Thế trận lòng dân

Trong bối cảnh những thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống ngày càng đan xen, phức tạp, xây dựng “thế trận lòng Dân” không còn là một khái niệm trừu tượng hay việc của riêng lực lượng chuyên trách. Đó là chiến lược toàn diện của cả hệ thống chính trị, lấy gốc rễ từ việc gần Dân, hiểu Dân, trọng Dân và giải quyết thấu đáo những vấn đề thiết thực của Nhân dân. Từ những buổi đối thoại thấu hiểu, những mô hình sinh kế bám rễ trên đất khó, cho đến tuyến phòng thủ sắc bén trên không gian mạng, mỗi hành động thiết thực đang bồi đắp nên niềm tin sắt son, củng cố khối đại đoàn kết, kiến tạo những thành trì vững chắc giữ bình yên từ mỗi bản làng, thôn xóm.

Xây “thành trì” từ Nhân dân

Ở nơi phên dậu của Tổ quốc, những cột mốc vững chãi nhất chưa bao giờ chỉ được đúc bằng bê tông hay đá núi, mà được neo giữ bằng niềm tin, lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm tự thân của Nhân dân. Tại thôn Bản Máy (xã Bản Máy) dù tuổi đã cao, ông Hoàng Xín Phủ vẫn đều đặn cùng cán bộ, chiến sĩ Biên phòng lên đường tuần tra, kiểm tra đường biên, cột mốc, quan sát địa hình và kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường. Có những đoạn đường dốc, xa khu dân cư, ông vẫn kiên trì đi cùng anh em, vừa tuần tra, vừa nhắc bà con không xâm canh, xâm cư, không tự ý qua lại biên giới. Những chuyến đi ấy cũng trở thành dịp để ông tuyên truyền cho người dân ba Văn kiện pháp lý về biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc, giúp bà con hiểu rõ đường biên, mốc giới và trách nhiệm giữ gìn chủ quyền. Ông Phủ chia sẻ: “Tôi muốn đóng góp chút sức lực của mình để cùng các cán bộ Biên phòng vận động Nhân dân thực hiện tốt phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia”.

Cầu dân sinh thôn Phủng Cá được xây dựng, góp phần tạo thuận lợi cho người dân.

Còn tại thôn Na Cạn, xã Cán Tỷ, câu chuyện giữ bình yên lại bắt đầu từ những quy ước của cộng đồng. Gần 70 tuổi, 17 năm là người có uy tín, ông Thào Vạn Chính hiểu rằng muốn giữ thôn bản yên bình thì trước hết phải giữ được sự đoàn kết. Hương ước của thôn quy định rõ trách nhiệm của mỗi hộ, từ việc tham gia họp thôn đến giữ gìn đoàn kết. Tổ tự quản được thành lập, phối hợp với lực lượng Công an, Biên phòng cùng giữ địa bàn, giữ từng mốc giới.

Sự chuyển biến tư duy bảo đảm an ninh từ cơ sở nay đã mang một tầm vóc mới: người dân không còn đơn thuần là đối tượng được bảo vệ, mà đã vươn lên thành chủ thể trực tiếp kiến tạo an ninh. Mô hình “Làng Mông 3 không, 5 cùng” tại xóm Khau Bung (xã Bằng Hành) là một minh chứng điển hình. Dưới sự đồng hành sát sao của Công an xã và các tổ tự quản, cộng đồng đã tự giác chuyển hóa nhận thức thành hành động. Trung tá Vũ Ngọc Phương, Trưởng Công an xã Bằng Hành cho rằng, khi người dân hiểu, tin và chủ động tham gia, giữ gìn bình yên không còn là nhiệm vụ đơn thuần của lực lượng chuyên trách, mà trở thành ý thức chung của cả cộng đồng.

Thế nhưng, để lòng Dân hướng về Đảng, chính quyền không thể chỉ dừng lại ở những lời kêu gọi chung chung. Niềm tin phải được bồi đắp bằng hành động thực tế. Điển hình như tại xã Pà Vầy Sủ, sau khi sắp xếp tinh gọn bộ máy từ 34 thôn còn 16 thôn, Đảng ủy xã đã lập 5 tổ công tác do Thường trực cấp ủy làm Tổ trưởng. Các tổ bám sát cơ sở, dự sinh hoạt chi bộ và tháo gỡ vướng mắc tại chỗ. Đồng thời, xã tổ chức 5 cuộc đối thoại với khoảng 350 lượt người; 26 kiến nghị, phản ánh được tiếp nhận, theo dõi, trong đó 23 vụ việc đã được giải quyết, 3 vụ việc đang tiếp tục xử lý. Đồng chí Dương Việt Hùng, Chủ tịch UBND xã cho biết, đối thoại trực tiếp là cách để chính quyền lắng nghe đầy đủ hơn tâm tư, nguyện vọng của người dân, đồng thời xác định rõ trách nhiệm giải quyết từng vấn đề. Bởi vậy, củng cố niềm tin không chỉ là mở rộng không gian để người dân lên tiếng, mà quan trọng hơn là để mỗi ý kiến chính đáng được tiếp nhận, xử lý và phản hồi bằng kết quả cụ thể.

Giữ bình yên không gian số

Sự phát triển của công nghệ mở ra không gian kết nối rộng lớn, nhưng đồng thời tạo ra những “khoảng trống” đầy rủi ro. Tại vùng sâu, vùng xa, nơi năng lực tiếp cận và kiểm chứng thông tin còn hạn chế, các thông tin sai lệch, thủ đoạn lừa đảo “việc nhẹ lương cao” hay luận điệu kích động rất dễ len lỏi, tác động trực tiếp đến tâm lý đồng bào và bào mòn khối đại đoàn kết. Xây dựng “thế trận lòng Dân” trong kỷ nguyên số, vì thế, không chỉ là chuyện bám địa bàn biên giới mà còn là cuộc chiến bảo vệ trận địa tư tưởng trên không gian mạng.

Lời giải cho bài toán ấy chính là việc phát huy vai trò tiên phong của đội ngũ cán bộ cơ sở và các tổ công nghệ số cộng đồng. Xã biên giới Sơn Vĩ đã chọn cách “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, tập huấn kỹ năng số cho đội ngũ Bí thư chi bộ, Trưởng thôn, người có uy tín. Nhờ mạng lưới phối hợp nhịp nhàng giữa Công an, Biên phòng và tổ công nghệ số cộng đồng, việc hướng dẫn người dân nhận diện cạm bẫy mạng hay khai thác tiện ích số được thực hiện bằng cả tiếng dân tộc. Đồng chí Sùng Mí Nô, Chủ tịch UBND xã Sơn Vĩ nhấn mạnh: “Mục tiêu chúng tôi đề ra không chỉ dừng ở việc kích hoạt tài khoản VNeID, mà quan trọng hơn là đưa dịch vụ công, chủ trương của Đảng và thông tin chính thống đến gần Dân, giúp bà con thực sự hiểu và khai thác công nghệ an toàn”.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Lũng Cú giúp người dân thu hoạch lúa.

Thực tiễn ấy cũng đang lan tỏa tại thôn Lán Xì (xã Phố Bảng), nơi Bí thư chi bộ Vi Học Lần tận dụng tối đa các nhóm Zalo cộng đồng để triển khai công việc và cảnh báo thủ đoạn tội phạm. Không dừng lại ở thông báo chung chung, anh Lần trực tiếp đưa các vụ việc cụ thể vào nhóm làm dẫn chứng, hoặc kịp thời tiếp cận những cá nhân có dấu hiệu bị dụ dỗ để giải thích, tháo gỡ. Cách làm sắc bén này đã tạo ra một lớp “vắc-xin” tinh thần, nâng cao sức đề kháng trước những cạm bẫy vô hình trên mạng xã hội.

Đồng chí Phạm Đình Khiết, Phó Trưởng khoa Xây dựng Đảng (Trường Chính trị tỉnh) cho biết: “Giữ vững thế trận lòng Dân trong điều kiện mới đòi hỏi phải tạo ra sức đề kháng ngay trong cộng đồng từ sớm, từ xa. Đó là quá trình xây dựng tuyến phòng thủ tư tưởng từ gốc rễ, lấy niềm tin và sự đồng thuận xã hội làm sức mạnh, lấy bản lĩnh chính trị kết hợp năng lực truyền thông số làm phương tiện. Khi người dân có thông tin đầy đủ, kỹ năng cần thiết và niềm tin vào những kênh thông tin chính thống, khoảng trống thông tin sẽ được thu hẹp. Đó chính là cách xây dựng tuyến phòng thủ từ cơ sở, để thế trận lòng Dân không chỉ hiện diện trên từng bản làng, mà còn được mở rộng và củng cố trên không gian mạng”.

Bồi đắp thế trận lòng Dân

Đổi mới phương thức quản trị ở cơ sở đòi hỏi sự chuyển dịch căn bản trong cách chính quyền tiếp cận và giải quyết các bài toán phát triển. Câu chuyện giải phóng mặt bằng Khu công nghiệp xã Tam Đa với gần 46 ha đất liên quan đến 80 hộ dân tại thôn Phú Xuân là một minh chứng tiêu biểu. Đất đai gắn liền với sinh kế và ngôi nhà của người dân; do đó, nếu chỉ làm đúng quy trình hành chính cứng nhắc mà thiếu đối thoại, rất khó tạo sự đồng thuận. Chủ tịch UBND xã Dương Anh Chung đã trực tiếp xuống thôn, tranh thủ cả ngày nghỉ để lắng nghe từng băn khoăn kéo dài đến tận 21 - 22 giờ đêm. Những điều chưa rõ được giải thích cặn kẽ, những kiến nghị chính đáng được tiếp thu và tháo gỡ kịp thời. Từ sự thấu hiểu và tôn trọng ấy, người dân tự nguyện đồng thuận kiểm đếm, bàn giao mặt bằng cho dự án.

Nếu chính quyền tạo dựng niềm tin bằng đối thoại, thì lực lượng Công an cơ sở lại bồi đắp niềm tin ấy bằng những hành động nghĩa tình trong đời sống sản xuất. Tại xã Nghĩa Thuận, trên triền đồi thôn Ma Sào Phố, cán bộ, chiến sĩ Công an xã không quản ngại dốc đá, trực tiếp cùng người dân làm đất, lên luống, xuống giống khoai môn Lệ Phố, đồng thời vận động hỗ trợ phân bón, hướng dẫn kỹ thuật. Thượng tá Vàng Quốc Chung, Trưởng Công an xã Nghĩa Thuận đúc kết: “Muốn giữ vững an ninh trật tự thì trước hết phải giúp dân ổn định cuộc sống. Gần dân nhất không chỉ là có mặt khi có việc, mà là hiểu dân cần gì và cùng dân vượt qua khó khăn”.

Cán bộ, chiến sĩ Công an xã Cán Tỷ cùng bà con làm đất trồng rau vụ đông.

Ở nơi tuyến đầu biên giới, Bộ đội Biên phòng xây dựng thế trận lòng Dân bằng cách tạo sinh kế và giúp đỡ bằng những việc làm cụ thể. Ở thôn Xín Phìn Chư, xã Sơn Vĩ, gia đình anh Giàng Minh Sính có 9 khẩu, thuộc diện đặc biệt khó khăn. Ba năm trước, một con bò cái sinh sản được Đồn Biên phòng Cửa khẩu Săm Pun hỗ trợ theo chương trình “Ngân hàng bò giống” trở thành tài sản đáng giá của gia đình. Từ một con bò ban đầu, đến nay đàn bò đã tăng lên 4 con, cuộc sống bớt khó khăn hơn. Còn tại Đồn Biên phòng Lũng Cú, từ năm 2020 đến nay, mô hình luân chuyển bò sinh sản đã hỗ trợ 67 con bò cho 32 hộ khó khăn; cùng với đó là hướng dẫn người dân cải tạo vườn tạp, lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp. Cán bộ, chiến sĩ còn huy động hơn 700 ngày công hỗ trợ xây dựng, sửa chữa 120 căn nhà và hơn 500 ngày công làm 3,5 km đường bê tông liên thôn.

Đại tá Lê Việt Phương, Phó Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, khẳng định: “Cùng với việc quản lý bảo vệ biên giới Quốc gia, Bộ đội Biên phòng tỉnh còn tham gia các chương trình phát triển kinh tế xã hội giúp dân xóa đói giảm nghèo. Các chương trình này đã giúp đỡ hàng nghìn gia đình vùng biên giới vươn lên thoát nghèo cải thiện nâng cao đời sống. Qua đó, thể hiện tính nhân văn sâu sắc, lan tỏa mạnh mẽ được Đảng, Nhà nước, chính quyền, người dân ghi nhận, đánh giá cao”.

Tất cả những câu chuyện từ bản làng biên giới, từ không gian số đến những dự án phát triển kinh tế đều gặp nhau ở điểm chung: Thế trận lòng Dân chưa bao giờ được dựng lên bằng những điều lớn lao, xa vời, mà bắt đầu từ cách chính quyền lắng nghe Dân, Công an sát Dân và bộ đội đồng hành cùng Dân. Khi người dân thấy lợi ích chính đáng của mình được tôn trọng, cuộc sống được chăm lo và tiếng nói được lắng nghe, niềm tin sẽ được chuyển hóa thành sự đồng thuận. Từ đó, mỗi người dân trở thành một chủ thể giữ gìn bình yên, mỗi bản làng thêm một điểm tựa vững chắc nơi cơ sở.

 Hoàng Hà