Trung Quốc áp dụng cấm xuất cảnh để bảo vệ công nghệ chiến lược

Bắc Kinh tiếp tục siết chặt việc bảo vệ các ngành công nghệ chiến lược và nguồn tài nguyên quan trọng. Ảnh: Hoàng Linh

Theo thông báo do Quốc vụ viện (Chính phủ Trung Quốc) công bố ngày 31-7, các quy định mới sẽ có hiệu lực từ ngày 15-9.

Theo đó, Bộ Thương mại cùng các cơ quan chức năng nước này sẽ có quyền áp dụng lệnh cấm xuất cảnh đối với những cá nhân có hành vi vi phạm quy định về kiểm soát xuất khẩu hoặc chuyển giao công nghệ nếu các hành vi này bị xác định là "gây nguy hại đến an ninh công nghiệp hoặc an ninh công nghệ quốc gia".

Động thái này được xem là bước tăng cường thực thi các chính sách kiểm soát xuất khẩu mà Trung Quốc đã mở rộng trong những năm gần đây. Bắc Kinh hiện áp đặt hạn chế đối với ngày càng nhiều mặt hàng được coi là nhạy cảm, bao gồm khoáng sản quan trọng, đất hiếm và các sản phẩm lưỡng dụng có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự.

Bên cạnh việc siết chặt kiểm soát xuất khẩu hàng hóa, quy định mới cũng tập trung vào hoạt động chuyển giao công nghệ. Mục tiêu là ngăn chặn việc chuyển giao kiến thức, bí quyết kỹ thuật và công nghệ trong các lĩnh vực mà Trung Quốc coi là có ý nghĩa chiến lược ra nước ngoài, qua đó bảo vệ năng lực cạnh tranh của các ngành công nghiệp trọng điểm.

Ngoài các trường hợp liên quan đến xuất khẩu và công nghệ, quy định còn mở rộng phạm vi áp dụng lệnh cấm xuất cảnh đối với một số đối tượng khác. Trong đó có các cán bộ, công chức bị phát hiện tìm cách xin quốc tịch hoặc quyền cư trú tại nước ngoài trái quy định, cũng như công dân Trung Quốc bị xác định đã thực hiện hành vi phạm tội ở nước ngoài.

Giới quan sát nhận định các biện pháp mới sẽ tăng thêm "sức nặng" cho chiến lược bảo vệ an ninh kinh tế và công nghệ của Trung Quốc. Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt, Bắc Kinh đã liên tục bổ sung các mặt hàng chiến lược vào danh mục kiểm soát xuất khẩu, đồng thời đẩy mạnh ngăn chặn tình trạng buôn lậu khoáng sản quan trọng và rò rỉ công nghệ.

Thời gian qua, Trung Quốc đã tăng cường quản lý hoạt động xuất khẩu các loại đất hiếm, gali, germani, than chì và nhiều khoáng sản thiết yếu khác. Những vật liệu này đóng vai trò quan trọng trong sản xuất chất bán dẫn, xe điện, thiết bị quốc phòng và nhiều ngành công nghệ cao.

Việc bổ sung cơ chế cấm xuất cảnh được đánh giá sẽ giúp các cơ quan chức năng có thêm công cụ pháp lý để xử lý các vụ việc liên quan đến vi phạm kiểm soát xuất khẩu, đồng thời góp phần củng cố nỗ lực bảo vệ chuỗi cung ứng và các công nghệ được Trung Quốc xác định là có ý nghĩa chiến lược đối với an ninh quốc gia và phát triển kinh tế lâu dài.

(tổng hợp)