Hành trình số hóa vùng cao

Công cuộc chuyển đổi số vùng cao được ví như trồng cây ngô trên miền đá xám. Dẫu khó khăn, nhọc nhằn, nhưng khi cây bám đất vươn mình, mọi nỗ lực đều thu được trái ngọt. Những công dân số ở Tuyên Quang đang mở cánh cửa của ngôi nhà, bản làng mình, để hòa vào nhịp sống rực rỡ sắc màu.  

Từ chính quyền số

Nghị quyết 57/NQ-TW- một trong những nghị quyết trụ cột để phát triển đất nước, đã tạo ra một cơn “địa chấn” trong thay tư duy, đổi cách làm của rất nhiều địa phương, trong đó có tỉnh Tuyên Quang. Tỉnh đã rất khẩn trương, quyết liệt hoàn thiện thể chế; xóa bỏ mọi tư tưởng, quan niệm, rào cản đang cản trở sự phát triển; đưa thể chế thành một lợi thế cạnh tranh trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đặc biệt trong bối cảnh vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Ngay sau khi quán triệt, triển khai các nội dung của Nghị quyết 57, tỉnh đã ban hành đề án phát triển nguồn nhân lực đến giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến 2030; đề án phát triển nguồn nhân lực đến năm 2030, định hướng đến 2045; đề án “Nâng cao nhận thức, phổ cập kỹ năng và phát triển nguồn nhân lực chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030” trên địa bàn tỉnh, chú trọng chuyển đổi về nhận thức, kỹ năng số trong mỗi cán bộ, công chức, viên chức, người dân và doanh nghiệp. Đồng thời tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn cho cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn tỉnh.

Công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Quản Bạ hướng dẫn người dân thao tác, đăng ký giải quyết thủ tục hành chính.

Các lớp tập huấn “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hỗ trợ công tác chỉ đạo, điều hành, thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức”; mở các lớp phổ cập AI miễn phí cho doanh nghiệp hội viên; tập huấn kỹ năng vận hành các hệ thống cụ thể và xử lý quy trình nghiệp vụ mới; tập huấn vận hành Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã; tập huấn vận hành hệ thống Dịch vụ công trực tuyến và ứng dụng AI nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính; tập huấn hướng dẫn thiết lập quy trình điện tử giải quyết thủ tục hành chính cho công chức, viên chức của các sở, ban, ngành...

Đây cũng là địa phương đầu tiên áp dụng mô hình “Dân hỏi - Chính quyền trả lời” ngay trên trang Fanpage của xã. Bí thư Đảng ủy xã Tân Mỹ Hoàng Trần Trung cho biết: Rất nhiều vấn đề phức tạp ngay từ thôn được người dân đặt câu hỏi và được lãnh đạo xã trực tiếp trả lời với cam kết trả lời nhanh, rõ việc, rõ thời hạn, rõ trách nhiệm, đồng thời, có giải pháp xử lý, giải quyết và ngăn chặn để không phát sinh thành điểm nóng. Tôi công khai số điện thoại Bí thư Đảng ủy xã và lãnh đạo xã Tân Mỹ để Nhân dân chia sẻ, báo cáo, thông tin kịp thời.

Cùng với đó, Tân Mỹ thiết lập nhóm Zalo dùng chung kết nối lãnh đạo xã, tổ an ninh trật tự, Bí thư chi bộ, Trưởng thôn, người có uy tín, tiếp nhận thông tin 24/7, xử lý kịp thời các vấn đề dân sinh. Đồng thời bố trí trợ lý số, hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến, hồ sơ đất đai, bảo hiểm, căn cước công dân; công khai lịch tiếp dân, cảnh báo thiên tai, hướng dẫn thủ tục trên Fanpage và nhóm Zalo; việc gì người dân cần, chính quyền đưa lên trước, để không ai bị bỏ lại vì thiếu thông tin…

Bí thư Đảng ủy xã Tân Mỹ Hoàng Trần Trung cho biết: Nhờ những cách làm này, Tân Mỹ luôn nằm trong top đầu 20 xã, phường về giải quyết thủ tục hành chính nhanh, gọn, hiệu quả.  

Đến công dân số

Từ 8 giờ tối, sân vận động Đồng Văn, xã Đồng Văn đã rộn tiếng nhạc, tiếng người cười nói vui vẻ. Giữa vòng tròn rộn rã ấy, Sùng Mạnh Hùng, người dân tộc Mông, xã Sà Phìn - trong bộ trang phục truyền thống như lọt thỏm giữa đám khách phương Tây đang háo hức chờ từng tiếng hô, từng cái bắt nhịp của anh. Hùng là đại sứ du lịch Đồng Văn một cách tự nhiên và như anh tự nhận: “Tình cờ và bất ngờ”, từ 2022.

Cái tình cờ và bất ngờ ấy, cũng đúng, bởi chỉ sau một video bất ngờ Viral trên mạng xã hội, du khách đến Đồng Văn, cứ tối đến, lại ngóng cái dáng vẻ nhỏ thó và nụ cười tươi tắn của Sùng Mạnh Hùng. Nói về công nghệ số, Sùng Mạnh Hùng bảo: Đó thực sự là cơ hội để đồng bào bắt nhịp với cuộc sống hiện đại. Không phải cứ người Mông là phải ăn mèn mén đâu, người Mông cũng biết đứng trên vai người khổng lồ để lan tỏa tình yêu, niềm tự hào về mảnh đất, con người với du khách 4 phương.

Người dân xã Tân An được hướng dẫn đăng nhập VNeID.

Anh Hùng hiện là chủ kênh TikTok “Hùng - Hà Giang” có 6 triệu lượt thích và hơn 300.000 người theo dõi; các sản phẩm của anh trên nền tảng TikTok ghi lại những khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ, phiên chợ vùng cao đầy màu sắc và không khí đêm nhạc sôi động tại mỗi buổi giao lưu với khách du lịch. Cũng từ các video được anh Hùng đăng tải, nhiều khách du lịch trên khắp mọi miền đã đến với Hà Giang để trải nghiệm cảnh quan thiên nhiên, về văn hóa đồng bào các dân tộc và để hòa mình vào không khí vui nhộn trong những đêm nhạc đặc biệt.

Sùng Mạnh Hùng khoe: Trang cá nhân của anh nhận được rất nhiều lời mời, cuộc gọi từ người nước ngoài. Có những người chưa từng đặt chân đến Đồng Văn, nhưng nhờ những video của Hùng, đã kết nối trực tiếp với anh và cam kết, nhất định sẽ đến Đồng Văn vào ngày gần nhất. Với anh, đó thực sự là động lực, truyền cảm hứng để anh tiếp tục với công cuộc kiến tạo và truyền lửa này.
Sùng Mạnh Hùng chỉ là 1 trong rất nhiều công dân số vùng đất địa đầu Tổ quốc.

Với chiến lược nâng cao nhận thức, quyết tâm chính trị, sự lan tỏa trong toàn xã hội về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, ngày 17/7/2025, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 10/KH-UBND về việc tổ chức triển khai tổ công nghệ số cộng đồng cấp xã, thôn trên địa bàn tỉnh. Mỗi xã, phường thành lập một tổ công nghệ số cộng đồng, mỗi thôn, tổ dân phố thành lập một tổ công nghệ số cộng đồng để hướng dẫn, hỗ trợ triển khai nền tảng số công nghệ số, hướng dẫn kỹ năng đến với người dân.

Trong chiến dịch “Bình dân học vụ số” nơi các thôn bản vùng cao, vùng biên giới, với lợi thế am hiểu công nghệ, những đoàn viên thanh niên đóng vai trò là cầu nối thiết thực nhất, “phiên dịch” những khái niệm số phức tạp thành những hướng dẫn trực quan, dễ hiểu. Họ kiên nhẫn hướng dẫn người dân từ việc sử dụng điện thoại thông minh, cài đặt ứng dụng định danh điện tử VNeID, truy cập cổng dịch vụ công trực tuyến, đến cách bảo vệ thông tin cá nhân trên mạng.

Với hơn 1.800 tổ công nghệ số cộng đồng, từ làm thay, làm hộ, từ cầm tay, chỉ việc, đồng bào vùng phên dậu Tổ quốc đã tự tin “hòa sóng số” để đổi thay. Qua đó, giúp đồng bào dân tộc thiểu số ở những xã vùng cao, biên giới biết cách dùng công nghệ để bán nông sản, học hỏi kiến thức và kết nối thông tin, qua đó góp phần rút ngắn khoảng cách số và mang lại sự thay đổi thực chất cho cuộc sống bà con nơi phên dậu của Tổ quốc.

Theo đánh giá của Ban chỉ đạo chuyển đổi số tỉnh, nhờ công tác thông tin tuyên truyền sáng tạo, có sức lan tỏa sâu rộng, phù hợp với đa dạng nhóm đối tượng, đã khơi dậy tinh thần tự học, tự nâng cao năng lực, tự chủ hơn của mỗi người dân trong không gian số.

Khép lại năm cũ, những thanh âm số đã gõ cửa từng bản làng, xã, phường, câu chuyện mở cửa ra không gian phẳng - nơi mọi thứ đều bình đẳng và có cơ hội như nhau, là câu chuyện còn nhiều dài, nhưng không xa vời.

Trần Liên