Xây dựng và phát triển văn hóa, con người

Tuyên Quang - vùng đất “Thủ đô Khu giải phóng, Thủ đô kháng chiến” luôn mang trong mình một lớp trầm tích văn hóa bền bỉ, được hun đúc qua chiều dài lịch sử và sự gắn bó của cộng đồng các dân tộc. Trải qua bao thăng trầm, tâm hồn Tuyên Quang vẫn nguyên vẹn những giá trị căn cốt: Lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, sự thủy chung, chất phác, hiền hòa nhưng kiên nghị. Chính những phẩm chất ấy đã tạo nên sức mạnh đưa vùng đất này vượt qua gian khó, trở thành điểm tựa tinh thần cho các giai đoạn phát triển.

Múa theo nhịp Trống đồng là điệu múa truyền thống được lưu truyền lâu đời trong các lễ hội của người Lô Lô xã Lũng Cú.

Nền tảng tinh thần tạo sức bật mới

Trong năm 2025 - năm đầu tiên sau hợp nhất, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tuyên Quang đã gánh vác khối lượng công việc đồ sộ: Hoàn thiện tổ chức bộ máy; ban hành quy định chức năng, nhiệm vụ của 7 phòng chuyên môn và 8 đơn vị sự nghiệp; tham mưu hàng loạt đề án, nghị quyết quan trọng về tổ chức sự kiện, bảo tồn di sản, phát triển du lịch, quản lý báo chí, phát triển nguồn nhân lực văn hóa - du lịch. Những bước đi nền tảng này không chỉ giúp ngành ổn định hoạt động sau hợp nhất mà còn tạo khung thể chế vững chắc cho sự phát triển lâu dài.

Đồng chí Nguyễn Trung Ngọc, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tuyên Quang chia sẻ: Hợp nhất mở ra không gian phát triển rộng lớn nhưng cũng đặt ra trách nhiệm lớn hơn trong việc bảo tồn bản sắc và nuôi dưỡng giá trị con người. Chúng tôi xác định văn hóa phải thực sự là sức mạnh nội sinh, là chất keo gắn kết, là động lực để Tuyên Quang phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Các hoạt động tuyên truyền, giáo dục truyền thống, tổ chức sự kiện văn hóa - chính trị trọng điểm được triển khai chu đáo, tạo hiệu ứng lan tỏa rộng rãi. Nổi bật là Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc gắn với khánh thành Tượng đài “Bác Hồ ở Tân Trào”, Triển lãm thành tựu kinh tế - xã hội kỷ niệm 80 năm Quốc khánh, các chương trình “Về nguồn”, Lễ hội hoa Tam giác mạch… thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham dự .

Khơi dậy bản sắc, bồi đắp giá trị con người Tuyên Quang mới

Bản sắc văn hóa của Tuyên Quang luôn phong phú, đa tầng, đa sắc, được dệt nên bởi truyền thống của các dân tộc Tày, Dao, Nùng, Mông, Pà Thẻn, La Chí… Những làn điệu Then, Sli, Páo dung; những nghề thủ công như chạm bạc, dệt thổ cẩm, tạo hoa văn trên trang phục; các lễ hội truyền thống… tiếp tục được gìn giữ và tôn vinh. Năm 2025, tỉnh có 4 di sản văn hóa phi vật thể được trình Bộ đưa vào Danh mục Di sản quốc gia, thêm 3 hồ sơ di tích quốc gia, 8 di tích cấp tỉnh đang được thẩm định - một minh chứng rõ ràng cho sự chăm chút đối với di sản văn hóa của vùng đất này.

Sở cũng tổ chức nhiều lớp tập huấn về quản lý và bảo tồn di sản, truyền dạy phong tục tập quán dân tộc Dao, mở lớp tập huấn văn hóa - gia đình cho hơn 500 học viên, duy trì gần 400 câu lạc bộ gia đình, trên 2.000 địa chỉ tin cậy cộng đồng… Những mô hình này giúp văn hóa thấm sâu vào từng thôn bản, từng gia đình, từng nếp sống hàng ngày, khơi dậy hệ giá trị “Hiền hòa - Nhân ái - Đoàn kết - Sáng tạo - Khát vọng vươn lên” của người Tuyên Quang trong thời đại mới.

Ở vùng ATK Tân Trào, dự án bảo tồn - tôn tạo Khu di tích quốc gia đặc biệt đang được triển khai bài bản: Hoàn thiện thiết kế trưng bày Bảo tàng ATK, xây dựng nhà tưởng niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng, tu bổ hàng loạt di tích quan trọng như Bản Bung, Nà Mạ, Cây đa Tân Trào, Làng Ngòi - Đá Bàn… . Mỗi công trình đều góp phần làm dày thêm ký ức văn hóa và tinh thần cách mạng của tỉnh.

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tuyên Quang Nguyễn Trung Ngọc nhấn mạnh: Chúng tôi hướng đến xây dựng con người Tuyên Quang toàn diện: Đạo đức, nhân cách, trí tuệ, thể lực, thẩm mỹ. Mỗi di sản được gìn giữ, mỗi mô hình văn hóa được nhân rộng đều là một viên gạch góp phần xây nên hệ giá trị con người Tuyên Quang mới - Tự tin, hội nhập nhưng không đánh mất bản sắc”.

Văn hóa gắn du lịch - Động lực phát triển bền vững

Năm 2025, toàn tỉnh đón 3,56 triệu lượt khách, trong đó gần 500 nghìn lượt khách quốc tế; tổng thu từ du lịch đạt 9.639 tỷ đồng, vượt kế hoạch đề ra. Kết quả ấn tượng này đến từ những nỗ lực mạnh mẽ của ngành du lịch trong việc đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và đẩy mạnh truyền thông trong nước - quốc tế.

Sự kiện Khai mạc Năm Du lịch Tuyên Quang 2025 tạo dấu ấn mạnh với chương trình nghệ thuật “Tuyên Quang -

Miền đất huyền thoại”, màn trình diễn dù lượn, DJ ngoài trời, không gian trưng bày sản phẩm du lịch - làng nghề, và đặc biệt là sản phẩm mới “Chiến khu xưa - Trải nghiệm mới”, tour khám phá Na Hang - Lâm Bình…

Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh chuyển đổi số trong du lịch. Cổng thông tin du lịch thông minh mytuyenquang.vn đạt gần 7 triệu lượt truy cập, hàng trăm hộ dân vùng cao biết sử dụng điện thoại thông minh quảng bá homestay, kết nối tour tuyến, thanh toán trực tuyến, từng bước hình thành mô hình “điểm thông tin du lịch thông minh” ngay tại thôn bản.

Các mô hình du lịch cộng đồng tiếp tục lan tỏa ở Na Hang, Lâm Bình, Sơn Dương, Hàm Yên… Nhiều làng văn hóa như Nặm Đíp, Nà Tông, Lùng Hẩu, Lùng Tám, Trung Hà… đang trở thành điểm đến thu hút du khách, tạo sinh kế bền vững cho người dân từ chính bản sắc văn hóa của mình.

Bước vào năm 2026, ngành xác định hàng loạt nhiệm vụ trọng tâm: Xây dựng Đề án bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống; kế hoạch phát triển công nghiệp văn hóa; Nghị quyết phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn; triển khai chương trình “Qua những miền di sản Việt Bắc”; chuẩn bị bản đồ du lịch song ngữ; đăng cai các giải thể thao toàn quốc; tổ chức Countdown 2026… Những nhiệm vụ này thể hiện tầm nhìn dài hạn, khẳng định vai trò của văn hóa - du lịch trong chiến lược phát triển bền vững của tỉnh.

Văn hóa và con người Tuyên Quang đang bước vào hành trình mới - Hành trình của sự hội nhập nhưng đậm đà cội nguồn, của khát vọng vươn lên nhưng không rời bỏ bản sắc. Từ từng lễ hội truyền thống đến từng công trình di tích, từ nụ cười hiền hòa của người dân đến hệ thống thiết chế văn hóa được đầu tư bài bản, tất cả đang hòa quyện, tạo nên sức mạnh nội sinh để Tuyên Quang phát triển nhanh, bền vững và giàu bản sắc trong tương lai.

Bình Minh