Thư viện thời công nghệ số

Trong thời đại mà chỉ cần một cú click chuột đã có thể tìm được vô số thông tin hữu ích thì tại nhiều trường học trên địa bàn tỉnh vẫn duy trì thư viện truyền thống. Ở đó, những giá sách xếp ngay ngắn, từng nhóm học sinh chăm chú lật giở từng trang giấy. Không nhanh, không quá thuận tiện nhưng thư viện truyền thống vẫn âm thầm phát huy vai trò của mình bởi tính chính xác và chiều sâu của tri thức.

Học sinh trường THCS Yên Biên, phường Hà Giang 2 học tại thư viện nhà trường.

Không gian nuôi dưỡng chiều sâu tri thức

Năm nay là năm cuối cấp của em Kiều Tú Uyên, học sinh lớp 9A1, Trường THCS Yên Biên, phường Hà Giang 2. Để trang bị kiến thức cho kỳ thi cuối cấp và thi vào trường THPT, Tú Uyên thường xuyên chọn thư viện nhà trường là nơi học tập, ôn luyện. Tú Uyên chia sẻ: Em đến thư viện để tìm tài liệu, đó cũng là không gian học tập yên tĩnh để em có thể tập trung ghi nhớ kiến thức. Mỗi ngày, em thường dành 1 - 2 giờ để học tại đây. Mặc dù kiến thức trên internet có rất nhiều và tìm kiếm dễ dàng nhưng kiến thức học được trong sách có tính chính xác, tin cậy, giúp em yên tâm hơn.

Cũng như Tú Uyên, em Nguyễn Bảo Nhi, học sinh Trường Tiểu học Đăng Châu, xã Sơn Dương cho biết: Thư viện có rất nhiều loại sách: sách tham khảo, sách khoa học, văn học, lịch sử, truyện… mà em và các bạn có thể tìm hiểu sâu hơn về những chủ đề mình yêu thích mà không bị giới hạn như trong sách giáo khoa. Đặc biệt khi đến thư viện, bắt gặp hình ảnh các anh, chị lớp lớn tập trung học tập cũng giúp chúng em ý thức hơn về sự tập trung và tự giác. Không ai nhắc nhở nhưng ai cũng cố gắng giữ trật tự giúp em rèn luyện tính kỷ luật và trách nhiệm với việc học của mình.

Không chỉ là nơi để học sinh tìm kiếm thông tin, kiến thức bổ ích, thư viện truyền thống của mỗi nhà trường là nguồn tài nguyên quan trọng giúp giáo viên nâng cao chuyên môn và làm phong phú bài giảng. Cô giáo Ly Thị Tuyết, trường THCS Đồng Văn chia sẻ: Việc tìm kiếm thông tin tại thư viện phục vụ tốt cho việc giảng dạy của giáo viên. Mỗi khi chuẩn bị cho một bài học mới hay muốn mở rộng hiểu biết về một lĩnh vực chuyên môn, tôi thường dành thời gian tìm kiếm tài liệu tại thư viện. Việc trực tiếp tra cứu, lựa chọn và đọc sách giúp tôi tiếp cận nguồn thông tin chính thống, sâu sắc và có hệ thống hơn. Tôi cho rằng khi giáo viên chủ động học hỏi từ thư viện, bài giảng sẽ phong phú và truyền được cảm hứng học tập đến học sinh.

Thư viện truyền thống cũng là nơi thầy, cô giáo Trường Tiểu học Đăng Châu, xã Sơn Dương tìm hiểu thêm kiến thức phục vụ bài giảng.

Phát huy vai trò thư viện truyền thống trong thời đại số

Trái với dự đoán về sự “lép vế” trước công nghệ, nhiều trường học hiện nay vẫn đầu tư xây dựng và nâng cấp thư viện. Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, thư viện truyền thống không đối lập với internet mà đóng vai trò bổ trợ quan trọng. Không chỉ là những phòng đọc khép kín với giá sách, nhiều trường đã hình thành mô hình thư viện mở, thư viện xanh - không gian đọc thân thiện, gần gũi với thiên nhiên, khuyến khích học sinh chủ động tìm đến sách. Nhiều trường cũng đã tổ chức ngày hội đọc sách, giới thiệu sách mới, các cuộc thi kể chuyện theo sách… tạo nên một môi trường nuôi dưỡng văn hóa đọc bền vững.

Cô giáo Phạm Hoài Hương, Hiệu trưởng Trường THCS Yên Biên, phường Hà Giang 2 cho biết: Thư viện truyền thống vẫn giữ vai trò quan trọng trong trường học. Khi đọc sách, các em có thời gian suy ngẫm, ghi chép và cảm nhận sâu hơn, vì vậy nhà trường vẫn coi thư viện là trung tâm học liệu quan trọng. Đối với thư viện của nhà trường, hiện có trên 2.000 đầu sách các thể loại như: sách giáo khoa, sách giáo viên, sách tham khảo, sách thiếu nhi... Mỗi tháng, trường đón từ 400 - 500 lượt học sinh, giáo viên tới học và tìm, mượn sách. Không chỉ cung cấp tri thức, thư viện còn nuôi dưỡng thói quen đọc, rèn luyện khả năng tập trung và tạo dựng nền tảng học tập vững chắc.

Đặc biệt, không còn đứng ngoài dòng chảy đổi mới, nhiều trường đã kết hợp tra cứu điện tử trong không gian thư viện, ứng dụng mã QR để giới thiệu sách, xây dựng cơ sở dữ liệu trực tuyến song song với sách in. Sự kết hợp này cho thấy xu hướng thích ứng linh hoạt thay vì cạnh tranh. Có thể nói, nếu internet mang đến bề rộng tri thức thì thư viện truyền thống góp phần tạo nên chiều sâu. Một bên cung cấp tốc độ và sự phong phú, bên kia bồi đắp sự tập trung và nền tảng vững chắc. Khi được khai thác hợp lý, cả hai sẽ tạo nên môi trường học tập toàn diện cho học sinh.

Thầy giáo Trần Trung Khánh, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đăng Châu, xã Sơn Dương cho biết: Đáp ứng nhu cầu tìm, đọc sách của học sinh, giáo viên, hiện nay nhà trường đã đổi mới mô hình thư viện, kết hợp hài hòa với công nghệ như tra cứu tài liệu điện tử, ứng dụng mã QR giới thiệu sách giúp thư viện truyền thống càng phát huy hiệu quả. Internet giúp mở rộng phạm vi tiếp cận, còn sách in giúp đào sâu và củng cố kiến thức. Sự song hành ấy tạo nên môi trường học tập toàn diện cho học sinh. Đặc biệt góp phần đưa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của thầy và trò nhà trường.

Giữa muôn vàn thay đổi của thời đại số, thư viện trường học vẫn âm thầm giữ lửa tri thức. Không chỉ giữ sách, thư viện còn giữ thói quen đọc, giữ văn hóa học tập nghiêm túc và bồi đắp tri thức một cách bền vững cho học sinh.

Bài, ảnh: My Ly