Từ công dân số đến gia đình số

Mô hình "Gia đình số" đang trở thành nền tảng hình thành công dân số từ cơ sở. Cùng với phong trào "bình dân học vụ số", nhiều địa phương trong tỉnh đang từng bước giúp người dân sử dụng công nghệ an toàn, hiệu quả, chủ động thích ứng với môi trường số ngay từ mỗi gia đình.

Những cách làm mới

Buổi sinh hoạt của Chi hội Phụ nữ tổ dân phố 12, phường An Tường giờ đây lại có thêm một "nội dung mới", không chỉ trao đổi công tác Hội, hội viên còn được hướng dẫn cài đặt VNeID, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, khai thác mạng xã hội để quảng bá sản phẩm và nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng với mô hình “Chi hội số - Gia đình số”.

Chiếc điện thoại thông minh trên tay bà Trịnh Thị Lan năm nay 83 tuổi, giờ đây không chỉ để gọi điện cho con cháu. Chỉ vài thao tác quen thuộc, bà có thể trao đổi thông tin với Chi hội phụ nữ trên nhóm Zalo. Ít ai biết, cách đây hơn một năm, bà vẫn còn lúng túng mỗi khi sử dụng điện thoại hay đăng nhập một ứng dụng mới.

Sự thay đổi ấy bắt đầu từ khi bà tham gia mô hình "Chi hội số - Gia đình số", đồng thời các thành viên trong gia đình đều cùng học, cùng sử dụng các nền tảng số. Người biết trước hướng dẫn người biết sau, những bài học về công nghệ ở trong ngay mỗi gia đình.

Hội viên phụ nữ tại thôn Ngòi Sen, xã Yên Phú từng bước tiếp cận công nghệ số trong đời sống hằng ngày.

Chị Dương Thị Thu Hà, Chi hội trưởng Phụ nữ tổ dân phố 12 cho biết: Mô hình được thành lập từ tháng 5-2026 đến nay có 274 hội viên tham gia. Trong buổi sinh hoạt định kỳ của Chi hội phụ nữ, ngoài nội dung hướng dẫn thanh toán số hay dịch vụ công trực tuyến, chị em còn được phổ biến cách nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trên mạng.

"Hiện nay thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng rất tinh vi. Vì vậy, trong các buổi sinh hoạt, chúng tôi luôn dành thời gian hướng dẫn hội viên cách bảo vệ tài khoản ngân hàng, không cung cấp mã OTP, không chuyển tiền theo yêu cầu của người lạ và kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ”, chị Hà cho biết thêm.

Cùng với đó, hiện nhiều địa phương trong tỉnh đã chủ động xây dựng những cách làm phù hợp với điều kiện thực tế, gắn chuyển đổi số với phát triển kinh tế gia đình và nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức Hội. Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Đồng Tâm triển khai đồng thời mô hình “Chi hội số” và “Gia đình số” tại thôn Đoàn Kết với 89 thành viên tham gia.

Tại xã Yên Thành, mô hình “Chi hội số, Gia đình số” được triển khai gắn với phát động “Ống tiết kiệm tại gia”. Ngay trong ngày ra mắt, 36 hội viên đã tham gia tiết kiệm với số tiền ban đầu đạt 3,6 triệu đồng, đồng thời được hướng dẫn cài đặt VNeID, sử dụng các ứng dụng số và thanh toán điện tử. Việc kết hợp chuyển đổi số với các hoạt động phát triển kinh tế gia đình giúp hội viên dễ tiếp cận, dễ thực hiện và tích cực tham gia hơn.

Ở xã Thông Nguyên, mô hình "Gia đình số" cũng đang tạo những chuyển biến tương tự. Theo đồng chí Hoàng Thị Quy, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã: Mô hình được triển khai gắn với phong trào "Bình dân học vụ số", với 120 hội viên tham gia, hướng đến mục tiêu không để hội viên nào bị bỏ lại phía sau trong chuyển đổi số.

"Chúng tôi không chỉ tổ chức tập huấn tại nhà văn hóa thôn mà còn khuyến khích mỗi hội viên trở thành một tuyên truyền viên ngay trong gia đình mình. Người biết hướng dẫn người chưa biết, con cháu hỗ trợ ông bà, cha mẹ sử dụng điện thoại thông minh, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán số và kỹ năng bảo đảm an toàn trên không gian mạng. Khi mỗi gia đình đều có người hiểu và sử dụng công nghệ, việc hình thành công dân số sẽ bền vững hơn”, chị Quy nhấn mạnh.

Nâng cao năng lực số

Thời gian qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh đã triển khai đồng bộ khâu đột phá "Chuyển đổi số toàn diện trong tổ chức Hội, đồng hành cùng phụ nữ nâng cao năng lực số", chỉ đạo 100% cơ sở Hội ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành; xây dựng và nhân rộng nhiều mô hình như "Phụ nữ giúp nhau chuyển đổi số", thành lập 74 mô hình Chi hội số với 3.450 thành viên; hàng trăm mô hình Gia đình số, chợ số, Tổ phụ nữ kinh doanh số được triển khai hiệu quả tại cơ sở…

Đồng chí Triệu Thị Tình, Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN tỉnh cho biết: “Thời gian tới, các cấp Hội sẽ tiếp tục nhân rộng các mô hình đồng hành cùng phụ nữ nâng cao năng lực số gắn với phong trào “Bình dân học vụ số”; đồng thời đẩy mạnh hỗ trợ hội viên ứng dụng công nghệ số vào sản xuất, kinh doanh, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử và nền tảng mạng xã hội. Hội cũng sẽ tăng cường tập huấn kỹ năng số, kỹ năng kinh doanh trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số từ cơ sở”.

Bài, ảnh: Ngọc Ngân