Giữ nghề làm hương truyền thống của đồng bào Tày

Giữa nhịp sống hiện đại với nhiều nghề truyền thống dần mai một, ở xã Linh Hồ vẫn có hơn chục hộ dân bền bỉ gìn giữ nghề làm hương thủ công của đồng bào Tày. Không chỉ là kế sinh nhai, những nén hương còn mang theo giá trị văn hóa được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Mỗi bó hương từ 50 - 60 que được bán với giá khoảng 10.000 đồng tại các chợ phiên trong xã, phục vụ nhu cầu thờ cúng của người dân trong những ngày lễ, Tết và các đám hiếu.

Mỗi mùa nắng về, sắc đỏ của những bó chân hương phơi kín sân, hòa cùng hương thơm dịu nhẹ của các loại thảo mộc, tạo nên bức tranh bình yên của vùng quê, nơi những đôi bàn tay cần mẫn vẫn ngày ngày giữ lửa cho một nghề truyền thống không chỉ bằng sự khéo léo mà còn bằng tình yêu và niềm tự hào với bản sắc dân tộc.

Ngôi nhà sàn của đồng bào Tày ở xã Linh Hồ - nơi nghề làm hương truyền thống được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ.

Để làm tăm hương, bà Hà Thị Nự (78 tuổi) và mọi người trong xã chọn tre, vầu có gióng dài, ngâm dưới ao nhiều tháng, phơi khô rồi chẻ thành những thanh tăm dài 40–50 cm.

Bột hương được người Tày xã Linh Hồ làm từ vỏ cây quế và vỏ cây dây. Vỏ cây sau khi lấy trên rừng về được băm nhỏ, phơi khô.

Vỏ cây sau khi khô được xay nhuyễn rồi được pha trộn theo một tỷ lệ nhất định, sao cho đảm bảo độ kết dính và hương thơm.

Khi lăn hương, người làm nhúng tăm hương vào xô nước, sau đó đem lăn qua, lăn lại trên lớp bột vỏ cây đã được trộn sẵn, rồi nhúng vào xô nước và tiếp tục lăn, cứ như vậy cho đến khi được một nén hương to bằng chiếc đũa.

Nghề làm hương được bà con duy trì quanh năm nhưng làm nhiều nhất là những tháng giáp Tết Nguyên đán và rằm tháng Giêng, rằm tháng Bảy.

Hai mẹ con chị Hoàng Thị Sơn, thôn Bản Tát duy trì nghề làm hương truyền thống đã gắn bó với gia đình qua nhiều thế hệ.

Những que hương sau khi làm xong được đem phơi dưới nắng nhẹ, khoảng 2 – 3 nắng, đảm bảo que hương khô, cứng và cháy đượm.

Toàn bộ quy trình làm hương đều không sử dụng máy móc hay công cụ hỗ trợ, từ trộn bột đến se hương, phơi nắng.

Thành phẩm hương sau khi hoàn thiện được bó gọn, chuẩn bị đưa ra thị trường.

Bà Nự hướng dẫn người dân và cán bộ trải nghiệm các công đoạn làm hương truyền thống tại xã Linh Hồ.

Nụ cười của bà Hà Thị Nự sau hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghề làm hương truyền thống ở xã Linh Hồ.

Bốn thế hệ trong gia đình cùng gìn giữ nghề làm hương truyền thống, tiếp nối những giá trị văn hóa của đồng bào Tày ở xã Linh Hồ.

Phóng sự ảnh: Khánh Huyền