Trung tâm dữ liệu, sẵn sàng cho hạ tầng chiến lược

"Bùng nổ" các siêu trung tâm dữ liệu

Tòa nhà IDC Viettel Hòa Lạc được thiết kế xanh, thông minh và an toàn. Ảnh: Viettel

Trong những năm gần đây, các doanh nghiệp viễn thông, công nghệ lớn đã có động thái mạnh mẽ đầu tư phát triển các trung tâm dữ liệu (IDC), một thành phần quan trọng của hạ tầng số.

Các doanh nghiệp Viettel, VNPT, FPT, CMC, VNG lần lượt khánh thành và đưa vào khai thác trung tâm dữ liệu quy mô, công nghệ hiện đại, không chỉ đánh dấu tham gia cuộc đua sôi động, hấp dẫn trên thị trường này tại Việt Nam mà còn cho thấy nhu cầu, tiềm năng phát triển kinh tế số của đất nước. Riêng Tập đoàn Viettel trong năm 2025 đã công bố khởi công thêm 2 trung tâm dữ liệu siêu quy mô: Tại Khu công nghiệp Tân Phú Trung, thành phố Hồ Chí Minh (diện tích gần 4 hecta, tổng công suất thiết kế 140 MW với khoảng 10.000 rack) và tại Trung tâm dữ liệu An Khánh, Hà Nội (diện tích 1,9 ha, tổng vốn đầu tư 17.500 tỷ đồng)…

Không chỉ các doanh nghiệp trong nước đẩy mạnh đầu tư cho IDC, năm 2025 nhiều tập đoàn nước ngoài công bố đầu tư xây dựng trung tâm dữ liệu siêu quy mô dành cho AI. Trong đó có thể kể đến, IPTP Networks - tập đoàn viễn thông và hạ tầng toàn cầu đã khởi động dự án trung tâm dữ liệu AI tại Khu Công nghệ cao Đà Nẵng, với tổng vốn đầu tư 200 triệu USD.
‎Tiếp đến, tháng 12-2025, liên doanh Vietnam Data Gen (VDG) gồm một số nhà đầu tư trong nước và quốc tế công bố kế hoạch đầu tư 1 tỷ USD phát triển mạng lưới trung tâm dữ liệu AI, với công suất 100 MW tại Đà Nẵng. Gần đây nhất, tháng 2-2026, Tập đoàn G42 (trụ sở tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất - UAE) phối hợp với liên danh Tập đoàn FPT và Việt Thái Group công bố thỏa thuận phát triển trung tâm dữ liệu quy mô lớn, với tổng mức đầu tư 1 tỷ USD. Những thông tin này cho thấy, thị trường trung tâm dữ liệu Việt Nam đã phát triển thực sự mạnh mẽ, không chỉ thu hút đầu tư của doanh nghiệp trong nước mà còn cả các tập đoàn toàn cầu...

Các giải pháp trung tâm dữ liệu xanh của Scheider Electric đang được doanh nghiệp và nhà đầu tư quan tâm. Ảnh: T.H

Một điểm đáng chú ý là các IDC đã, đang được xây dựng đều hướng tới mục tiêu “xanh hoá IDC”, trở thành trung tâm dữ liệu xanh. Các IDC đang hoạt động, từng bước chuyển đổi sang sử dụng năng lượng mặt trời, năng lượng gió, giúp giảm phát thải carbon; các IDC mới đều được tối ưu không gian, tài nguyên, tối ưu chi phí vận hành, tiết kiệm năng lượng.

Theo các chuyên gia, dữ liệu là tài nguyên quan trọng nhất của kinh tế số, sự giàu có của một quốc gia trong tương lai được đo bằng dữ liệu và dữ liệu lớn. Xử lý dữ liệu lớn sẽ là ngành công nghiệp lớn nhất. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp viễn thông, công nghệ Việt Nam phải có một tầm nhìn đúng về hạ tầng dữ liệu củaquốc gia. Việc đầu tư các trung tâm dữ liệu là một loại đầu tư mới sẽ tạo ra không gian tăng trưởng mới…

Điểm đến của dịch vụ trung tâm dữ liệu

IDC VNPT tại Khu Công nghệ cao Hoà Lạc chính thức hoạt động từ tháng 10-2023.

Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, tầm nhìn 2030 đã xác định, Việt Nam sẽ trở thành quốc gia số. Điều này đồng nghĩa với việc nhu cầu chuyển đổi số, sử dụng các dịch vụ điện toán đám mây, ứng dụng AI… trong cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp là rất lớn. Do vậy, việc phát triển hạ tầng trung tâm dữ liệu là một điều kiện tiên quyết phục vụ chuyển đổi số quốc gia, phát triển kinh tế số, xã hội số.

Một minh chứng rõ nét nhất cho thấy sức hút để nhà đầu tư trong và ngoài nước vào thị trường IDC đó là kinh tế số Việt Nam liên tục tăng trưởng nhanh thuộc tốp đầu khu vực Đông Nam Á. Báo cáo thường niên kinh tế số khu vực Đông Nam Á 2025 do Tập đoàn Google, Temasek và Bain & Company cho thấy, kinh tế số Việt Nam 2025 đạt 39 tỷ USD tổng giá trị hàng hóa, tăng trưởng 17% so với năm trước (năm 2024 đạt 36 tỷ USD, tăng trưởng 16%). Kinh tế số phát triển nhanh bắt nguồn từ sự bùng nổ của thương mại điện tử, tài chính số, logistics, video trực tuyến và GenAI (trí tuệ nhân tạo tạo sinh).

Mặt khác, các đánh giá từ các hãng nghiên cứu thị trường cho thấy, thị trường IDC tại Việt Nam hiện còn dư địa lớn cho phát triển. Chẳng hạn, tổng công suất của IDC vận hành tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh chỉ đạt khoảng 60 MW, thấp hơn đáng kể so với các thành phố như: Jakarta (250 MW), Kuala Lumpur (149 MW), Bắc Kinh (880 MW), Seoul (826 MW). Ngoài ra, chi phí đầu tư trung bình cho mỗi MW - công suất IDC tại Việt Nam đạt 7,1 triệu USD, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình khu vực...

Phân tích về đầu tư co IDC, Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Viettel cho biết, trung tâm dữ liệu không đơn thuần là những công trình kỹ thuật lưu trữ tài nguyên, mà là nền móng của chủ quyền số, là hạ tầng số - nền tảng cho nền kinh tế số, xã hội số, chính phủ số. Do vậy, việ triển khai một loạt dự án trung tâm dữ liệu mới, Viettel muốn khẳng định chiến lược chuyển dịch từ trung tâm dữ liệu truyền thống sang thế hệ trung tâm dữ liệu quy mô siêu lớn, sẵn sàng phục vụ các siêu ứng dụng AI, các hệ thống phân tích dữ liệu lớn, và nền tảng điện toán đám mây tầm quốc gia… từ đó góp phần thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia.

Kỹ sư VNPT đang vận hành IDC Hòa Lạc. Ảnh: VNPT

Tương tự, lãnh đạo VNPT cho hay, VNPT xác định rõ vai trò tiên phong của mình trong xây dựng và vận hành hạ tầng số quốc gia, trở thành trụ cột hạ tầng số quốc gia, tập trung phát triển mạng 5G/6G, trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây. VNPT chuyển đổi từ nhà cung cấp viễn thông thành tập đoàn công nghệ, làm chủ công nghệ lõi như AI, IoT và các nền tảng số phục vụ quản trị, sản xuất và đời sống xã hội. VNPT không chỉ cung cấp kết nối, mà hướng tới xây dựng những nền tảng số tin cậy, an toàn, làm điểm tựa cho các mô hình kinh tế mới…

Trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây đang bùng nổ trên toàn cầu, Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế là một điểm đến chiến lược cho đầu tư trung tâm dữ liệu tại Đông Nam Á. Thực tế, các doanh nghiệp ngày càng đẩy mạnh thuê ngoài hạ tầng và chuyển đổi lên điện toán đám mây; đặc biệt, AI không còn là một xu hướng, mà đã trở thành một loại hạ tầng chủ chốt, do vậy, nhu cầu về trung tâm dữ liệu là rất lớn. Quốc gia nào sở hữu hạ tầng tốc độ cộng với điện năng ổn định, giá cạnh tranh sẽ chiếm ưu thế trong cuộc đua trở thành Hub khu vực. Đây cũng là con đường để Việt Nam cất cánh, xây dựng đất nước thịnh vượng trong tương lai.