Bắc Quang đánh thức lợi thế để giảm nghèo

Từ những thửa ruộng, ao hồ, vườn đồi và diện tích đất sản xuất còn nhiều dư địa, người dân xã Bắc Quang đang từng bước tìm cách khai thác hiệu quả hơn, chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang những mô hình phù hợp với nhu cầu thị trường.

Từ những mô hình mở hướng thoát nghèo

Trên diện tích ruộng, mặt nước của gia đình, anh Vũ Đức Thọ, thôn Tân Tiến đã mạnh dạn chuyển đổi sang nuôi ốc nhồi. Năm 2024, nhận thấy việc canh tác truyền thống trên diện tích 0,5 ha chưa đem lại hiệu quả tương xứng, anh cải tạo ruộng, mặt nước để nuôi ốc nhồi thương phẩm kết hợp sản xuất ốc giống. Cách làm mới giúp gia đình tận dụng tốt hơn diện tích sản xuất, đồng thời mở ra hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện thực tế.

Không riêng gia đình anh Thọ, tại thôn Minh Thắng 2, mô hình nuôi giun quế của chị Nguyễn Thị Vân cũng cho thấy cách người dân tận dụng những nguồn lực sẵn có để tạo thêm sinh kế. Với hơn 400 m² chuồng nuôi, nguồn thức ăn chủ yếu là phân trâu, bò và phụ phẩm nông nghiệp, gia đình chị vừa có sản phẩm giun thương phẩm, vừa cung cấp phân giun quế phục vụ sản xuất nông nghiệp. Mô hình không chỉ tạo thêm thu nhập mà còn góp phần xử lý chất thải chăn nuôi, giảm chi phí phân bón và hướng tới sản xuất tuần hoàn.

Lãnh đạo xã Bắc Quang kiểm tra công tác chuẩn bị chợ đêm xã Bắc Quang tại thôn Minh Tâm.

Ở thôn Tân Lập, gia đình bà Lê Thị Lan đang duy trì gần 1 ha dâu phục vụ nuôi tằm. Trước đây, diện tích này chủ yếu trồng ngô và một số cây ngắn ngày nên hiệu quả kinh tế không cao. Sau khi được tuyên truyền, hướng dẫn kỹ thuật, gia đình chuyển sang trồng dâu nuôi tằm. Việc chăm sóc đúng quy trình giúp sản lượng kén ổn định, đầu ra được các cơ sở thu mua bảo đảm. Theo bà Lan, so với cây trồng trước đây, trồng dâu nuôi tằm cho hiệu quả kinh tế cao hơn và tạo nguồn thu tương đối thường xuyên cho gia đình.

Những câu chuyện trên cho thấy giảm nghèo ở Bắc Quang không chỉ được nhìn từ việc hỗ trợ vốn, giống, con vật nuôi mà quan trọng hơn là giúp người dân tìm được mô hình phù hợp với điều kiện đất đai, khả năng lao động và thị trường. Khi người dân chủ động lựa chọn hướng sản xuất, mạnh dạn thay đổi cách làm, nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước mới có điều kiện phát huy hiệu quả lâu dài.

Thực tế những năm qua, công tác giảm nghèo của địa phương đã có chuyển biến rõ nét. Tính đến nay, tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn xã Bắc Quang giảm từ 7,59% năm 2024 xuống còn 6,24% vào năm 2025. Trong giai đoạn 2025-2030, xã đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân 1,5%/năm, đồng thời nâng thu nhập bình quân lên 48.500.000 triệu đồng/người/năm.

Không để nguồn lực giảm nghèo dừng ở hỗ trợ

Theo đồng chí Trần Minh Hữu, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Bắc Quang, phát triển kinh tế phải xuất phát từ lợi thế thực tế của địa phương, đồng thời phát huy vai trò chủ thể của người dân. Xã xác định đẩy mạnh phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa, tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật, cơ giới hóa, xây dựng liên kết giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp để nâng cao giá trị sản phẩm.

Tại hội nghị tổng kết các mô hình nông nghiệp mới đây, lãnh đạo xã yêu cầu việc đánh giá mô hình phải dựa trên hiệu quả thực chất, không chỉ nhìn vào năng suất mà phải xem xét chất lượng, hiệu quả kinh tế, khả năng thích ứng, đầu ra và khả năng nhân rộng. Đây cũng là cách tiếp cận có ý nghĩa đối với công tác giảm nghèo, bởi nếu hộ nghèo chỉ được hỗ trợ một lần về giống, vốn hoặc tư liệu sản xuất nhưng thiếu kiến thức, kỹ thuật, thiếu đầu ra thì khả năng duy trì sinh kế là không bền vững. Ngược lại, khi được lựa chọn mô hình phù hợp, được hướng dẫn kỹ thuật, tiếp cận vốn và kết nối thị trường, người dân có thêm điều kiện tự chủ trong sản xuất.

Lãnh đạo xã Bắc Quang thăm mô hình nuôi ngựa tại thôn Đoàn Kết.

Đồng chí Nguyễn Thị Thủy, Trưởng phòng Kinh tế xã Bắc Quang cho biết: Nguồn tín dụng chính sách đang đóng vai trò quan trọng trong quá trình tạo việc làm, giảm nghèo ở xã. Từ đầu năm 2026 đến nay, tổng dư nợ các chương trình tín dụng chính sách trên địa bàn xã Bắc Quang đạt khoảng 167 tỷ đồng với 2.604 khách hàng vay vốn; nguồn vốn được triển khai đến 100% các thôn bản trên địa bàn xã (chủ yếu đầu tư tập trung cho vay về trồng cây lấy gỗ, chăn nuôi trâu, trồng xoan, nuôi lợn sinh sản, thuỷ sản, kinh doanh nhỏ lẻ), đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển sản xuất, tạo việc làm và cải thiện đời sống của hộ nghèo, hộ chính sách.

Trong thời gian tới xã tiếp tục rà soát lợi thế từng vùng, từng thôn để lựa chọn mô hình sản xuất phù hợp, trọng tâm là nâng chất lượng sản phẩm, tăng cường liên kết với doanh nghiệp, hợp tác xã; chuyển giao khoa học kỹ thuật và hướng dẫn người dân tổ chức sản xuất theo nhu cầu thị trường.

Thực tế, hướng đi này đang được Bắc Quang thực hiện tích cực thông qua việc tổ chức các mô hình giống lúa mới, dưa chuột; phục tráng giống lạc đỏ Pù Ngọm tại thôn Minh Lập nhằm bảo tồn nguồn gen bản địa và phát triển sản xuất theo hướng hàng hóa. Trong lĩnh vực thương mại – dịch vụ, xã khuyến khích người dân mở các cửa hàng, cửa hiệu, tăng cường sản xuất, kinh doanh các mặt hàng đáp ứng yêu cầu trong nhân dân; tổ chức phiên chợ đêm thúc đẩy giao thương giữa người dân các thôn, xã lân cận.

Bắc Quang đang có nhiều lợi thế để phát triển toàn diện, vấn đề đặt ra là khai thác hiệu quả các lợi thế, tiềm năng sẵn có để mỗi hộ dân trở thành chủ thể của quá trình phát triển, mục tiêu giảm nghèo và biến lợi thế thành thu nhập, tạo động lực để người dân vươn lên.

Bài, ảnh: HOÀNG NGỌC