Vai trò dẫn dắt của kinh tế nhà nước

Những ngày cuối tháng 3, đứng trên công trường thi công tuyến đường kết nối khu công nghiệp Long Bình An với Quốc lộ 2, tiếng máy móc rền vang át cả gió núi. Từng đoàn xe chở vật liệu nối đuôi nhau, hối hả. Nhịp độ thi công khẩn trương ấy là dấu ấn rõ nét của nguồn lực kinh tế nhà nước - “đòn bẩy” quan trọng đang được Tuyên Quang tập trung phát huy theo tinh thần Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước.

Vốn nhà nước mở đường

Nhìn lại chặng đường triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế những năm gần đây, Tuyên Quang xác định rất rõ: muốn thu hút đầu tư tư nhân, muốn kinh tế tư nhân, kinh tế tập thể phát triển thì trước hết Nhà nước phải “đi trước, mở đường”. Từ quan điểm ấy, nguồn vốn đầu tư công được tập trung cho hạ tầng giao thông, đô thị, khu cụm công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao và các công trình an sinh xã hội.

Các dự án giao thông lớn như đường Cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ kết nối với Cao tốc Nội Bài - Lào Cai; đường Cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang; các tuyến đường trục phát triển đô thị; hệ thống giao thông trọng điểm… đều mang dấu ấn đậm nét của kinh tế nhà nước. Không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý, những tuyến đường ấy còn rút ngắn khoảng cách phát triển, tạo không gian mới cho sản xuất, kinh doanh.

Trong lĩnh vực năng lượng, Thủy điện Tuyên Quang là công trình trọng điểm quốc gia đang tiếp tục phát huy hiệu quả kép: bảo đảm an ninh năng lượng, điều tiết lũ cho hạ du; đồng thời mở ra không gian phát triển kinh tế lòng hồ. Từ du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm đến nuôi trồng thủy sản, sinh kế của hàng nghìn hộ dân ven hồ đang dần ổn định và nâng cao.

Theo ông Vũ Văn Tinh, Giám đốc Công ty Thủy điện Tuyên Quang, đơn vị xác định năng lượng là một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế nên đang tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý, ứng dụng khoa học công nghệ, phát huy tốt hơn vai trò của kinh tế nhà nước trong việc tạo nền tảng ổn định, lâu dài cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và khu vực.

Cán bộ Công ty Điện lực Tuyên Quang vận hành hệ thống lưới điện.

Theo tinh thần Nghị quyết 79, kinh tế nhà nước không chỉ giữ vai trò chủ đạo về quy mô, mà quan trọng hơn là dẫn dắt, định hướng, tạo nền tảng cho các thành phần kinh tế khác cùng phát triển. Điều này được Tuyên Quang cụ thể hóa bằng việc ưu tiên đầu tư những lĩnh vực mà khu vực tư nhân chưa đủ nguồn lực hoặc chưa sẵn sàng tham gia. Nếu vốn đầu tư công là “mạch dẫn”, thì doanh nghiệp nhà nước chính là lực lượng trực tiếp đưa chủ trương vào cuộc sống. Trên địa bàn tỉnh, các doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp có vốn nhà nước giữ vai trò nòng cốt trong nhiều lĩnh vực then chốt: điện lực, cấp thoát nước, lâm nghiệp, khai thác khoáng sản, xây dựng hạ tầng, dịch vụ công ích.

Tại Công ty Điện lực Tuyên Quang, những cán bộ, kỹ sư miệt mài bám địa bàn vùng sâu, vùng xa để đưa điện lưới quốc gia đến từng thôn bản. Ánh sáng điện không chỉ thắp sáng nếp nhà, mà còn thắp lên cơ hội phát triển sản xuất, học tập, tiếp cận công nghệ số cho người dân.

Ông Trần Xuân Hảo, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Tuyên Quang cho biết: Đơn vị nhận thức rõ trách nhiệm không chỉ bảo đảm cung ứng điện ổn định, an toàn phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, mà còn góp phần điều tiết, dẫn dắt thị trường theo định hướng của Nhà nước. Thực tế cho thấy, ở những thời điểm cao điểm hoặc thiên tai, dịch bệnh, vai trò của doanh nghiệp nhà nước càng được khẳng định khi luôn chủ động nguồn lực, sẵn sàng phục vụ nhiệm vụ chính trị, bảo đảm an sinh xã hội.

Trong lĩnh vực lâm nghiệp, các doanh nghiệp nhà nước và đơn vị sự nghiệp đóng vai trò quan trọng trong quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Rừng không chỉ là “lá phổi xanh”, mà còn là sinh kế bền vững cho người dân thông qua liên kết trồng rừng, cấp chứng chỉ rừng, phát triển công nghiệp chế biến gỗ. Đây là minh chứng sinh động cho vai trò dẫn dắt của kinh tế nhà nước trong phát triển bền vững.

Cùng với đó, các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn tỉnh đang từng bước đổi mới quản trị, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, minh bạch tài chính, ứng dụng công nghệ số. Không ít doanh nghiệp đã mạnh dạn tái cơ cấu, đầu tư máy móc hiện đại, nâng cao năng suất lao động, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường.

Giữ vai trò chủ đạo

Điều dễ nhận thấy đó là ở đâu hạ tầng được đầu tư đồng bộ, ở đó kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ hơn. Các khu, cụm công nghiệp của Tuyên Quang trong những năm gần đây dần lấp đầy, thu hút nhiều doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh. Hàng loạt dự án chế biến nông lâm sản, sản xuất vật liệu xây dựng, may mặc, điện tử… được triển khai, tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động địa phương.

Sự hiện diện và dẫn dắt của kinh tế nhà nước giúp giảm rủi ro đầu tư, tạo niềm tin cho doanh nghiệp tư nhân. Ông Nguyễn Quang Huy, Trưởng phòng Hành chính - Nhân sự, Công ty TNHH MSA-YB tại khu Công nghiệp Long Bình An chia sẻ: Hệ thống hạ tầng, dịch vụ công và môi trường đầu tư do Nhà nước tạo dựng là “điểm tựa” để chúng tôi quyết định gắn bó lâu dài với Tuyên Quang.

Không chỉ vậy, kinh tế nhà nước còn đóng vai trò điều tiết, ổn định vĩ mô ở địa phương, nhất là trong những thời điểm khó khăn. Khi thị trường biến động, thiên tai, dịch bệnh xảy ra, các doanh nghiệp nhà nước, các chính sách tài khóa, đầu tư công kịp thời phát huy vai trò “bà đỡ”, góp phần giữ nhịp tăng trưởng và bảo đảm an sinh xã hội.

Triển khai Nghị quyết 79, Tuyên Quang không chỉ dừng ở nhận thức, mà đã cụ thể hóa bằng chương trình hành động, kế hoạch thực hiện sát với điều kiện thực tiễn. Tỉnh tập trung rà soát, cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước; nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng vốn và tài sản nhà nước; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát.

Một điểm nhấn quan trọng là việc lựa chọn đúng lĩnh vực để kinh tế nhà nước “giữ vai trò dẫn dắt”, tránh dàn trải, bao cấp. Nhà nước tập trung vào những “mạch máu” của nền kinh tế: hạ tầng, năng lượng, tài nguyên, dịch vụ công thiết yếu; đồng thời tạo không gian cho kinh tế tư nhân phát huy tính năng động, sáng tạo.

Đồng chí Lương Văn Đoàn, Giám đốc Ban quản lý Dự án Đầu tư xây dựng công trình tỉnh cho biết: Từ thực tiễn triển khai cho thấy vai trò của kinh tế nhà nước ở Tuyên Quang không đối lập mà bổ trợ, thúc đẩy các thành phần kinh tế khác cùng phát triển. Đó cũng chính là tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết 79: kinh tế nhà nước mạnh để dẫn dắt, chứ không làm thay; giữ vai trò chủ đạo, nhưng không bao cấp, không triệt tiêu động lực của thị trường.

Từ những công trình cụ thể, dự án cụ thể, hiệu quả cụ thể, Nghị quyết 79 đang dần đi vào cuộc sống trên đất Tuyên Quang. Từ thực tiễn ấy, niềm tin về một nền kinh tế phát triển hài hòa, bền vững, trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò “đầu tàu” đang được bồi đắp mỗi ngày.

Kim Tiến