“Lá chắn” phòng, chống tảo hôn

Tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn cản trở cơ hội học tập, phát triển của thế hệ trẻ. Trước thực tế đó, xã Tân Long đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật, kiến thức sức khỏe sinh sản và kỹ năng sống cho học sinh với sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội.

Trang bị kiến thức từ học đường

Là địa bàn có hơn 56% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, xã Tân Long vẫn tiềm ẩn những yếu tố có thể dẫn đến tình trạng tảo hôn, nhất là ở lứa tuổi thanh thiếu niên. Những quan niệm chưa tiến bộ về hôn nhân, tâm lý muốn lập gia đình sớm, sự thiếu hụt kiến thức về sức khỏe sinh sản và pháp luật có thể khiến các em đưa ra những quyết định ảnh hưởng đến tương lai. Trước thực tế đó, các trường học trên địa bàn xã đã chú trọng đưa nội dung phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống vào hoạt động giáo dục. Thông qua các hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp, học sinh được tìm hiểu các quy định của Luật Hôn nhân và gia đình; đồng thời nhận diện những hệ lụy của việc kết hôn sớm đối với sức khỏe, việc học tập và cơ hội phát triển bản thân.

Công tác tuyên truyền tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống được xã Tân Long triển khai đến từng thôn bản.

Bà Nông Thị Hồng Hương, Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội, xã Tân Long cho biết, thực hiện Tiểu dự án 2, Dự án 9 “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào DTTS và miền núi” thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2025, Phòng Văn hóa - Xã hội xã đã phối hợp với Công an xã, các trường học trên địa bàn tổ chức các hoạt động tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho học sinh. Nội dung tuyên truyền về hôn nhân, gia đình, sức khỏe sinh sản và quy định về độ tuổi kết hôn được triển khai theo hướng gần gũi, tăng tương tác để học sinh chủ động tham gia trao đổi. Qua đó, giúp học sinh hiểu rõ hơn những tác động của kết hôn sớm đối với việc học tập, sức khỏe và tương lai”.

Không dừng lại ở việc phổ biến các quy định pháp luật, giáo viên các nhà trường còn chú trọng lồng ghép kiến thức về sức khỏe sinh sản vị thành niên, bình đẳng giới, kỹ năng tự bảo vệ bản thân vào bài giảng một cách linh hoạt, phù hợp với tâm lý lứa tuổi học sinh.

Cô giáo Chẩu Thị Miền, Hiệu trưởng trường THCS Tân Long cho biết: “Năm học này, nhà trường có 756 học sinh. Các em đang ở độ tuổi vị thành niên, giai đoạn có nhiều thay đổi về tâm sinh lý, dễ chịu tác động từ môi trường và các mối quan hệ xã hội. Vì vậy, việc trang bị kiến thức, kỹ năng để các em hiểu đúng về hôn nhân, sức khỏe sinh sản và những hệ lụy của tảo hôn là rất cần thiết. Nhà trường thường xuyên tổ chức các cuộc thi tìm hiểu kiến thức pháp luật về giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống với nhiều hình thức như: Tiểu phẩm, thơ, nhạc, họa...

Học sinh trường THCS Tân Long tham gia thi tìm hiểu pháp luật về giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống.

Hoạt động tuyên truyền chú trọng giúp các em nhận diện nguy cơ, hiểu hậu quả của việc lập gia đình quá sớm và biết tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần thiết. Qua các tiểu phẩm, những tình huống gần gũi với đời sống được đưa ra trao đổi, thảo luận, giúp học sinh mạnh dạn bày tỏ quan điểm. Điều quan trọng là các em không chỉ biết quy định mà còn hiểu vì sao không nên kết hôn sớm. Từ đó, có ý thức tự bảo vệ mình và chủ động chia sẻ, nhắc nhở bạn bè, người thân”.

Em Nguyễn Tiến Đạt, học sinh lớp 6A, trường THCS Tân Long chia sẻ: “Qua những buổi tuyên truyền, sinh hoạt ngoại khóa, cũng như chứng kiến những câu chuyện tại địa phương về tác hại của tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống em rút ra được những bài học cho bản thân. Em hiểu rằng tảo hôn đi cùng với bỏ học, vất vả, ảnh hưởng đến sức khỏe, tương lai sau này. Em sẽ chia sẻ những kiến thức đã được thầy cô hướng dẫn với bạn bè, người thân để mọi người cùng hiểu và phòng tránh tảo hôn”.

Lan tỏa thông điệp từ trường học đến cộng đồng

Cùng với tuyên truyền trực tiếp, việc ứng dụng công nghệ thông tin, mạng xã hội trong phổ biến kiến thức, pháp luật về phòng, chống tảo hôn được xã Tân Long triển khai tích cực. Các cấp Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên đẩy mạnh chia sẻ thông tin, hình ảnh, video tuyên truyền về tác hại của tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trên các trang Facebook, nhóm Zalo của tổ chức hội, đoàn và nhóm của các thôn. Hình thức truyền thông này giúp thông tin được chuyển tải nhanh chóng, trực quan, dễ tiếp cận, nhất là với thanh thiếu niên và các bậc phụ huynh.

Từ những buổi truyền thông trong trường học đến các cuộc họp thôn, xã Tân Long đang đưa kiến thức pháp luật về hôn nhân, gia đình đến gần hơn với học sinh và người dân. Bà Lý Thị Hà, Bí thư thôn 10, xã Tân Long cho biết: “Tại các cuộc họp thôn, người dân thường xuyên được phổ biến quy định về độ tuổi kết hôn, tác hại của tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Từ đó, các gia đình chủ động hơn trong việc bảo ban, nhắc nhở con cháu. Việc tuyên truyền được thực hiện thường xuyên đã góp phần thay đổi nhận thức của người dân. 3 năm trở lại đây, thôn không còn tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống”.

Hoạt động tuyên truyền về phòng, chống tảo hôn được đẩy mạnh tại các trường học trên địa bàn xã Tân Long.

Cùng với đó, chính quyền xã Tân Long tăng cường phối hợp với trạm y tế, các tổ chức đoàn thể, phát huy vai trò của người có uy tín trong tuyên truyền, vận động người dân thực hiện đúng quy định pháp luật về hôn nhân và gia đình. Đặc biệt, thông qua Tiểu dự án 2, Dự án 9 về giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xã đã tổ chức các hoạt động truyền thông cho học sinh tại các trường học và người dân ở các thôn trên địa bàn. Bên cạnh hình thức tuyên truyền trực tiếp, địa phương còn sử dụng pano, tờ rơi, hệ thống loa truyền thanh và các nền tảng mạng xã hội để đa dạng hóa cách tiếp cận, đưa thông tin đến gần hơn với người dân.

Theo đồng chí Trần Xuân Hậu, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Long: “Công tác phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống được xã triển khai đồng bộ từ trường học đến cộng đồng. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các quy định của pháp luật về hôn nhân, tác hại của tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, qua đó giúp học sinh, thanh thiếu niên và người dân nâng cao nhận thức, chủ động phòng ngừa. Nguồn lực từ Chương trình MTQG được cụ thể hóa thành các hoạt động thiết thực, góp phần từng bước thay đổi nhận thức người dân về tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống. Nhiều năm trở lại đây, số trường hợp tảo hôn trên địa bàn giảm rõ rệt, không còn ghi nhận trường hợp hôn nhân cận huyết thống”.

Phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì và phối hợp đồng bộ từ nhiều phía. Khi nhà trường chủ động trang bị kiến thức, gia đình định hướng, cộng đồng tích cực vận động, mỗi học sinh sẽ có thêm hành trang để nhận diện, phòng tránh những nguy cơ ảnh hưởng đến tương lai. Những “lá chắn” được xây dựng từ nhận thức, kiến thức và trách nhiệm hôm nay sẽ góp phần bảo vệ thế hệ trẻ trước nạn tảo hôn. Từ đó, từng bước xây dựng nếp sống văn minh, nâng cao chất lượng dân số và nguồn nhân lực tại địa phương.

Bài, ảnh: Thúy Nga