Quyền tác giả đối với sản phẩm do AI tạo ra được quy định thế nào?

Trả lời:

​Trong đời sống hiện nay, các tác phẩm được hình thành bởi trí tuệ nhân tạo có thể là bức tranh, hình ảnh hoặc video được tạo ra bằng cách sử dụng thuật toán học sâu; sáng tác nhạc bằng cách phân tích các mẫu âm nhạc và tạo ra giai điệu mới; viết văn, tạo ra thơ, truyện ngắn, kịch bản hoặc video ngắn...

Căn cứ vào Điều 13 Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11 của Quốc hội có hiệu lực từ ngày 1/7/2006, được bổ sung bởi Điều 12a Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, số 07/2022/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/1/2023 thì: “Tác giả là người trực tiếp sáng tạo tác phẩm. Trường hợp có từ hai người trở lên cùng trực tiếp sáng tạo tác phẩm với chủ ý là sự đóng góp của họ được kết hợp thành một tổng thể hoàn chỉnh thì những người đó là các đồng tác giả. Người hỗ trợ, góp ý kiến hoặc cung cấp tư liệu cho người khác sáng tạo tác phẩm không phải là tác giả, đồng tác giả”.

Bên cạnh đó, theo khoản 1 Điều 14 Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11 của Quốc hội thì “Chương trình máy tính, sưu tập dữ liệu” - nền tảng của các hệ thống trí tuệ nhân tạo - là loại hình được bảo hộ quyền tác giả.

Như vậy, các quy định hiện hành xác định tác giả là người trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm, tức là phải có sự can thiệp, sáng tạo của con người. Các tác phẩm được tạo ra hoàn toàn bởi trí tuệ nhân tạo mà không có sự can thiệp trực tiếp của con người (không có cá nhân nào trực tiếp sáng tạo, kiểm soát, định hướng nội dung tác phẩm) thì không đáp ứng điều kiện về chủ thể tác giả theo quy định của pháp luật Việt Nam về quyền tác giả, không được bảo hộ quyền tác giả.

Tuy nhiên, theo khoản 5 Điều 6 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ số 131/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 1/4/2026), có nêu Chính phủ sẽ có quy định về việc phát sinh, xác lập quyền sở hữu trí tuệ đối với đối tượng được tạo ra có sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo, nhưng hiện tại chưa có hướng dẫn chi tiết về vấn đề này. Chúng ta cần chờ dẫn chi tiết này của Chính phủ.

(Bài viết có sự phối hợp cung cấp dữ liệu và thông tin pháp lý từ LuatVietnam.vn)