Dấu ấn Chương trình mục tiêu quốc gia vùng dân tộc thiểu số

Triển khai Nghị quyết số 88/2019/QH14 của Quốc hội, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN) giai đoạn 2021 - 2025 được tỉnh Tuyên Quang triển khai với tinh thần quyết liệt, đồng bộ và sáng tạo. Sau 4 năm thực hiện, chương trình đã để lại nhiều dấu ấn quan trọng, góp phần thay đổi diện mạo vùng cao, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào các dân tộc, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Đồng bào dân tộc Cờ Lao, xã Tân Tiến tham gia lớp tập huấn, truyền dạy chơi đàn Sèn Dư - một nhạc cụ dân tộc Cờ Lao.

Triển khai đồng bộ

Ngay sau khi Trung ương ban hành các văn bản chỉ đạo, UBND tỉnh Tuyên Quang đã thành lập Ban Chỉ đạo các Chương trình mục tiêu quốc gia; ban hành quy chế hoạt động, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ngành; giao Sở Dân tộc và Tôn giáo làm cơ quan Thường trực. Ở cấp cơ sở, 100% địa phương đã thành lập Ban quản lý chương trình, Ban phát triển thôn, Ban giám sát cộng đồng, hình thành mạng lưới triển khai đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở.

Với phương châm “Dân biết - Dân bàn - Dân làm - Dân kiểm tra - Dân hưởng thụ”, công tác tuyên truyền được triển khai sâu rộng. Hàng nghìn lượt người dân được tập huấn, hàng trăm hội nghị, phóng sự, chuyên mục phát thanh bằng 5 thứ tiếng (Việt, Tày, Dao, Cao Lan, Mông) giúp đồng bào nắm rõ chính sách, chủ động tham gia thực hiện. Nhờ sự chỉ đạo quyết liệt, chương trình nhanh chóng đi vào cuộc sống.

Nhiều chính sách hỗ trợ đất ở, nhà ở, nước sinh hoạt, phát triển sản xuất, chăm sóc sức khỏe, bảo tồn văn hóa được triển khai hiệu quả, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng và Nhà nước. Sau 4 năm, Chương trình đã trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Tổng vốn giải ngân các dự án đạt tỷ lệ cao, nhiều nội dung hoàn thành vượt kế hoạch. Hàng trăm công trình hạ tầng, hàng nghìn hộ nghèo được hỗ trợ, đời sống người dân được cải thiện rõ rệt, tỷ lệ hộ nghèo vùng dân tộc giảm bình quân trên 7%/năm - cao hơn mức bình quân cả nước.

Đời sống khởi sắc

Một trong những kết quả nổi bật của Chương trình là phát triển hạ tầng thiết yếu. Theo Báo cáo tổng kết Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025 của UBND tỉnh Tuyên Quang, từ năm 2022 đến nay, toàn tỉnh đã đầu tư xây dựng 1.583 công trình hạ tầng các loại, trong đó ưu tiên các xã, thôn đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời duy tu, bảo dưỡng 1.007 công trình hạ tầng đã được đầu tư từ các giai đoạn trước nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng lâu dài.

Các công trình tập trung vào những hạng mục thiết yếu như đường giao thông nông thôn, công trình thủy lợi, nhà sinh hoạt cộng đồng, trường học, trạm y tế, điện, nước sinh hoạt tập trung và chợ dân sinh. Trong đó, 19 công trình chợ dân sinh được đầu tư, sửa chữa và xây mới giúp người dân có nơi trao đổi, tiêu thụ nông sản, hàng hóa thiết yếu phục vụ đời sống. Nhờ những dự án hạ tầng này, đến nay 100% xã trong tỉnh đã có đường từ trung tâm huyện đến trung tâm xã được cứng hóa, các thôn có đường ô tô đến trung tâm, tạo thuận lợi cho vận chuyển hàng hóa, giao thương, đi lại của người dân. Hạ tầng công nghệ thông tin, chuyển đổi số tiếp tục được đầu tư, giúp vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tiếp cận nhanh hơn với tri thức, dịch vụ công, thương mại điện tử và các kênh thông tin phát triển kinh tế - xã hội.

Cùng với đầu tư hạ tầng, tỉnh đã hỗ trợ 3.338 hộ nghèo xây nhà, cấp đất ở cho 67 hộ, hỗ trợ đất sản xuất cho 47 hộ, hỗ trợ nước sinh hoạt cho gần 37.000 hộ và đầu tư 61 công trình nước tập trung. Hơn 3.400 hộ được hỗ trợ chuyển đổi nghề, tạo việc làm ổn định, tăng thu nhập và giảm nghèo bền vững.

Công tác giáo dục - đào tạo có nhiều chuyển biến tích cực. Hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú được đầu tư đồng bộ, mua sắm thiết bị dạy học hiện đại. Tỉnh đã tổ chức 106 lớp bồi dưỡng kiến thức dân tộc, 223 lớp đào tạo nghề cho hơn 6.000 học viên, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực vùng dân tộc thiểu số. Bên cạnh phát triển kinh tế, Chương trình còn quan tâm bảo tồn văn hóa và nâng cao đời sống tinh thần. Nhiều lễ hội truyền thống, lớp học tiếng dân tộc, hoạt động trình diễn văn nghệ dân gian được khôi phục; các mô hình du lịch cộng đồng ở Na Hang, Lâm Bình, Chiêm Hóa được đầu tư, tạo sinh kế mới cho người dân.

Đồng chí Nguyễn Văn Dưng, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo cho biết: Bước sang giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Tuyên Quang tiếp tục xác định: Đầu tư cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số là đầu tư cho phát triển bền vững. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030, thu nhập bình quân của người dân tộc thiểu số đạt bằng 1/2 mức bình quân chung cả nước; tỷ lệ hộ nghèo dân tộc giảm xuống dưới 10%; 100% xã vùng dân tộc thiểu số và miền núi đạt chuẩn nông thôn mới; 85% xã có hạ tầng đồng bộ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Để đạt mục tiêu đó, tỉnh tập trung triển khai 5 nhóm dự án trọng tâm: đầu tư xây dựng hạ tầng; hỗ trợ phát triển sản xuất, ổn định dân cư; phát triển nguồn nhân lực; bảo tồn văn hóa gắn với du lịch; và nâng cao hiệu quả công tác quản lý, giám sát. Với nền tảng vững chắc và những bài học kinh nghiệm quý báu, Tuyên Quang bước vào giai đoạn mới với quyết tâm cao, phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc, khơi dậy tiềm năng, lợi thế vùng miền, hướng tới mục tiêu “vùng đồng bào dân tộc thiểu số giàu đẹp, văn minh, đậm đà bản sắc”.

          Bài, ảnh: Hải Hương