Vải lanh Lùng Tám

Với điều kiện địa hình, thời tiết khắc nghiệt, người Mông ở vùng cao đã tận dụng từng hốc đá để trồng cây lanh, rồi sáng tạo ra sản phẩm vải lanh với 21 công đoạn tỉ mỉ từ gieo trồng cho đến khi làm ra một tấm vải. Từ những tấm vải lanh truyền thống, Hợp tác xã sản xuất vải lanh Lùng Tám đã đứng ra tập hợp, kết nối và sản xuất các sản phẩm như ví dài, ví kính, tranh treo, vỏ gối… đạt 3 sao OCOP.

Vải lanh Lùng Tám.

Theo các nghệ nhân Lùng Tám, quy trình dệt lanh trải qua nhiều bước kỳ công, từ gieo hạt, thu hoạch, bóc tách sợi, se lanh, nối sợi, quay guồng, dệt vải, giặt, phơi, nhuộm. Mỗi tấm vải đều chứa đựng tâm huyết của người phụ nữ Mông, những người coi lanh là biểu tượng của sự sống và văn hóa truyền thống. Chị em sử dụng màu nhuộm tự nhiên từ cỏ cây, núi rừng, tạo ra những tấm vải mang vẻ đẹp độc đáo. Để làm nên những hoa văn rất riêng, người dân tộc Mông dùng bộ bút vẽ (được chế tạo thủ công) chấm vào sáp ong nấu chảy và kẻ lên vải, ban đầu là đường thẳng, rồi đến hình tam giác, trôn ốc, hình đồng tiền, chữ thập, chân chim để kể lại những câu chuyện về thiên nhiên, mùa màng và tín ngưỡng của cả cộng đồng. Theo phong tục, mỗi phụ nữ Mông nhất thiết phải tự làm cho mình ít nhất một bộ trang phục từ lanh.

Năm 2016, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công nhận kỹ thuật trồng lanh và dệt vải lanh của phụ nữ Mông trên Cao nguyên đá là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Nhờ sự độc đáo, mỗi sản phẩm đều có những đường nét hoa văn riêng biệt, không hề trùng lặp, được làm thủ công bằng đôi bàn tay khéo léo của người phụ nữ Mông, giá trị của các sản phẩm lanh OCOP ngày càng được nâng cao, nhiều người tiêu dùng đã biết tới các sản phẩm vải lanh, biết về nguồn gốc, quy trình làm ra một tấm vải lanh và yêu quý các sản phẩm lanh của đồng bào dân tộc Mông. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của du lịch, các sản phẩm từ vải lanh như khăn, áo, váy, túi xách… đã được bán rộng rãi để phục vụ nhu cầu của khách du lịch.

Hải Lâm