Điểm tựa pháp luật cho người yếu thế

Trong bối cảnh nhiều xã vùng sâu, vùng xa thiếu điều kiện tiếp cận thông tin pháp luật, việc đẩy mạnh trợ giúp pháp lý (TGPL) là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số.

Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 2 tuyên truyền pháp luật tại thôn Cốc Méo, xã Cán Tỷ.

Thu hẹp khoảng cách pháp lý

Thực hiện Luật TGPL năm 2017, toàn tỉnh đã củng cố hệ thống tổ chức TGPL vững chắc với 2 trung tâm trực thuộc Sở Tư pháp. Cùng với đó, mạng lưới rộng khắp các trợ giúp viên pháp lý và cộng tác viên tại cơ sở đã giúp mở rộng phạm vi tiếp cận pháp luật cho người dân. Các sở, ngành và các tổ chức đoàn thể thường xuyên tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật chuyên đề, lồng ghép TGPL cho Nhân dân.

Từ thực tế tại các địa phương, công tác TGPL ngày càng khẳng định vai trò quan trọng. Đồng chí Lê Hoàng Giang, Chủ tịch UBND xã Đường Thượng chia sẻ: “Xã có 100% dân số là người dân tộc Mông, còn hạn chế về tiếng phổ thông và hiểu biết pháp luật nên hoạt động TGPL rất cần thiết. Cán bộ xã phối hợp với Trung tâm TGPL xuống thôn, bản hướng dẫn và hỗ trợ những trường hợp cụ thể, giúp người dân biết tự bảo vệ quyền lợi của mình. Nhờ đó, nhiều mâu thuẫn được tháo gỡ ngay từ cơ sở, góp phần giữ gìn an ninh trật tự và ổn định đời sống”.

Không chỉ là công cụ bảo vệ quyền lợi, TGPL còn giúp người dân có thêm điểm tựa pháp luật để giải quyết nhiều vấn đề liên quan trực tiếp. Trợ giúp viên pháp lý Nguyễn Thị Lan, Trung tâm TGPL Nhà nước số 2 chia sẻ: “Với chức năng TGPL miễn phí cho người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số và các đối tượng chính sách, thời gian qua chúng tôi đã nêu cao trách nhiệm, trực tiếp hỗ trợ kịp thời hàng trăm vụ việc; trong đó có nhiều vụ phức tạp, như tranh chấp rừng, xâm phạm quyền sử dụng đất, nạn nhân bị lừa đảo, buôn người… Mỗi trường hợp được giải quyết dứt điểm không chỉ góp phần nâng cao hiểu biết, ý thức chấp hành pháp luật mà còn bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật”.

Đổi mới để gần Dân hơn

Bám sát quan điểm của Đảng, Nhà nước về TGPL, UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo. Từ năm 2018 đến nay, Trung tâm TGPL Nhà nước số 1 và số 2 đã thụ lý hơn 13.000 vụ việc, trong đó có gần 5.000 vụ tham gia tố tụng và trên 8.500 vụ tư vấn pháp luật. Người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số được trợ giúp ngày càng tăng, góp phần thu hẹp khoảng cách pháp lý giữa các nhóm dân cư.

Đồng chí Nguyễn Minh Hoàng, Giám đốc Trung tâm TGPL Nhà nước số 2 tỉnh Tuyên Quang cho biết: “Khu vực trung tâm phụ trách có nhiều thôn, bản điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, nhận thức của một bộ phận người dân còn hạn chế. Thực hiện nhiệm vụ được giao, đơn vị tiếp nhận TGPL, đẩy mạnh truyền thông để đưa chính sách đến gần hơn với người dân. Trung tâm cũng tập trung đổi mới, hướng về cơ sở thông qua tổ chức truyền thông cung cấp thông tin TGPL đến thôn, bản giúp giảm thời gian, chi phí đi lại cho người dân”.

Hiện nay, toàn bộ trợ giúp viên pháp lý trên địa bàn tỉnh đều đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định, thường xuyên được bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng chuyên sâu. Việc đào tạo liên tục, trong đó có các lớp tập huấn nghiệp vụ, quản lý nhà nước và đào tạo nghề luật sư, góp phần nâng cao hiệu quả công tác, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân. Cùng với đó, Trung tâm TGPL Nhà nước số 1, số 2 đã tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác hiệu quả hệ thống quản lý hoạt động, cập nhật kịp thời thông tin, vụ việc lên nền tảng số. Đồng thời, tham gia các phiên tòa trực tuyến, tạo điều kiện cho người dân được bảo vệ quyền lợi ngay cả khi không thể có mặt trực tiếp tại tòa án.

Công tác TGPL đang ngày càng tiến gần hơn đến người dân và các đối tượng yếu thế, giúp họ có tiếng nói và bảo vệ quyền lợi trong mọi hoàn cảnh, góp phần tạo dựng xã hội công bằng và dân chủ.                

Bài, ảnh: Phạm Hoan