Khơi thông dư địa, tăng tốc cuối năm

Sau 9 tháng năm 2026, kinh tế Tuyên Quang tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, GRDP tăng 8,04%, cao hơn 3,14% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, mức tăng này vẫn thấp hơn kịch bản cả năm 10,17%. Khoảng thời gian còn lại không nhiều, trong khi yêu cầu tăng trưởng đặt ra rất cao. Vì vậy, vấn đề không chỉ là duy trì kết quả đã đạt được mà phải nhanh chóng khai thác các nguồn lực còn dư địa, tạo thêm sản lượng và giá trị cho nền kinh tế.

Nhận diện khoảng cách tăng trưởng

Bức tranh kinh tế 9 tháng cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. Riêng quý III, GRDP tăng 8,77%, mức cao nhất kể từ đầu năm. Sản xuất công nghiệp tăng 9,01%; trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 14,02%. Hoạt động thương mại, dịch vụ, du lịch và xuất nhập khẩu tiếp tục tăng; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt hơn 1,075 tỷ USD, tăng 30,21% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, so với yêu cầu tăng trưởng 10,17% cả năm, kết quả 8,04% sau 9 tháng vẫn cho thấy một khoảng cách cần được thu hẹp trong quý IV. Theo đồng chí Nguyễn Công Thọ, Phó trưởng Thống kê tỉnh Tuyên Quang, để đạt mục tiêu đề ra, những tháng cuối năm cần tập trung khai thác tốt các nguồn lực hiện có, nhất là năng lực sản xuất, vốn đầu tư và dư địa thị trường. Đây là những yếu tố còn khả năng tạo thêm giá trị nếu được khơi thông đúng thời điểm.

Sản xuất chè xuất khẩu tại Công ty cổ phần chè Sông Lô.

Rõ nhất là lĩnh vực công nghiệp. Chỉ số sản xuất công nghiệp 9 tháng tăng 9,01%, trong khi kịch bản cả năm đặt ra mức tăng 15,68%. Công nghiệp chế biến, chế tạo đã có mức tăng khá, nhưng dư địa nâng công suất, tăng sản lượng ở nhiều doanh nghiệp vẫn còn. Cùng với đó, 7 dự án công nghiệp đã hoàn thành, đưa vào hoạt động trong 9 tháng; 6 dự án khác đạt từ 90 đến 98% khối lượng. Đây là nguồn năng lực mới có thể đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng nếu được hoàn tất, đưa vào sản xuất trong thời gian sớm nhất.

Đầu tư công cũng là một trong những nguồn lực cần được chuyển nhanh hơn thành giá trị thực tế. Đến ngày 14-9, tỷ lệ giải ngân mới đạt 37,5% kế hoạch; đến ngày 28-9, giá trị giải ngân đạt hơn 6.825 tỷ đồng. Tiến độ đã được cải thiện, song khối lượng vốn cần giải ngân trong quý IV còn rất lớn. Đẩy nhanh tiến độ không chỉ giúp hoàn thành kế hoạch vốn mà còn tạo thêm việc làm, tăng nhu cầu vật liệu xây dựng, vận tải, dịch vụ và kích thích sản xuất ở nhiều ngành liên quan.

Trong khi đó, hoạt động đầu tư ngoài ngân sách vẫn còn lượng vốn lớn cần được chuyển hóa thành năng lực sản xuất. Từ đầu năm đến nay, tỉnh đã điều chỉnh chủ trương đầu tư cho 38 dự án; 23 dự án được chấp thuận, cấp giấy chứng nhận đầu tư với tổng vốn hơn 14.963 tỷ đồng. Toàn tỉnh hiện có 834 dự án với tổng vốn đăng ký trên 153 nghìn tỷ đồng, trong đó 541 dự án đang hoạt động. Việc tháo gỡ các điểm nghẽn về đất đai, giải phóng mặt bằng, thủ tục và hạ tầng để dự án sớm triển khai, phát huy hiệu quả có ý nghĩa trực tiếp đối với tăng trưởng.

Ở khu vực dịch vụ, 9 tháng toàn tỉnh đón hơn 3,243 triệu lượt khách, tổng thu từ du lịch đạt hơn 8.984 tỷ đồng. Con số này cho thấy sức mua và khả năng mở rộng thị trường dịch vụ còn lớn, nhất là trong những tháng cuối năm. Vấn đề đặt ra là nâng chất lượng dịch vụ, kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu và tăng khả năng kết nối giữa du lịch với thương mại, sản phẩm địa phương.

Như vậy, bài toán tăng trưởng trong quý IV không chỉ là tìm thêm động lực mới mà trước hết phải đánh thức những năng lực đã có nhưng chưa được khai thác hết, chuyển nhanh vốn đầu tư, năng lực sản xuất và tiềm năng thị trường thành sản lượng, doanh thu và giá trị tăng thêm.

Tăng sản lượng, khơi thông nguồn lực

Trong thời gian còn lại của năm, công nghiệp được xác định là một trong những lĩnh vực cần tập trung tăng tốc, bởi đây là khu vực có khả năng tạo ra sản lượng và giá trị tăng thêm rõ nét trong thời gian ngắn.

Đồng chí Hoàng Anh Cương, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Công Thương cho biết, ngành đang rà soát năng lực sản xuất của từng doanh nghiệp, từng nhóm ngành hàng; nắm chắc khó khăn về nguyên liệu, thị trường, lao động, điện và hạ tầng để phối hợp tháo gỡ. Đồng thời, đôn đốc các dự án công nghiệp đã cơ bản hoàn thành sớm đưa vào vận hành, khuyến khích doanh nghiệp tận dụng tối đa công suất, tăng sản lượng và chủ động nguồn nguyên liệu.

Từ nay đến cuối năm, ngành Công Thương sẽ phối hợp với doanh nghiệp xây dựng phương án sản xuất cụ thể, tập trung vào những ngành, sản phẩm còn khả năng tăng sản lượng và có thị trường ổn định; đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu, mở rộng thị trường trong nước và xuất khẩu. Mục tiêu là biến năng lực sản xuất hiện có thành sản lượng và giá trị tăng thêm, góp phần bù đắp phần thiếu hụt so với kịch bản tăng trưởng.

Với các dự án công nghiệp, 6 dự án đạt 90 - 98% khối lượng là những công trình có khả năng tạo thêm năng lực sản xuất trong thời gian ngắn. Việc tập trung tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, mặt bằng, điện, hạ tầng và nguyên liệu sẽ góp phần đưa nguồn lực đầu tư sớm chuyển thành sản phẩm. Đây cũng là yêu cầu quan trọng trong mục tiêu hỗ trợ 29 dự án hoàn thành trong năm.

Cùng với công nghiệp, nguồn vốn đầu tư ngoài ngân sách cần được khơi thông. Hơn 14.963 tỷ đồng vốn của 23 dự án được chấp thuận, cấp giấy chứng nhận đầu tư trong 9 tháng cho thấy dư địa đầu tư còn lớn. Các dự án đủ điều kiện cần được đồng hành, tháo gỡ nhanh vướng mắc về đất đai, giải phóng mặt bằng và hạ tầng để sớm triển khai, hình thành năng lực sản xuất, tạo việc làm và nguồn thu.

Đối với đầu tư công, quý IV là thời điểm phải tăng tốc mạnh nhất. Các công trình trọng điểm, trong đó có dự án đường cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ giai đoạn 2 và các chương trình mục tiêu quốc gia, cần được tập trung tháo gỡ về thủ tục, mặt bằng, vật liệu và tổ chức thi công. Trong thương mại, dịch vụ và du lịch, dư địa tăng trưởng cần được khai thác theo hướng nâng giá trị; tăng kết nối du lịch với tiêu thụ nông sản, sản phẩm OCOP, hàng hóa đặc trưng, dịch vụ lưu trú, ăn uống và mua sắm.

Sản xuất nông nghiệp 9 tháng tăng 5,25%, thấp hơn mục tiêu cả năm 5,58%. Trong thời gian còn lại, cùng với duy trì sản xuất, cần nâng giá trị thông qua chế biến, liên kết sản xuất - tiêu thụ, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường, góp phần cải thiện đóng góp của khu vực này vào tăng trưởng chung.

Tại phiên họp thường kỳ UBND tỉnh tháng 9, Chủ tịch UBND tỉnh Phan Huy Ngọc yêu cầu các cấp, ngành bám sát thực tiễn, xây dựng chi tiết từng phần việc, tập trung cao độ và đề cao trách nhiệm người đứng đầu. Trọng tâm là đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, tháo gỡ vướng mắc cho các công trình trọng điểm và dự án ngoài ngân sách; lượng hóa kết quả bằng hệ thống chỉ tiêu cụ thể, xử lý các dự án tồn đọng và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Từ kết quả 9 tháng, yêu cầu đặt ra với Tuyên Quang là hành động nhanh hơn, cụ thể hơn, sát từng chỉ tiêu, từng dự án, từng ngành và từng địa bàn. Khơi thông nguồn lực, tăng sản lượng và chuyển nhanh dư địa thành giá trị thực tế sẽ là chìa khóa để tỉnh tăng tốc, phấn đấu hoàn thành cao nhất các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026.

Bài, ảnh: Trang Tâm