Cao điểm 100 ngày tháo gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số

Sau hơn một năm thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số Quốc gia, Tuyên Quang đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Song thực tiễn cũng đặt ra không ít vấn đề cần tập trung giải quyết. Thực hiện kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ nước Tô Lâm, tỉnh đang khẩn trương, quyết liệt triển khai Kế hoạch hành động 100 ngày (từ ngày 10-7 đến hết ngày 30-11), xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số tại địa phương.

Công an xã Giáp Trung hướng dẫn người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số thực hiện các ứng dụng trên VNeID.

Nhận diện đúng nút thắt

Từ khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức đi vào hoạt động, chuyển đổi số ngày càng khẳng định vai trò bảo đảm sự vận hành thông suốt của bộ máy. Việc trao đổi văn bản điện tử, xử lý hồ sơ trên môi trường số, khai thác cơ sở dữ liệu dùng chung đến giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến, các nền tảng số đã trở thành công cụ quan trọng giúp rút ngắn khoảng cách giữa các cấp chính quyền, nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình chuyển đổi số vẫn còn không ít rào cản cần sớm tháo gỡ để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Đặc biệt, việc rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính (TTHC), chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ vẫn còn những khâu chồng chéo, làm giảm hiệu quả ứng dụng công nghệ trong giải quyết công việc.

Hạ tầng số dù được quan tâm đầu tư nhưng chưa đồng bộ giữa các cấp, các ngành; các hệ thống chưa được kết nối đồng bộ, khả năng chia sẻ, khai thác dữ liệu còn hạn chế. Dữ liệu ở nhiều lĩnh vực còn phân tán, thiếu chuẩn hóa; quy trình, thủ tục hành chính ở một số lĩnh vực chưa được thiết kế lại phù hợp với môi trường số. Trong khi đó, chất lượng nguồn nhân lực số chưa đồng đều, tiến độ tổ chức thực hiện tại cơ sở còn chưa đáp ứng yêu cầu.

Tại Hội nghị sơ kết công tác Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh (Ban Chỉ đạo 57), đồng chí Hầu A Lềnh, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo yêu cầu các cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị quán triệt sâu sắc chỉ đạo của Trung ương, vào cuộc 100 ngày cao điểm với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, đồng bộ, thực hiện theo phương châm “6 rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả. Trọng tâm là chuyển mạnh từ tư duy triển khai nhiệm vụ sang tạo ra sản phẩm, kết quả cụ thể, tạo bệ phóng cho phát triển kinh tế - xã hội.

Đầu tư hạ tầng, an toàn cho hệ thống số

Những nhóm điểm nghẽn về hạ tầng, thiết bị được ưu tiên xử lý trước. Ngay trong tháng 7, một trong những nhiệm vụ được Sở Khoa học và Công nghệ; Sở Công thương nỗ lực hoàn thành là rà soát, khắc phục hoàn toàn tình trạng lõm sóng, thiếu điện tại trụ sở cơ quan Nhà nước, cơ sở đào tạo và cơ sở y tế công lập.

Cùng với đó, các cơ quan, đơn vị, địa phương đang rà soát nhu cầu đầu tư, mua sắm, nâng cấp trang thiết bị đầu cuối, phần mềm phục vụ quản lý Nhà nước và giải quyết TTHC. Hiện 124 xã, phường đã được bố trí khoảng 1.100 tỷ đồng cho các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo nguồn lực để từng bước hoàn thiện hạ tầng số.

Theo đồng chí Lê Anh Tuấn, Phó Bí thư Thường trực, Chủ tịch UBND xã Kim Bình cho biết: “Với kinh phí hỗ trợ hơn 1 tỷ đồng, xã cân đối từng vị trí, từng bộ phận để mua sắm trang, thiết bị như máy tính, máy in, máy scan, phục vụ trực tiếp người dân, doanh nghiệp và giải quyết TTHC. Bên cạnh đó, tổ chức các lớp tập huấn nâng cao kỹ năng sử dụng các nền tảng số cho cán bộ, công chức, viên chức, bí thư, trưởng thôn để thiết bị được đầu tư phát huy hiệu quả”.

Song song với phát triển hạ tầng, an toàn, an ninh mạng là trọng yếu. Tỉnh đã phê duyệt hồ sơ cấp độ đối với 176 hệ thống thông tin cấp độ 2 và 14 hệ thống thông tin cấp độ 3. Việc kiểm thử, đánh giá an toàn, khắc phục lỗ hổng, sao lưu, khôi phục và kết nối giám sát an ninh mạng tiếp tục được triển khai theo lộ trình.

Tỉnh cũng đang thực hiện kết nối, chia sẻ thông tin giám sát an ninh mạng với Trung tâm An ninh mạng Quốc gia đối với các hệ thống thông tin từ cấp độ 3 trở lên theo lộ trình năm 2026. Đây vừa là giải pháp kỹ thuật nhằm phát hiện, cảnh báo và xử lý nguy cơ mất an toàn thông tin, vừa cho thấy yêu cầu bảo vệ hệ thống số được đặt song hành với quá trình xây dựng chính quyền số.

Cán bộ Văn phòng UBND xã Kim Bình tập trung thực hiện các nhiệm vụ chuyển đổi số, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết công việc.

Để tạo “hệ miễn dịch số” đủ mạnh, UBND tỉnh đã ban hành khung kiến trúc dữ liệu; khung quản trị, quản lý dữ liệu; xây dựng danh mục dữ liệu chủ chuyên ngành, dữ liệu dùng chung và dữ liệu mở. Từ điển dữ liệu tỉnh phiên bản 1.0 đang được hoàn thiện, kỳ vọng tạo nền tảng thống nhất cho quản lý, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu, phục vụ đắc lực cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành.

Thiếu tướng Nguyễn Đức Thuận, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Công an tỉnh khẳng định: “Chuyển đổi số phải đi cùng với bảo đảm an ninh, an toàn ngay từ quá trình xây dựng, vận hành các hệ thống. Công an tỉnh xác định rõ trách nhiệm trong việc chủ động phát hiện, rà soát các nguy cơ về an ninh mạng, an ninh dữ liệu, bảo vệ bí mật Nhà nước để kịp thời tham mưu, đề xuất giải pháp xử lý. Phát huy vai trò Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 57 của UBND tỉnh, Công an tỉnh sẽ tiếp tục tham mưu theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, báo cáo kịp thời tiến độ thực hiện các nội dung theo đúng kỷ luật, kỷ cương”.

Đa dạng hệ sinh thái dữ liệu

Một trong những trọng tâm của kế hoạch 100 ngày là đưa chuyển đổi số đến gần hơn với người dân, doanh nghiệp thông qua cải cách TTHC. Qua rà soát, tỉnh lựa chọn 5 nhóm thủ tục có tần suất cao để ưu tiên tái thiết kế gồm: Cấp bản sao trích lục hộ tịch, bản sao Giấy khai sinh; cấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân; đăng ký kết hôn; điều chỉnh giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh; cấp bản sao văn bằng, chứng chỉ từ sổ gốc.

Đồng chí Mai Thanh Tùng, Phó Giám đốc Trung tâm Hành chính công tỉnh cho biết: “Mục tiêu là đơn giản hóa thành phần hồ sơ, giảm thao tác, hạn chế việc người dân phải cung cấp lại những thông tin mà cơ quan Nhà nước đã có. Đây là bước chuyển quan trọng từ số hóa quy trình cũ sang thiết kế lại quy trình theo hướng thuận tiện để phục vụ tốt hơn”.

Hiện nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì phối hợp xây dựng mô hình, chuẩn bị dữ liệu để xây dựng Nền tảng bản đồ số quốc gia tích hợp dữ liệu đa ngành trên địa bàn tỉnh. Trước mắt, các lớp dữ liệu quan trọng, có khả năng khai thác và sử dụng cao như đất đai, quy hoạch, xây dựng, giao thông, tài nguyên, đầu tư công được rà soát, xác định thứ tự ưu tiên để sẵn sàng tích hợp. Một số địa bàn, dự án trọng điểm cũng được nghiên cứu, lựa chọn để đề xuất thí điểm.

Bên cạnh các chính sách quan tâm hỗ trợ, đào tạo nhân lực chuyển đổi số, một hướng đi mới cũng đang được tỉnh nghiên cứu, đó là phối hợp phát triển và thí điểm nền tảng AI hỗ trợ công vụ dùng chung. Mục tiêu xây dựng trợ lý AI công vụ; hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công; phục vụ công tác hoàn thiện thể chế, lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành.

Tháo được những “nút thắt” về hạ tầng, dữ liệu, thiết bị, nhân lực và quy trình sẽ tạo nền móng để Tuyên Quang tiếp tục khai thác hiệu quả các nền tảng số, dữ liệu và công nghệ mới. Qua đó, chuyển đổi số không chỉ phục vụ yêu cầu vận hành bộ máy mà từng bước trở thành động lực nâng cao hiệu lực quản lý, cải cách hành chính và thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng hai con số của tỉnh.

Bài, ảnh: Hạ Hòa

Gắn với thực tiễn địa phương

Đồng chí Phạm Thị Hồng Yên Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Bắc Mê

Xã Bắc Mê địa bàn rộng, dân cư phân tán, nhiều thôn xa trung tâm, trước đây việc tiếp nhận thông tin từ cơ sở đôi khi còn chậm, qua nhiều khâu trung gian. Nay, thông qua hệ thống quản lý văn bản, các nền tảng số và nhóm thông tin công vụ, những phản ánh về sạt lở, thiên tai, hư hỏng công trình, đất đai, an ninh trật tự hay vướng mắc trong thủ tục hành chính được chuyển nhanh hơn, kèm hình ảnh, vị trí cụ thể. Từ đó, cấp ủy kịp thời chỉ đạo, phân công rõ người, rõ việc, rõ thời gian xử lý và theo dõi kết quả.

Xác định, chuyển đổi số phải gần dân hơn, phản ứng nhanh hơn, chỉ đạo quyết liệt hơn, giải quyết công việc hiệu quả hơn. Nếu người dân chưa thuận tiện, cán bộ phải hướng dẫn; nếu nhiệm vụ còn chậm, phải xác định rõ trách nhiệm. Chuyển đổi số chỉ thực sự có ý nghĩa khi được kết hợp với đối thoại, lắng nghe và giải quyết những vấn đề người dân quan tâm bằng kết quả cụ thể.

Quản lý thuế trên nền tảng số

Đồng chí Hoàng Thanh Phong Phó trưởng Thuế tỉnh Tuyên Quang

Chuyển đổi số đã tạo ra sự thay đổi khá căn bản trong phương thức quản lý, điều hành và giải quyết công việc của ngành Thuế. Nếu trước đây nhiều khâu phải thực hiện trực tiếp, xử lý hồ sơ theo phương thức truyền thống thì hiện nay phần lớn quy trình nghiệp vụ đã được thực hiện trên môi trường điện tử. Việc khai thuế, nộp thuế, hoàn thuế, sử dụng hóa đơn điện tử và các dịch vụ thuế điện tử ngày càng được mở rộng, giúp giảm thời gian, chi phí cho người nộp thuế, đồng thời nâng cao tính công khai, minh bạch trong quản lý. Trên cơ sở dữ liệu, cán bộ thuế có thể theo dõi tình hình kê khai, thực hiện nghĩa vụ thuế, nhận diện các trường hợp có dấu hiệu rủi ro để kịp thời rà soát, kiểm tra. Công tác chỉ đạo, điều hành vì vậy cũng chủ động, sát thực tế hơn, giảm dần phương thức quản lý thủ công.

Hiện ngành Thuế tỉnh tiếp tục đẩy mạnh số hóa các quy trình nghiệp vụ, khai thác hiệu quả dữ liệu, hóa đơn điện tử và các ứng dụng thuế điện tử; đồng thời hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, hộ kinh doanh tiếp cận và sử dụng thuận lợi các nền tảng số.

Số hóa quy trình

Đồng chí Lâm Hoàng Phong Quyền Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường An Tường

Chuyển đổi số đang tạo chuyển biến rõ nét trong phương thức làm việc và phục vụ Nhân dân tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường An Tường. Cán bộ, công chức từng bước thích ứng với môi trường số; quy trình giải quyết thủ tục được chuẩn hóa, hồ sơ luân chuyển trên hệ thống, qua đó nâng cao tính công khai, minh bạch và trách nhiệm trong thực thi công vụ.

Thời gian tới, Trung tâm tiếp tục nâng cao nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ; hoàn thiện quy trình điện tử, tuyên truyền để người dân hình thành thói quen giao dịch trực tuyến. Mục tiêu là xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp, trách nhiệm, gần dân, để chuyển đổi số tháo gỡ điểm nghẽn, giúp quy trình nhanh, gọn hơn, phục vụ Nhân dân tốt hơn.

Đơn giản hóa để người dân tiếp cận

Chị Hoàng Thị Loan Thôn Tân Tấu, xã Tân Quang

Chuyển đổi số đang giúp việc giải quyết nhiều thủ tục hành chính thuận tiện, nhanh hơn, nhất là khi người dân có thể thực hiện, theo dõi hồ sơ và tra cứu thông tin trên môi trường điện tử, hạn chế phải đi lại nhiều lần.

Tuy vậy, không phải ai cũng thành thạo công nghệ; nhất là người cao tuổi hoặc những người ít sử dụng điện thoại thông minh vẫn cần cán bộ hướng dẫn. Chúng tôi mong các cơ quan Nhà nước tiếp tục đơn giản hóa quy trình, nâng cao chất lượng các nền tảng số, bảo đảm hệ thống hoạt động ổn định; đồng thời duy trì hướng dẫn, hỗ trợ trực tiếp để mọi người dân đều có thể tiếp cận và sử dụng các tiện ích số một cách dễ dàng.