môi trường kinh doanh, những bất cập về thể chế, pháp lý dự án, thị trường đầu ra và năng lực tài chính, quản trị của chính doanh nghiệp.

Để khơi thông hiệu quả dòng vốn tín dụng, đại biểu Nguyễn Việt Hà cho rằng cần chuyển trọng tâm từ giải pháp tăng cung vốn đơn thuần sang tháo gỡ đồng bộ các điểm nghẽn cản trở dòng vốn đến được những khu vực sản xuất, kinh doanh có hiệu quả.

Đại biểu kiến nghị 5 nhóm giải pháp cụ thể như: nâng cao hiệu quả cung ứng tín dụng trên cơ sở bảo đảm an toàn hệ thống; hoàn thiện hạ tầng dữ liệu và cơ chế đánh giá tín nhiệm doanh nghiệp, từng bước giảm sự phụ thuộc vào tài sản bảo đảm; xử lý căn cơ các điểm nghẽn thể chế làm suy giảm khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế; nâng cao năng lực nội tại và khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp; phát triển cân đối các kênh dẫn vốn, giảm áp lực cung ứng vốn trung và dài hạn lên hệ thống ngân hàng...

Đại biểu Quốc hội Vương Thị Hương thảo luận.

Vốn tăng thêm phải tạo năng lực phát triển

Phát biểu ý kiến trong phiên thảo luận, đại biểu Vương Thị Hương ghi nhận nỗ lực điều hành của Chính phủ trong bối cảnh còn nhiều khó khăn. GDP 9 tháng ước tăng 9,01%, thu ngân sách cả năm ước vượt 20,8% dự toán là những kết quả tích cực tạo điều kiện thực hiện các mục tiêu phát triển cao hơn.

Trước mục tiêu tăng trưởng năm 2027 từ 10% trở lên và dự toán chi đầu tư phát triển tăng 56,7% so với dự toán năm 2026, đại biểu cho rằng chất lượng lựa chọn dự án và năng lực tổ chức thực hiện sẽ quyết định đóng góp của chính sách tài khóa đối với tăng trưởng.

Với hạ tầng liên vùng, nhấn mạnh ngân sách trung ương cần phát huy vai trò điều phối trên phạm vi hưởng lợi của cả vùng, đại biểu Vương Thị Hương đề nghị Chính phủ quan tâm bổ sung có mục tiêu 1.000 tỷ đồng cho Dự án cao tốc Tuyên Quang-Hà Giang, giai đoạn hoàn chỉnh, đoạn qua tỉnh Tuyên Quang. Hoàn chỉnh tuyến đường sẽ góp phần giảm chi phí vận chuyển, kết nối miền núi, biên giới với các trung tâm sản xuất, tiêu thụ và dịch vụ, nâng sức hấp dẫn đầu tư.

Đối với việc xây dựng các trường nội trú biên giới giai đoạn 2, đại biểu lưu ý mốc hoàn thành trước ngày 30/8/2027 phải gắn với các điều kiện để học sinh vào học đúng kế hoạch năm học 2027-2028.

Theo báo cáo, Chính phủ dành đủ nguồn lực 51.700 tỷ đồng từ nhiều nguồn để xây dựng các trường biên giới. Riêng nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025 dành cho nhiệm vụ này, tại thời điểm báo cáo còn 14.482,751 tỷ đồng chưa phân bổ.

Đại biểu đồng tình với đề xuất chuyển sang năm 2027 phần nguồn tăng thu này còn lại chưa phân bổ, dành xây dựng trường biên giới, chưa sử dụng hết trong năm 2026. Tuy nhiên, việc cho phép chuyển nguồn cần đi cùng tiến độ giao vốn cụ thể và trách nhiệm tổ chức thực hiện. Nguồn lực dành cho chủ trương chỉ có thể chuyển thành khối lượng xây dựng khi được phân bổ đến dự án đủ điều kiện, phù hợp tiến độ.

Thông tin thêm về tiến độ trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang, đại biểu cho biết đã hoàn thành 6 trường nội trú giai đoạn 1, khánh thành, khai giảng năm học 2026-2027; giai đoạn 2 tiếp tục thực hiện 11 trường. Đại biểu kiến nghị sớm hỗ trợ 111,63 tỷ đồng để đền bù, giải phóng mặt bằng cho 11 dự án khởi công mới năm 2026; đồng thời bổ sung 963,55 tỷ đồng kế hoạch vốn ngân sách trung ương năm 2026 còn thiếu để hoàn thành các trường theo kế hoạch.

Tin, ảnh: PV