Chuyện ông Giang nuôi cá lồng

Người dân thôn Bơi, xã Bạch Xa vẫn gọi vui ông Ma Văn Giang là “ông Giang cá lồng”, bởi nhắc đến ông là nhắc đến người Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh quanh năm gắn bó với những lồng cá trắm, cá lăng, cá diêu hồng ở lòng hồ thủy điện Sông Lô 6.

Ông Giang thường xuyên kiểm tra lồng nuôi để kịp thời phát hiện những bất thường của đàn cá.

Bén duyên với cá lồng

Mới sáng sớm, ông Ma Văn Giang đang tỉ mỉ kiểm tra từng lồng cá chuẩn bị cho thu hoạch. 12 lồng cá gồm các loại khác nhau, nhìn đàn cá đang tung tăng bơi lội dưới dòng nước trong xanh, ông Giang vẫn nhớ như in cái khó, cái nghèo của hơn 30 năm về trước. Năm 1993, hoàn thành nghĩa vụ quân sự trở về quê hương, vốn liếng chẳng có gì, ông cùng gia đình “bới đất, lật cỏ”, trồng lúa, trồng sắn rồi trồng chè, trồng cam, trồng keo, bồ đề, chăn nuôi, nghề nọ nối nghề kia, miễn sao có thêm “đồng ra đồng vào” để chăm lo cho gia đình.

Ông cười bảo: “Cứ nói đến chuyện làm kinh tế là tôi ham lắm, thấy cái gì phù hợp với điều kiện của mình mà có thể làm ra thu nhập thì muốn học cho bằng được”. Cũng bởi cái tính “ham làm” ấy mà khi nhìn vùng mặt nước rộng dưới lòng hồ thủy điện, lại thấy nhiều nơi người dân nuôi cá lồng cho thu nhập khá, ông Giang bắt đầu để tâm. Ông tìm đến những hộ đã làm trước để xem cách dựng lồng, chọn con giống, chăm sóc, phòng bệnh, rồi hỏi chuyện thị trường đầu ra.

Năm 2021, sau một thời gian tìm hiểu, ông Giang quyết định thử sức với 2 lồng cá đầu tiên. Sắt, thép được mua về hàn khung, lưới được căng thành lồng, cá giống được lựa chọn để thả nuôi. Từng nuôi cá trong ao nên ban đầu ông nghĩ mình cũng đã có chút kinh nghiệm, nhưng khi đưa cá ra nuôi lồng trên vùng mặt nước lớn, lại thử sức với những giống cá mới, ông mới hiểu nghề này không đơn giản như mình tưởng. Từ chất lượng nguồn nước, thời tiết, mật độ thả, thức ăn đến phòng, trị bệnh đều đòi hỏi người nuôi phải có kỹ thuật, trong khi kinh nghiệm của ông lúc ấy phần nhiều vẫn chỉ là vừa làm, học.

Vụ đầu tiên, cá mắc bệnh, tỷ lệ hao hụt có lúc lên tới 20 - 30%, tiền giống, tiền thức ăn cùng bao công sức bỏ ra theo những con cá thất thoát khiến ông không khỏi xót xa.

Nhắc lại những ngày đầu nuôi cá, ông Giang cười bảo: "Có đợt cá chết, mình tiếc lắm nhưng không thể vì thế mà bỏ. Tôi đi các lớp tập huấn của xã, của tỉnh, rồi thấy hộ nào nuôi trước có kinh nghiệm thì đến hỏi. Học được cái gì lại về áp dụng ngay vào lồng cá của mình, sai đâu sửa đấy, dần dần mới nắm được cách nuôi”.

Nguồn thức ăn cũng được gia đình tính toán để vừa bảo đảm cá phát triển vừa giảm chi phí, nên chủ yếu nuôi cá bằng rau sắn và cỏ, cây chuối băm nhỏ, thức ăn công nghiệp ông chỉ dùng lúc cần thiết. “Con cá cũng như những con vật khác, mình nuôi lâu thì phải hiểu nó, hôm nay cá ăn khỏe hay yếu, nước thay đổi thế nào, cá có nổi đầu bất thường không đều phải để ý. Đặc biệt nuôi lồng thì nguồn nước rất quan trọng, mình cho ăn quá nhiều, thức ăn thừa xuống nước lâu ngày cũng ảnh hưởng đến cá. Làm nghề này không thể thả xuống rồi để đấy được, ngày nào cũng phải ra lồng xem”, ông Giang chia sẻ.

Cá lăng nuôi lồng sinh trưởng tốt, cho giá trị kinh tế cao.

Trái ngọt sau bao nỗ lực

Sau những vụ cá đầu tiên “vừa học, vừa làm”, những lồng cá của ông Giang cũng cho “quả ngọt”. Mỗi năm, gia đình xuất bán khoảng 15 tấn cá thương phẩm, doanh thu từ 450 - 500 triệu đồng, trừ chi phí còn lãi khoảng 180 - 220 triệu đồng. Cùng với cá lồng, ông vẫn duy trì chăn nuôi, trồng cây ăn quả, trồng rừng, vừa có thêm nguồn thu, vừa “lấy ngắn nuôi dài”, đưa tổng thu nhập của gia đình mỗi năm đạt khoảng 300 triệu đồng.

Không chỉ làm giàu cho bản thân, những gì học được bằng kinh nghiệm đúc rút từ thực tế ông Giang đều nhiệt tình hướng dẫn, người dân để cùng nhau phát triển kinh tế, góp phần giảm nghèo. Đến nay, trong thôn đã có hơn 10 hộ dân nuôi cá lồng, cùng nhau phát triển kinh tế.

Ông Ma Văn Quyền, thôn Bơi là một trong những người học theo cách nuôi cá lồng. Khoảng 2 năm nay, gia đình ông Quyền đã phát triển được 6 lồng cá, kết hợp với trồng rừng để tạo thêm nguồn thu, ổn định cuộc sống.

Ông Quyền chia sẻ: “Ban đầu mình chưa biết làm lồng thế nào, nuôi giống cá gì cho phù hợp nên cũng ngại đầu tư, sau thấy ông Giang làm có hiệu quả thì sang xem, có gì chưa biết lại hỏi. Làm được khoảng 2 năm nay, gia đình có 6 lồng, tuy vẫn phải vừa làm vừa học nhưng có thêm nguồn thu, cùng với trồng rừng thì cuộc sống cũng ổn định hơn”.

Với vai trò là Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh, ông Giang đã giúp đỡ nhiều hội viên tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội với tổng dư nợ trên 300 triệu đồng để đầu tư phát triển sản xuất. Vận động hội viên đóng góp hàng chục ngày công giúp các gia đình khó khăn phát triển sản xuất. Từ sự sẻ chia, giúp nhau bằng những việc làm thiết thực, có 3 hộ hội viên đã thoát nghèo, 4 hộ vươn lên khá giả, Chi hội không còn hội viên thuộc diện hộ nghèo.

Với những đóng góp của mình, ông Giang được Hội Cựu chiến binh tỉnh tặng Bằng khen về có thành tích xuất sắc trong thực hiện phong trào thi đua “Cựu chiến binh giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi” giai đoạn 2021 - 2026.

Đồng chí Nguyễn Văn Giang, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Bạch Xa cho biết: “Cựu chiến binh Ma Văn Giang là một trong những hội viên gương mẫu, dám nghĩ dám làm. Mô hình kinh tế của ông không chỉ hiệu quả mà còn góp phần thúc đẩy phong trào “Cựu chiến binh giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi tại địa phương".

Mai Dung