Khơi thông nguồn lực kinh tế biển gắn với chủ quyền quốc gia

Các đại biểu Quốc hội vừa thảo luận về 3 nội dung trọng tâm: dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư.

Kinh tế hàng hải là một trong các lĩnh vực kinh tế biển chủ lực.

Tại các phiên thảo luận, nhiều ý kiến tâm huyết, thẳng thắn đã được đưa ra, nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, khơi thông nguồn lực phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường và chủ quyền quốc gia.

Đóng góp ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, đại biểu Nguyễn Hữu Nghĩa, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên nhấn mạnh yêu cầu thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, nghị quyết của Bộ Chính trị là Nghị quyết số 10…

Đại biểu lưu ý, Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp cần phải đảm bảo nguyên tắc đối xử bình đẳng giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Do đó, ông đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát kỹ lưỡng các chủ trương về phát triển kinh tế nhà nước (cụ thể là doanh nghiệp nhà nước) và kinh tế tư nhân (cụ thể là các doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân) để thể chế hóa đầy đủ, đồng bộ trong dự thảo Luật đầu tư này.

Đặc biệt, Trưởng đoàn ĐBQH Hưng Yên nhấn mạnh quan điểm: “Hỗ trợ và ưu đãi đầu tư phải có điều kiện, có thời hạn và dựa trên cơ sở kết quả thực hiện các cam kết”. Việc đánh giá thụ hưởng chính sách cần được thực hiện cả trong và sau quá trình triển khai, nhằm xác định hiệu quả thực sự đối với phát triển kinh tế - xã hội mới xứng đáng thụ hưởng chính sách này.

Đối với dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà, Đoàn ĐBQH TP Hà Nội đóng góp nhiều phân tích sâu sắc về cơ chế pháp lý cho hoạt động khảo sát trên biển và quản lý hoạt động lấn biển.

Theo đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà, vướng mắc lớn nhất khiến các dự án năng lượng tái tạo ngoài khơi (như điện gió) và dự án kinh tế biển quy mô lớn bị đình trệ hiện nay nằm ở khâu cho phép nhà đầu tư đo gió, đo sóng, khảo sát địa chất. Quy định hiện hành tạo ra một "vòng luẩn quẩn": Muốn thuê khu vực biển để khảo sát, hồ sơ lại yêu cầu phải có chấp thuận chủ trương đầu tư; nhưng chưa khảo sát không có dữ liệu kỹ thuật để lập dự án xin chấp thuận chủ trương đầu tư.

Để giải quyết tận gốc điểm nghẽn này, đại biểu đề xuất: Chấp thuận hoạt động đo đạc, quan trắc, khảo sát trên biển có thời hạn để chuẩn bị đầu tư” theo thủ tục hành chính đơn giản, không coi đây là hợp đồng cho thuê biển; Ràng buộc trên 3 nguyên tắc: Thời hạn chấp thuận tối đa không quá 36 tháng; toàn bộ dữ liệu thu được phải nộp vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài nguyên, môi trường biển và hải đảo; văn bản chấp thuận không làm phát sinh quyền ưu tiên hay đương nhiên được giao/cho thuê khu vực biển sau này.

Cùng thảo luận về dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), đại biểu Vũ Văn Tiến, Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng nhấn mạnh yêu cầu vừa khơi thông nguồn lực phát triển kinh tế, vừa lường trước rủi ro để bảo vệ quyền lợi chính đáng của cộng đồng.

Bên cạnh đó, về cơ chế tài chính và tiền sử dụng khu vực biển, đại biểu Vũ Văn Tiến đề nghị cần làm rõ nguyên tắc định giá và thẩm quyền thẩm định. Việc định giá phải tính toán thận trọng dựa trên mục đích sử dụng (điện gió, nuôi trồng thủy sản hay du lịch). Giá quá thấp làm thất thu ngân sách nhà nước, nhưng giá quá cao sẽ khiến doanh nghiệp bỏ cuộc; nguyên tắc không rõ ràng còn dễ tạo kẽ hở tham nhũng và áp dụng thiếu thống nhất giữa các địa phương.

Mai Dung

(Theo Báo Quân đội Nhân dân)