Cẩm nang làm sạch mã số thuế: Thêm công cụ để người nộp thuế tự rà soát

Qua đó, người nộp thuế có thể hạn chế vướng mắc, rủi ro, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp trong quá trình hoạt động.

Hướng dẫn thủ tục cho người nộp thuế tại Thuế cơ sở 4 thành phố Hà Nội. Ảnh: Đỗ Tâm

Biết đúng tình trạng, chủ động hoàn tất thủ tục

Thực hiện Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” theo Quyết định số 595/QĐ-CT ngày 8-5-2026 của Cục Thuế (Bộ Tài chính), Thuế thành phố Hà Nội đang tập trung rà soát, cập nhật và chuẩn hóa dữ liệu người nộp thuế. Cùng với công tác nghiệp vụ, tuyên truyền, hỗ trợ và hướng dẫn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, giúp người dân, doanh nghiệp và hộ kinh doanh chủ động xử lý những tồn tại liên quan đến mã số thuế.

Một trong những nội dung thiết thực phục vụ mục tiêu này là Cẩm nang hướng dẫn làm sạch mã số thuế. Cẩm nang tập trung giải thích các trạng thái mã số thuế; hướng dẫn cách xử lý đối với trường hợp ở trạng thái 03 - ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế và trạng thái 06 - không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Đồng thời, cẩm nang cung cấp thông tin về những tình huống thường gặp và cảnh báo các rủi ro có thể phát sinh, giúp người nộp thuế chủ động rà soát và thực hiện đúng quy định.

Theo cẩm nang, người nộp thuế cần chủ động tra cứu để xác định chính xác trạng thái mã số thuế của mình. Đối với trạng thái 03, trường hợp người nộp thuế đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế cần rà soát hồ sơ khai thuế, hóa đơn và các nghĩa vụ liên quan, đồng thời hoàn tất thủ tục theo quy định. Việc để hồ sơ kéo dài có thể làm phát sinh thêm nghĩa vụ thuế, tiền chậm nộp, tiền xử phạt và gia tăng chi phí tuân thủ. Đối với trạng thái 06 - không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, nếu vẫn có nhu cầu tiếp tục hoạt động, người nộp thuế cần thực hiện thủ tục khôi phục mã số thuế khi đáp ứng đủ điều kiện. Trường hợp không tiếp tục kinh doanh, cần thực hiện thủ tục chấm dứt theo quy định.

Để hỗ trợ quá trình này, Thuế thành phố Hà Nội cùng các thuế cơ sở đang tập trung nguồn lực, phối hợp với cơ quan công an, chính quyền địa phương và cơ quan đăng ký kinh doanh để rà soát, xác minh và hoàn thiện thông tin người nộp thuế. Phó Trưởng Thuế cơ sở 3 (Thuế thành phố Hà Nội) Võ Chung Đông cho biết, việc phân loại người nộp thuế được thực hiện trên cơ sở rà soát, quản lý rủi ro và dữ liệu trên hệ thống quản lý thuế. Cơ quan thuế xem xét thông tin đăng ký thuế, lịch sử kê khai, nộp thuế, tình hình sử dụng hóa đơn điện tử; đồng thời đối chiếu với kết quả thực tế và các nguồn thông tin liên quan để xác định chính xác tình trạng của người nộp thuế. Trên cơ sở đó, các doanh nghiệp sẽ được cập nhật đúng trạng thái trên hệ thống quản lý thuế của cơ quan thuế để áp dụng các biện pháp quản lý thuế cho phù hợp.

Theo Thuế thành phố Hà Nội, cơ quan thuế đã công khai danh sách 150.461 người nộp thuế có mã số thuế ở trạng thái 03 và 06. Việc rà soát, đối chiếu với tình hình thực tế không chỉ góp phần bảo đảm dữ liệu quản lý thuế chính xác, đầy đủ mà còn hỗ trợ người nộp thuế kịp thời xử lý các hồ sơ còn tồn đọng, hạn chế rủi ro và vướng mắc trong quá trình hoạt động.

Hỗ trợ người nộp thuế, nâng chất lượng dữ liệu

Công tác tuyên truyền, hỗ trợ và hướng dẫn được Thuế thành phố Hà Nội xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của chiến dịch. Mục tiêu không chỉ dừng ở việc thông tin những trường hợp cần rà soát, mà còn giúp người nộp thuế hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và cách thức xử lý phù hợp với từng trường hợp.

Trưởng phòng Quản lý hỗ trợ doanh nghiệp số 3 (Thuế thành phố Hà Nội) Trần Xuân Hiển cho biết, ngay sau khi Cục Thuế ban hành chiến dịch, Thuế thành phố Hà Nội đã thành lập Ban chỉ đạo, Tổ giúp việc, đồng thời ban hành chương trình hành động và xác định các nhiệm vụ trọng tâm, kèm kế hoạch triển khai cụ thể đối với từng đơn vị. Yêu cầu xuyên suốt của chiến dịch là “lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ”. Tinh thần này được thể hiện rõ trong cách xây dựng cẩm nang. Thay vì chỉ cung cấp các quy định, tài liệu tập trung vào những vấn đề người nộp thuế có thể gặp trong thực tế, từ cách nhận biết trạng thái mã số thuế đến hướng xử lý đối với từng trường hợp.

Đối với người dân, một nội dung đáng lưu ý là cảnh báo nguy cơ thông tin cá nhân bị lợi dụng để thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Cẩm nang khuyến cáo, người dân không cho mượn, cho thuê, mua bán hoặc để người khác sử dụng căn cước công dân và thông tin cá nhân để thực hiện các giao dịch trái pháp luật.

Đồng thời, người dân cần thường xuyên kiểm tra thông tin đăng ký doanh nghiệp. Trường hợp phát hiện thông tin cá nhân bị sử dụng trái phép để thành lập hoặc đứng tên doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cần kịp thời thông báo cho cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan công an và cơ quan thuế để được xác minh, xử lý.

Ở chiều ngược lại, việc cập nhật dữ liệu chính xác cũng giúp cơ quan thuế nâng cao hiệu quả quản lý. Khi xác định rõ doanh nghiệp đang hoạt động, đã ngừng hoạt động, không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký hoặc thuộc nhóm có dấu hiệu rủi ro, cơ quan thuế có thể áp dụng biện pháp quản lý phù hợp, đồng thời tập trung nguồn lực vào những trường hợp thực sự cần thiết.

Việc chuẩn hóa dữ liệu mã số thuế cũng tạo nền tảng để ngành Thuế đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong phân tích rủi ro, dự báo nguồn thu và tự động hóa công tác quản lý. Dữ liệu chính xác không chỉ phục vụ tốt hơn cho cơ quan quản lý mà còn góp phần tạo thuận lợi cho người nộp thuế trong quá trình thực hiện nghĩa vụ. Thuế thành phố Hà Nội khuyến nghị, người dân, doanh nghiệp và hộ kinh doanh chủ động nghiên cứu cẩm nang, rà soát thông tin đăng ký thuế và phối hợp với cơ quan thuế khi phát hiện những nội dung cần cập nhật, điều chỉnh.