Được mùa lúa Xuân

Vụ Xuân năm 2026, toàn tỉnh gieo cấy 26.933 ha lúa, đạt 100% kế hoạch đề ra. Mặc dù thời tiết đầu vụ có nhiều diễn biến phức tạp nhưng với sự chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền, ngành Nông nghiệp nên 100% diện tích gieo cấy đúng khung thời vụ, tình hình sâu bệnh được kiểm soát, năng suất lúa bình quân ước đạt khoảng 60 tạ/ha, tương đương năm ngoái. Hiện nay diện tích lúa Xuân đang bước vào giai đoạn chín rộ, bà con nông dân ở khắp các địa phương trong tỉnh đang tập trung nhân lực, huy động máy móc tiến hành thu hoạch.

Lúa chín đến đâu, khẩn trương thu hoạch đến đó

Thời điểm này, diện tích trà chính vụ lúa đã bắt đầu chín, một số địa phương gieo cấy sớm như Sơn Dương, Trường Sinh, Yên Nguyên, Chiêm Hóa, Lâm Bình, Bắc Quang, Vị Xuyên… người dân đang tranh thủ thời gian khẩn trương thu hoạch để đẩy nhanh tiến độ làm đất vụ mùa trong khung thời vụ tốt nhất.

Trên cánh đồng thôn Khuôn Khoai, xã Yên Nguyên thời điểm này tiếng cười nói của người nông dân, tiếng máy gặt chạy đua với thời gian để thu hoạch lúa xuân, nhanh chóng giải phóng đất để cấy vụ mùa. Niềm vui được mùa hiện rõ trên nét mặt, nụ cười của những người nông dân.

Nông dân xã Yên Nguyên tập trung thu hoạch lúa Xuân.

Đang vận chuyển những bao lúa về nhà mang theo niềm vui được mùa, chị Hoàng Thị Thơ phấn khởi cho hay, thay vì cấy nhiều giống lúa như mọi năm, vụ Xuân này gia đình chỉ tập trung gieo cấy giống Thái Bình BC15 nên lúa chín cùng thời điểm. Gia đình chị có 6 sào lúa Xuân chín đồng loạt nên rất thuận lợi để thuê máy gặt đập liên hoàn với chi phí phù hợp, thu hoạch rất nhanh, đỡ vất vả, giảm tổn thất.

Tại một số xã như Bắc Quang, Tân Quang, Hùng An, Liên Hiệp, Đồng Yên, Bình Xa, Tân An, Kim Bình, Hùng Lợi, Tân Thanh… không khí thu hoạch lúa Xuân diễn ra khá nhộn nhịp, những thửa ruộng lúa trĩu bông, lá vẫn còn xanh nhưng vẫn được người dân thu hoạch khẩn trương. Vụ Xuân năm nay, xã Liên Hiệp gieo cấy gần 447 ha, đạt 102% kế hoạch. Trong đó, có hơn 358 ha trà lúa Xuân sớm.

Đồng chí Hà Mạnh Thắng, Chủ tịch UBND xã Liên Hiệp cho biết: Nhờ lựa chọn giống phù hợp, áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, diện tích lúa sớm sinh trưởng tốt, hiện đang bước vào thời điểm thu hoạch, năng suất ước đạt 60 tạ/ha. Tuy nhiên, trước diễn biến thất thường của thời tiết, xã đã chỉ đạo các thôn huy động tối đa nhân lực, phương tiện đẩy nhanh tiến độ thu hoạch lúa. Đến nay, bà con đã thu hoạch được khoảng trên 80% diện tích lúa và tiến hành thu hoạch đến đâu làm đất ngay đến đó.

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường, vụ Xuân năm nay bà con gieo cấy tập trung, công tác dự tính, dự báo sâu, bệnh hại rất tốt. Tuy nhiên, vụ Xuân này thời tiết bất thuận nhất trong lịch sử, trong 4 tháng sản xuất do ít mưa, ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng phát triển của cây trồng, đặc biệt là cây lúa. Thêm vào đó, trong giai đoạn lúa đứng cái làm đòng lại xuất hiện mưa lớn kèm dông lốc đã làm đổ nhiều diện tích lúa của bà con ở một số vùng, địa phương.

Bắt tay ngay sản xuất vụ mùa

Song song với thu hoạch vụ Xuân, ngành Nông nghiệp chỉ đạo các địa phương tuyên truyền, vận động để người dân gặt hái đến đâu, nhanh chóng tiến hành làm đất, chuẩn bị đầy đủ vật tư phân bón để sản xuất vụ mùa theo khung thời vụ tốt nhất.

Tại một số địa phương chỉ cấy được 1 vụ trên ruộng bậc thang như xã Hồng Thái, Thông Nguyên, Hoàng Su Phì… tiến độ làm đất đang được người dân đẩy nhanh chuẩn bị gieo cấy vụ mùa. Anh Đặng Văn Tài, thôn Khâu Tràng cho biết, vì là ruộng bậc thang nên chỉ cấy được 1 vụ trong năm, tranh thủ chờ lấy nước từ những trận mưa nên anh phải tranh thủ sớm tối đưa máy ra đồng làm đất. Nhờ đó đến nay, với diện tích gần 3.000 m² gia đình đã làm đất xong. Cùng với làm đất, gia đình tích cực làm tốt công tác vệ sinh đồng ruộng, làm cỏ để hạn chế nguồn sâu, bệnh.

Bà Mai Thị Hoàn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia, năm 2026 thời tiết tiếp tục diễn biến phức tạp, nắng nóng xuất hiện sớm, kéo dài và gay gắt hơn trung bình nhiều năm. Bên cạnh đó, nguy cơ mưa lớn cục bộ, dông lốc, sét, mưa đá vẫn tiềm ẩn, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp. Để hạn chế ảnh hưởng của thời tiết cực đoan, các địa phương cần bố trí cơ cấu mùa vụ linh hoạt, phù hợp điều kiện thực tế.

Đối với cây lúa, phấn đấu diện tích trà mùa sớm đạt từ 50% tổng diện tích trở lên nhằm tránh ảnh hưởng của thời tiết cuối vụ và tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất vụ Đông. Ngành nông nghiệp tiếp tục định hướng chuyển dịch cơ cấu giống theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị kinh tế. Khuyến khích mở rộng diện tích các giống lúa chất lượng cao, lúa đặc sản, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ; tăng cường áp dụng các biện pháp kỹ thuật tiên tiến nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí đầu vào và bảo vệ môi trường.

Bài, ảnh: Quốc Việt