Hoàn thiện quy định về quản lý du lịch, hiến mô, tạng

Chiều 29-9, trong khuôn khổ Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ nhất, nhiệm kỳ khóa XVI, các đại biểu Quốc hội đã thảo luận về nhóm dự án luật thuộc lĩnh vực văn hóa, xã hội, gồm: Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí; dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi)…

Làm rõ thẩm quyền khi phân cấp

Góp ý về Luật Du lịch trong Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí, đại biểu Quốc hội Lò Thị Luyến, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên đề nghị, quy định rõ chủ thể lập, nộp hồ sơ đối với việc công nhận khu du lịch, nhất là trong trường hợp khu du lịch nằm trên địa bàn một đơn vị hành chính cấp xã.

Đại biểu Quốc hội Lò Thị Luyến, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên phát biểu thảo luận. Ảnh: media.quochoi.vn

Về kiểm tra chất lượng cơ sở lưu trú du lịch, đại biểu Lò Thị Luyến góp ý, làm rõ hơn trách nhiệm giữa cấp tỉnh và cấp xã. Dự thảo vừa giao cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh tổ chức kiểm tra chất lượng cơ sở lưu trú, vừa giao UBND cấp xã kiểm tra điều kiện tối thiểu về cơ sở vật chất kỹ thuật và dịch vụ đối với cơ sở lưu trú không đăng ký công nhận hạng, theo đại biểu, quy định này có thể dẫn đến tình trạng hai cấp cùng kiểm tra một cơ sở, gây chồng chéo về nội dung, đối tượng và thời gian. Do đó, đề nghị bổ sung trách nhiệm của cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh trong việc hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ cho UBND cấp xã; đồng thời bảo đảm việc kiểm tra không trùng lặp.

Đối với lĩnh vực di sản văn hóa, đại biểu Lò Thị Luyến đề nghị làm rõ đầu mối cắm mốc giới khu vực bảo vệ di tích trong trường hợp khu vực này nằm trên địa bàn từ hai đơn vị hành chính cấp xã trở lên. Theo đại biểu, Chủ tịch UBND cấp tỉnh cần tổ chức thực hiện hoặc giao cơ quan chuyên môn về văn hóa cấp tỉnh chủ trì, phối hợp với UBND các xã liên quan thực hiện.

Đại biểu Quốc hội Bùi Văn Dũng (đoàn Thanh Hóa) phát biểu tại hội nghị. Ảnh: media.quochoi.vn

Cùng quan tâm vấn đề phân cấp, đại biểu Quốc hội Bùi Văn Dũng (đoàn Thanh Hóa) cho rằng, phân cấp phải đi kèm điều kiện thực hiện. Mỗi nhiệm vụ cần xác định rõ thẩm quyền, tiêu chuẩn, dữ liệu, nhân lực, kinh phí và trách nhiệm xử lý; cơ quan chuyên ngành cần hướng dẫn, kiểm tra thống nhất.

“Phân cấp mà thiếu nguồn lực, chỉ chuyển khó từ nơi này đến nơi khác”, đại biểu Bùi Văn Dũng nêu quan điểm, đồng thời đề nghị tiếp tục phân định rõ thẩm quyền giữa địa phương và trung ương trong quản lý di sản thế giới.

Bảo đảm quyền và an toàn của người hiến

Góp ý dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), đại biểu Quốc hội Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội đặc biệt lưu ý quy định đối với người từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi hiến mô tái sinh khi còn sống.

Theo đại biểu Trần Thị Hoa Ry, đây là nhóm chưa thành niên cần được pháp luật bảo vệ đặc biệt. Quan hệ gia đình vừa có thể là cơ sở của hành vi hiến mang tính nhân đạo, nhưng cũng có thể tạo áp lực về tâm lý, tình cảm đối với người hiến. Vì vậy, nếu chỉ có sự đồng ý của người đại diện theo pháp luật là chưa đủ.

Đại biểu Quốc hội Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội phát biểu thảo luận. Ảnh: media.quochoi.vn

Đại biểu Trần Thị Hoa Ry đề nghị phải có sự đồng ý trực tiếp, tự nguyện của người chưa thành niên và người này có quyền thay đổi quyết định trước khi hiến; được cung cấp đầy đủ thông tin, tư vấn phù hợp với độ tuổi về lợi ích, nguy cơ và hậu quả có thể xảy ra; đồng thời có cơ chế đánh giá, giám sát độc lập để bảo đảm việc hiến không xuất phát từ ép buộc, gây áp lực hoặc xung đột lợi ích trong gia đình.

Tham gia ý kiến, đại biểu Quốc hội Trương Hồ Hải (Đoàn An Giang) cũng đề nghị rà soát quy định về độ tuổi hiến mô tái sinh khi còn sống. Theo đại biểu, trường hợp thành viên gia đình cần được xác định cụ thể, trong đó có thể tập trung vào anh, chị, em ruột nhằm hạn chế tối đa nguy cơ ảnh hưởng đến trẻ em. Đại biểu kiến nghị nghiên cứu cơ chế bảo vệ đặc biệt, có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp và đánh giá tâm lý độc lập.

Về điều phối nguồn mô, tạng, đại biểu Trương Hồ Hải cho rằng, các tiêu chí ưu tiên tại dự thảo còn nhiều và có thể chồng chéo. Đại biểu đề nghị phân rõ vai trò của trung tâm điều phối quốc gia, tập trung vào quản lý dữ liệu, giám sát minh bạch và điều phối ở phạm vi quốc gia đối với những trường hợp không có người nhận tại chỗ; đồng thời nghiên cứu cơ chế phân cấp, ủy quyền linh hoạt cho các trung tâm ghép tạng lâm sàng trong những trường hợp cấp bách, trên cơ sở báo cáo và cập nhật dữ liệu đầy đủ.

Các đại biểu Quốc hội tham dự hội nghị chiều 29-9. Ảnh: media.quochoi.vn

Đại biểu Lý Anh Thư (Đoàn An Giang) đề nghị làm rõ giá trị pháp lý của việc đăng ký hiến bộ phận cơ thể sau khi chết, trách nhiệm thông báo, giải thích cho gia đình và cách ghi nhận nguyện vọng bằng lời nói. Đại biểu cũng đề nghị quy định rõ thứ tự áp dụng giữa các tiêu chí điều phối, trong đó trước hết phải dựa trên yêu cầu chuyên môn và khả năng điều trị; các yếu tố ưu tiên khác chỉ nên được xem xét khi các trường hợp tương đương về chuyên môn.

Đối với chính sách dành cho người hiến và gia đình người hiến, đại biểu Lý Anh Thư đề nghị xác định rõ trách nhiệm theo dõi sức khỏe lâu dài đối với người hiến sống, cũng như nguồn bảo đảm chi phí chăm sóc, phục hồi sức khỏe. Việc hỗ trợ gia đình người hiến sau khi chết cần được thực hiện thống nhất, trang trọng nhưng không biến thành lợi ích vật chất để đổi lấy việc hiến, qua đó giữ nguyên bản chất nhân đạo của hoạt động hiến mô, tạng.