Giữ hồn văn hóa Mông

Bằng tình yêu và sự trân trọng những giá trị truyền thống, Thào Mí Cáy sinh năm 2005, thôn Tráng Chá Phìn, xã Lũng Phìn đã lựa chọn con đường gìn giữ, quảng bá văn hóa dân tộc Mông bằng những việc làm thiết thực.

Em Thào Mí Cáy, thôn Tráng Chá Phìn, xã Lũng Phìn.

Lớn lên trong không gian văn hóa đặc trưng của đồng bào Mông, Thào Mí Cáy sớm được tiếp xúc với tiếng khèn, tiếng sáo, những bộ trang phục truyền thống cùng phong tục, tập quán của dân tộc. Càng trưởng thành, em càng nhận thức rõ văn hóa không chỉ là những giá trị thuộc về quá khứ mà còn là cội nguồn, bản sắc và niềm tự hào của mỗi người. Trăn trở trước thực tế một số giá trị truyền thống ngày càng ít được thế hệ trẻ quan tâm, Cáy mong muốn có thể làm điều gì đó thiết thực để gìn giữ và lan tỏa văn hóa dân tộc mình.

Sau khi tốt nghiệp THPT, thay vì lựa chọn rời quê hương, Cáy ở lại Đồng Văn, tham gia các hoạt động văn hóa truyền thống tại phố cổ, chủ yếu là biểu diễn khèn và sáo Mông. Thông qua những buổi biểu diễn, em cùng các thành viên giới thiệu đến du khách những giai điệu dân gian, nét đẹp trong âm nhạc truyền thống của đồng bào. Với Cáy, đây không đơn thuần là hoạt động biểu diễn nghệ thuật mà còn là cách kể câu chuyện về văn hóa quê hương.

Không chỉ dành tâm huyết cho âm nhạc dân gian, Cáy còn quan tâm đến nghề dệt vải lanh truyền thống của người Mông. Từ những hình ảnh quen thuộc về bà, mẹ trồng lanh, se sợi, dệt vải để làm nên những bộ trang phục truyền thống, em nhận thấy nghề dệt lanh đang đứng trước không ít khó khăn. Đời sống thay đổi, một số gia đình không còn mặn mà với nghề, trong khi nhiều người trẻ có xu hướng tìm kiếm công việc khác. Theo Cáy, nếu chỉ chú trọng bảo tồn mà không tạo ra sinh kế và giá trị kinh tế thì nghề truyền thống khó có thể duy trì lâu dài.

Vì vậy, khi có cơ hội tham gia tiếp nối đề án nghề dệt vải lanh tại xã Lũng Phìn, em mong muốn góp sức kết hợp bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch trải nghiệm và sản phẩm truyền thống. Trong đề án, Cáy hướng đến việc kết nối nghệ nhân, người dân địa phương với thế hệ trẻ; tìm hiểu giá trị văn hóa nghề dệt lanh; xây dựng nội dung truyền thông trên các nền tảng số, đồng thời đề xuất phát triển sản phẩm từ vải lanh và các hoạt động trải nghiệm như trồng lanh, se sợi, dệt vải, nhuộm chàm.

Hiện nay, em đang theo học tại Trường Đại học Văn hóa Hà Nội. Quyết định tiếp tục học tập xuất phát từ mong muốn được trang bị kiến thức chuyên môn về văn hóa, nghệ thuật, kỹ năng quản lý, tổ chức hoạt động và truyền thông. Cáy chia sẻ: “Em nhận ra rằng bảo tồn không có nghĩa là giữ nguyên mọi thứ trong quá khứ, mà cần biết cách đưa những giá trị truyền thống thích ứng với cuộc sống hiện đại. Với em, điều quan trọng nhất là văn hóa vẫn được tiếp nối, được thực hành và được truyền lại cho thế hệ sau”.

Bài, ảnh: Minh Tâm

	Giữ hồn văn hóa quê hương
	Giữ hồn văn hóa, mở đường phát triển
	Giữ hồn văn hóa ở Hòa An
	Giữ hồn văn hóa Cao Lan