Nguy cơ thực phẩm bẩn len lỏi vào trường học

Khi con tôi còn học cấp 1, cu cậu được ở bán trú tại trường, có lần nó khoe với bố, trong tuần con thích nhất ở lại buổi trưa thứ 3. Vì sao? vì thứ 3, bữa cơm ở trường có thịt băm. Sự ngộ nghĩnh làm tôi nhớ mãi câu nói này của con. Đến hôm nay, thông tin trên báo chí đưa vụ 300 tấn thịt lợn bệnh bị tuồn vào trường học ở Hà Nội mà tôi thấy giật mình. Giật mình vì thực phẩm bẩn đã len lỏi vào môi trường giáo dục, nơi đáng lẽ phải an toàn tuyệt đối cho trẻ em. Giật mình nữa là nhớ lại câu chuyện con tôi kể, nếu ngày đó lỡ chẳng may… thì thể chất, sức khỏe của con sẽ bị ảnh hưởng rất nhiều.

Thực phẩm bẩn đã len lỏi từng ngõ ngách, từng bữa cơm của mỗi gia đình và được báo chí, ngành chức năng và toàn xã hội lên án. Vấn đề này không phải là mới nhưng nó vẫn diễn ra, và cường độ càng đáng báo động. Vì thế nếu vấn đề này ở trong bối cảnh các trường học vùng cao của tỉnh Tuyên Quang, mức độ nguy hiểm còn đáng sợ hơn.

Ở các xã vùng cao của tỉnh, điều kiện kinh tế còn khó khăn, giao thông đi lại cách trở, việc kiểm soát nguồn cung thực phẩm vốn đã hạn chế. Nhiều trường nội trú, bán trú phụ thuộc vào các nhà cung cấp nhỏ lẻ, thậm chí nhiều trường chủ động mua thực phẩm từ chợ địa phương mà không có kiểm định rõ ràng. Trong khi đó đối với học sinh vùng cao thì bữa ăn tại trường lại rất quan trọng, có khi đó là nguồn dinh dưỡng chính của nhiều em học sinh. Vì vậy, nếu thực phẩm không đảm bảo, hậu quả là ngộ độc thực phẩm và ảnh hưởng đến sức khỏe, học tập và thể chất của các em.

Có thể thấy việc kiểm soát chặt nguồn cung thực phẩm là yếu tố then chốt. Các trường học không nên dễ dãi trong việc lựa chọn nhà cung cấp, mà cần ký kết với những đơn vị có đầy đủ giấy tờ pháp lý, đồng thời thường xuyên kiểm tra, rà soát chất lượng thực phẩm. Bên cạnh đó, việc minh bạch hóa bữa ăn học đường cũng rất cần thiết, như thực đơn, nguồn gốc thực phẩm cần được công khai để phụ huynh và cộng đồng cùng giám sát, tránh tình trạng “mập mờ” dễ bị lợi dụng.

Không chỉ dừng lại ở kiểm soát, các trường học nội trú vùng cao có thể chủ động bằng cách phát triển nguồn thực phẩm tại chỗ như tổ chức cho các em học sinh trồng rau xanh, nuôi gà, nuôi lợn sau những buổi lên lớp. Những mô hình như tăng gia sản xuất trong trường hoặc liên kết với người dân địa phương vừa đảm bảo thực phẩm tươi sạch, vừa phù hợp với điều kiện vùng núi, giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Tuy nhiên, nỗ lực của nhà trường là chưa đủ nếu thiếu sự vào cuộc của chính quyền các cấp. Các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Song song với đó là việc nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ nhà trường, phụ huynh và cả học sinh về an toàn thực phẩm, bởi khi mỗi người đều có ý thức, nguy cơ thực phẩm bẩn sẽ bị đẩy lùi.

Vụ việc thịt lợn bệnh bị “hô biến” thành thực phẩm sạch cho thấy thực tế đáng buồn, đó là vì lợi nhuận, một số người sẵn sàng đánh đổi sức khỏe của các em học sinh trong khi các em là những người chưa có khả năng tự bảo vệ mình. Vì thế, đảm bảo an toàn thực phẩm trong trường học, đặc biệt là các trường học ở vùng cao là nhiệm vụ, trách nhiệm của toàn xã hội.

Mỗi bữa ăn an toàn sẽ giúp các em học sinh phát triển khỏe mạnh, đây là nền tảng để xây dựng niềm tin vào môi trường giáo dục. Và niềm tin ấy chỉ có thể có được khi thực phẩm bẩn không còn cơ hội len lỏi vào trường học.

Lê Lâm