Giáo viên làm chủ AI nhờ cộng đồng chuyên môn học tập
Không dừng lại ở việc trang bị máy móc hay đường truyền, Dự án “Hỗ trợ giáo dục cho các trường trung học cơ sở tỉnh Tuyên Quang” do Tổ chức Global Vision (Hàn Quốc) tài trợ đang tạo ra bước chuyển trong tư duy giảng dạy của đội ngũ giáo viên. Thông qua mô hình trường hạt nhân (Hub School) và các lớp tập huấn cộng đồng chuyên môn học tập, giáo viên tại 21 trường THCS trên địa bàn tỉnh đã từng bước làm chủ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI), biến những giờ học truyền thống trở nên sinh động, giàu tính tương tác.
![]() |
| Thầy và trò Trường THCS Bình Ca được trang bị các thiết bị công nghệ phục vụ học tập. |
Phá vỡ "khoảng cách số" từ mô hình trường hạt nhân
Thực tế cho thấy, tại nhiều trường THCS khu vực nông thôn, miền núi, rào cản lớn nhất của chuyển đổi số giáo dục không hẳn là thiếu thiết bị, mà là tâm lý e ngại công nghệ khi giáo viên phải tự mày mò phần mềm mới vào giảng dạy dẫn đến chất lượng đào tạo không đồng đều. Khi tham gia các lớp tập huấn cộng đồng chuyên môn học tập trong khuôn khổ dự án, hình thức bồi dưỡng đã thay đổi căn bản. Thay vì tiếp thu lý thuyết một chiều, giáo viên các bộ môn từ trường hạt nhân đến trường vệ tinh cùng ngồi lại, phân tích bài giảng, thực hành thiết kế học liệu số và ứng dụng AI trực tiếp vào từng tiết dạy cụ thể.
Chia sẻ về sự chuyển biến này, thầy giáo Phạm Minh Tuân, Giáo viên bộ môn Tin học, Trường THCS Bình Ca, xã Bình Ca cho biết: Là trường hạt nhân của cụm 21 trường tham gia dự án, chúng tôi xác định tập huấn chuyên môn là rất quan trọng. Sau mỗi đợt tập huấn cùng chuyên gia của Tổ chức Global Vision, nhà trường đều tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học, mời giáo viên các trường vệ tinh trong xã Bình Ca và các xã lân cận cùng tham gia, rút kinh nghiệm. Nhờ có cộng đồng cùng học, cùng làm, đội ngũ thầy cô đã tự tin hơn trong việc khai thác phòng học công nghệ thông tin, đưa AI vào hỗ trợ soạn giảng.
![]() |
| Một tiết học Tin học của các em học sinh Trường Tiểu học và THCS Hợp Hòa, xã Tân Thanh. |
Biến AI thành "trợ lý" đắc lực trên bục giảng
Nếu như trước đây, việc ứng dụng công nghệ thông tin của nhiều giáo viên vùng sâu chỉ dừng lại ở trình chiếu đơn thuần, thì qua các chuyên đề tập huấn chuyên sâu của dự án, việc dạy và học đã mang diện mạo mới. Giáo viên được hướng dẫn cách sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo để xây dựng bài tập theo trình độ từng nhóm học sinh, tạo video mô phỏng trực quan cho các môn Khoa học tự nhiên, hay xây dựng kho câu hỏi tương tác trực tuyến giúp học sinh tự ôn luyện tại nhà.
Sự kết nối liên trường giữa 21 đơn vị đã hình thành một ngân hàng học liệu số dùng chung. Một giáo viên dạy Lịch sử ở một trường THCS tại xã Tân Trào có thể dễ dàng tham khảo, điều chỉnh giáo án điện tử do đồng nghiệp ở xã Minh Thanh hay xã Sơn Dương xây dựng. Sự chia sẻ cởi mở này giúp tiết kiệm đáng kể thời gian chuẩn bị bài, đồng thời nâng cao mặt bằng chất lượng chuyên môn giữa các trường trong vùng.
Là người trực tiếp áp dụng các kiến thức từ lớp tập huấn vào giảng dạy, cô giáo Nguyễn Thị Liên, giáo viên bộ môn Tin học, Trường Tiểu học và THCS Hợp Hòa, xã Tân Thanh hào hứng chia sẻ: Trước đây nghe nhắc đến trí tuệ nhân tạo hay giáo dục số, tôi khá lo lắng vì sợ thao tác phức tạp, không phù hợp với học sinh miền núi. Nhưng qua các buổi tập huấn thực hành cầm tay chỉ việc trong cộng đồng chuyên môn, tôi nhận ra AI chính là trợ lý rất đắc lực. Chỉ mất khoảng 15 phút, tôi có thể tạo ra các thí nghiệm ảo sinh động, các em học sinh hào hứng giơ tay phát biểu, chủ động tìm tòi kiến thức thay vì chỉ chép bài thụ động như trước.
![]() |
| Giáo viên hướng dẫn học sinh tra cứu tài liệu học tập trên các công cụ học liệu số. |
Không chỉ dừng lại ở việc đổi mới phương pháp dạy học văn hóa, các lớp tập huấn còn trang bị cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên kỹ năng tư vấn hướng nghiệp và lồng ghép giáo dục bình đẳng giới cho học sinh THCS. Thông qua các nền tảng số, thầy cô giúp học sinh vùng nông thôn sớm tiếp cận thông tin nghề nghiệp, rèn luyện kỹ năng tự học và hình thành tư duy công dân số ngay từ bậc trung học cơ sở.
Hiệu quả rõ nét nhất của những lớp tập huấn cộng đồng chuyên môn học tập chính là sự thay đổi thái độ học tập của học sinh và sự đồng thuận từ phía phụ huynh. Khi bài giảng của thầy cô được "số hóa" hấp dẫn, phòng học công nghệ thông tin được khai thác tối đa công năng với các phần mềm hiện đại, mỗi tiết học trở thành một hành trình khám phá mới mẻ.
Đang chăm chú hoàn thành bài tập nhóm trên máy tính tại giờ thực hành Tin học ứng dụng, em Lê Tuấn Anh, học sinh lớp 9A, Trường Tiểu học và THCS Hợp Hòa, xã Tân Thanh bày tỏ: Từ đầu năm học này, các tiết học của chúng em thú vị hơn rất nhiều. Thầy cô thường xuyên cho chúng em tham gia các trò chơi giải đố trực tuyến, xem mô phỏng 3D và hướng dẫn cách sử dụng công cụ số để tự tra cứu tài liệu phục vụ học tập.
Từ những bước đi bài bản, lấy người thầy làm trung tâm của sự đổi mới và lấy sự kết nối cộng đồng làm động lực phát triển, mô hình trường hạt nhân – trường vệ tinh trong khuôn khổ dự án của Tổ chức Global Vision đang mang đến sự đổi mới cho giáo dục THCS ở Tuyên Quang. Những lớp tập huấn chuyên môn góp phần nâng cao tay nghề cho nhà giáo và mở kho tri thức số cho hàng nghìn học sinh.
Bài, ảnh: Cao Huy












Ý kiến bạn đọc