Tăng tốc xây trường nơi biên giới

Giữa núi đá, sương mù và những cung đường cheo leo nơi biên giới Tuyên Quang, hàng nghìn kỹ sư, công nhân đang ngày đêm tăng tốc thi công các trường học nội trú liên cấp. Những công trình đặc biệt này không chỉ mở đường cho tri thức mà còn góp phần giữ vững “phên giậu” nơi địa đầu Tổ quốc.

Tranh thủ thời tiết thuận lợi, đơn vị thi công đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Pà Vầy Sủ.

Chạy đua với thời gian

Những ngày cuối tháng 5, trên các công trường xây dựng trường học biên giới của tỉnh Tuyên Quang, không khí thi công diễn ra khẩn trương, sôi động. Nơi biên cương địa đầu Tổ quốc, hàng nghìn kỹ sư, công nhân đang chạy đua với thời gian để đưa những ngôi trường mới kịp hoàn thành theo kế hoạch. Đây là các công trình đặc biệt quan trọng được triển khai theo chủ trương của Bộ Chính trị về xây dựng hệ thống Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS tại các xã biên giới.

Ngay sau khi UBND tỉnh ban hành Quyết định số 990/QĐ-UBND ngày 21/10/2025 về thực hiện đầu tư công khẩn cấp đối với 6 dự án trường học biên giới giai đoạn 1, các đơn vị đã đồng loạt khởi công vào ngày 9/11/2025 tại các xã Thanh Thủy, Minh Tân, Phố Bảng, Sơn Vĩ, Xín Mần và Pà Vầy Sủ.

Điều đáng ghi nhận là chỉ trong thời gian ngắn, hàng loạt thủ tục quan trọng đã được hoàn tất như chi trả bồi thường giải phóng mặt bằng, rà phá bom mìn vật nổ, nộp tiền trồng rừng thay thế, lựa chọn nhà thầu và tổ chức thi công đồng loạt từ tháng 12/2025. Với tính chất là dự án đầu tư công khẩn cấp, tiến độ được các chủ đầu tư xác định là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu.

Trên công trường thi công Trường PTNT liên cấp TH&THCS Minh Tân, hơn 400 công nhân đang chia ca thi công liên tục. Toàn bộ 15/15 hạng mục chính đã được triển khai, khối lượng hoàn thành đạt khoảng 65%. Tại Trường PTNT liên cấp TH&THCS Thanh Thủy, 10/10 khối nhà đã đồng loạt thi công, tiến độ đạt khoảng 65%, với khoảng 300 công nhân làm việc thường xuyên trên công trường.

Chỉ huy trưởng thi công Trường PTNT liên cấp TH&THCS Thanh Thủy, ông Đinh Trung Hải cho biết, mặc dù điều kiện thời tiết khắc nghiệt, chi phí vật liệu và nhân công tăng cao, song nhà thầu xác định đây là công trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với học sinh vùng biên giới. Đơn vị đang huy động tối đa nhân lực, máy móc, tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp”, tranh thủ từng ngày nắng ráo để đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành công trình đúng kế hoạch, bảo đảm chất lượng và an toàn.

Trong khi đó, các điểm trường Phố Bảng, Sơn Vĩ, Xín Mần và Pà Vầy Sủ cũng đang tăng tốc từng ngày. Trường Phố Bảng đã triển khai đầy đủ 16 hạng mục, trong đó có 5 hạng mục cải tạo và 11 hạng mục xây mới, đạt hơn 35% khối lượng. Trường Sơn Vĩ đạt trên 40%; Xín Mần đạt trên 35%; riêng Pà Vầy Sủ đã đạt gần 55% khối lượng thi công. Những con số ấy cho thấy quyết tâm rất lớn của các nhà thầu trong điều kiện thời gian thi công rất ngắn.

Gỡ khó để bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình

Tuy nhiên, phía sau khí thế thi công khẩn trương là không ít áp lực, khó khăn. Ông Lương Văn Đoàn, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình cho biết, thời điểm triển khai dự án cũng là lúc tình hình xung đột tại Trung Đông khiến giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng tăng mạnh. Giá xăng dầu leo thang kéo theo chi phí vận chuyển, nhân công, máy móc đồng loạt tăng cao, trong khi hợp đồng thi công áp dụng theo hình thức đơn giá cố định. Cùng với đó, địa hình vùng cao hiểm trở càng khiến áp lực đè nặng lên các nhà thầu. Nhiều công trình nằm ở khu vực xa trung tâm, giao thông khó khăn, vật liệu phải vận chuyển từ khoảng cách hàng chục km. Theo báo cáo của Ban quản lý dự án, không chỉ ở Sơn Vĩ, tại Xín Mần, quá trình san nền còn phát sinh sạt lở và xuất hiện mạch nước ngầm, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nền móng và taluy công trình. Các đơn vị buộc phải bổ sung giải pháp xử lý kỹ thuật, kéo dài thời gian thi công và phát sinh thêm chi phí. Một khó khăn khác là tình trạng thiếu hụt lao động có tay nghề. Do lao động địa phương chủ yếu làm việc tại các khu công nghiệp lớn nên các nhà thầu phải huy động nhân lực từ nhiều tỉnh, thành khác. Giá nhân công tại các xã biên giới hiện lên tới 650.000 - 750.000 đồng/ngày công, khiến chi phí đội lên đáng kể.

Bên cạnh đó, nguồn cung vật liệu san lấp, đất, đá, cát, sỏi cũng chưa đáp ứng nhu cầu. Dù UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành đẩy nhanh thủ tục khoanh vùng và cấp phép mỏ vật liệu song thực tế thời gian hoàn tất cấp phép khai thác có thể kéo dài khoảng 6 tháng, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ các dự án như Xín Mần và Pà Vầy Sủ.

Song song với 6 trường khởi công năm 2025, tỉnh Tuyên Quang cũng đang đẩy nhanh thủ tục đầu tư 11 trường nội trú liên cấp giai đoạn 2 tại các xã Bản Máy, Thàng Tín, Lao Chải, Tùng Vài, Nghĩa Thuận, Cán Tỷ, Bạch Đích, Thắng Mố, Sà Phìn, Lũng Cú và Đồng Văn.

Đến nay, 10/11 dự án đã trình thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, trong đó Trường Đồng Văn đã được UBND tỉnh phê duyệt dự án. Công tác giải phóng mặt bằng, rà phá bom mìn được triển khai đồng bộ. Hàng chục hecta đất đã được bàn giao; hàng trăm hộ dân nhận tiền bồi thường, di dời mộ phần để nhường mặt bằng cho dự án.

Riêng dự án Trường PTNT liên cấp TH&THCS Thàng Tín hiện gặp vướng mắc do vị trí xây dựng nằm trong khu vực I của Di tích quốc gia Danh lam thắng cảnh Ruộng bậc thang Hoàng Su Phì. UBND tỉnh Tuyên Quang đang tiếp tục kiến nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét chấp thuận vị trí xây dựng nhằm bảo đảm tiến độ chung của dự án.

Đồng chí Vương Ngọc Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, để bảo đảm các trường học biên giới được đưa vào hoạt động đồng bộ, hiệu quả ngay sau khi hoàn thành xây dựng, UBND tỉnh đã thành lập 3 tổ công tác chuyên trách. Trong đó, Tổ công tác số 1 tập trung chỉ đạo, tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thi công; Tổ công tác số 2 rà soát, xây dựng bộ máy quản lý, bố trí đội ngũ giáo viên bảo đảm chất lượng và phù hợp với đặc thù vùng biên giới. Đối với công tác mua sắm trang thiết bị, Tổ công tác số 3 được giao chỉ đạo các địa phương rà soát kỹ nhu cầu thực tế, ưu tiên mua sắm trang thiết bị tối thiểu, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí. Đồng thời, tỉnh cũng khuyến khích đẩy mạnh xã hội hóa đối với các hạng mục ngoài danh mục đầu tư nhằm nâng cao điều kiện học tập, sinh hoạt cho học sinh.

Trong hành trình đưa tri thức đến vùng biên, những ngôi trường đang dần thành hình giữa núi đá và mây mù không chỉ là công trình xây dựng đơn thuần. Đó còn là biểu tượng của sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với đồng bào biên giới; là niềm tin, hy vọng về một tương lai tươi sáng hơn cho trẻ em nơi địa đầu Tổ quốc.

Bài, ảnh: Văn Nghị