Hạt gạo nghĩa tình ở Đồng Trang

Giữa đại ngàn xã Hùng Lợi, trong cái nắng hè trải dài trên những triền núi, có một “kho lương” đặc biệt vẫn lặng lẽ tồn tại suốt gần hai thập kỷ. Không khóa cửa, không người trông coi, nhưng chưa bao giờ vơi cạn. Đó là Quỹ gạo cứu đói của thôn Đồng Trang, nơi từng hạt thóc được góp lại bằng cả tấm lòng, âm thầm vun đắp những mùa no ấm và gìn giữ nghĩa tình nơi vùng sâu, vùng xa.

Gieo mầm từ gian khó

Kho thóc trong Quỹ gạo của thôn Đồng Trang, xã Hùng Lợi.

Thôn Đồng Trang có 161 hộ với 699 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó người Mông chiếm hơn 40%. Phần lớn bà con là những hộ di dân từ huyện Xín Mần (Hà Giang cũ) về đây lập nghiệp từ những năm 1980, mang theo bao nhọc nhằn của những ngày đầu dựng bản.

Những năm tháng ấy, cái đói giáp hạt như chiếc bóng đeo bám từng mái nhà. Có những bữa cơm phải đong đếm từng nắm gạo, có những ngày phải vay mượn qua bữa. Chính từ thực tế đó, tháng 11-2007, người dân trong thôn đã cùng nhau dựng nên một “kho lương của lòng dân” - Quỹ gạo cứu đói. Ban đầu, quỹ chỉ có 40 hộ với 188 nhân khẩu tham gia, đều là đồng bào Mông. Mỗi vụ mùa, mỗi gia đình tự nguyện góp một bao thóc, phần chắt chiu sau bao ngày đổ mồ hôi trên nương rẫy.

Ngồi bên hiên nhà, ông Vàng Seo Về, chậm rãi nhớ lại những ngày gian khó: “Ngày trước, nhiều nhà thiếu ăn, có khi phải vay gạo từng bữa. Từ khi có quỹ gạo, bà con không còn lo cái đói giáp hạt như trước nữa. Ai gặp khó, cả thôn cùng chung tay…”.

Từ những bao thóc chắt chiu sau mỗi vụ mùa, quỹ gạo dần đầy lên theo năm tháng. Và cũng từ đó, nỗi lo cơm áo mỗi độ giáp hạt về trong từng mái nhà được vơi đi, nhường chỗ cho sự yên tâm và ấm áp tình người. Bà La Thị Dung, một hộ nghèo trong thôn, xúc động chia sẻ: “Có năm mất mùa, gia đình tôi không đủ gạo ăn. Nhờ quỹ hỗ trợ, chúng tôi mới vượt qua được lúc khó khăn”.

Không chỉ là điểm tựa trong những ngày giáp hạt, Quỹ gạo cứu đói còn hiện diện trong từng niềm vui, nỗi lo của mỗi gia đình, như một sợi dây âm thầm gắn kết tình làng nghĩa xóm. Ông Vàng Seo Pao chia sẻ: “Khi gia đình tôi tổ chức cưới cho con gái, quỹ cũng hỗ trợ một bao thóc. Đó không chỉ là sự giúp đỡ về vật chất, mà là tấm lòng của bà con trong thôn. Ở đây, mọi người sống với nhau như ruột thịt, có việc gì cũng chung tay, nên ai cũng thấy ấm áp và gắn bó”.

Là người cao tuổi, gắn bó cả cuộc đời với mảnh đất này, bà Thào Thị Mai chậm rãi chia sẻ: “Quỹ gạo không chỉ giúp bà con có cái ăn trong những lúc khó khăn, giáp hạt, mà còn làm cho tình làng nghĩa xóm thêm bền chặt. Từ khi có quỹ, mọi người biết quan tâm, sẻ chia nhiều hơn, nhà nào khó là cả thôn cùng chung tay. Dần dần thành nếp, thành tình cảm, như anh em một nhà. Con cháu nhìn vào đó cũng học được cách sống, biết thương nhau, đùm bọc nhau. Với tôi, cái quý nhất không phải là bao gạo, mà là cái tình người còn mãi”.

Lan tỏa tinh thần đoàn kết

Công an xã Hùng Lợi tuyên truyền, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho người dân thôn Đồng Trang.

Từ những bao thóc nghĩa tình được chắt chiu qua từng mùa vụ, Quỹ gạo cứu đói ở Đồng Trang không chỉ giúp người dân vượt qua khó khăn trước mắt, mà còn bền bỉ nuôi dưỡng tinh thần đoàn kết trong cộng đồng. .

Theo ông Lê Đức Anh, Trưởng thôn Đồng Trang cho biết: “Từ khi thành lập đến nay, quỹ đã hỗ trợ từ 150 đến 250 tấn gạo cho người dân trong thôn và các thôn lân cận. Mọi hoạt động đều dựa trên tinh thần tự nguyện, công khai, minh bạch, nên được bà con tin tưởng và duy trì đều đặn suốt nhiều năm”.

Tinh thần đoàn kết ở Đồng Trang không chỉ ở việc góp quỹ gạo. Khi triển khai Dự án đường mòn Hồ Chí Minh đoạn Chợ Chu - Ngã ba Trung Sơn, 9 hộ dân trong thôn đã tự nguyện bàn giao hơn 2,5 ha đất để giải phóng mặt bằng. Anh Đào Mạnh Cường là 1 trong 9 hộ chia sẻ: “Gia đình tôi đã tự nguyện di dời hơn 200 m2 đất ở. Ban đầu khi cán bộ thôn, xã xuống tuyên truyền, gia đình cũng băn khoăn, đất ở gắn bó bao năm, ai cũng tiếc. Nhưng được giải thích về ý nghĩa của tuyến đường, về lợi ích lâu dài cho bà con trong thôn, cho con cháu sau này đi lại thuận tiện, phát triển kinh tế, tôi dần hiểu ra. Nghĩ đến lợi ích chung của cả cộng đồng, gia đình tôi quyết định ủng hộ, sẵn sàng bàn giao đất để công trình triển khai đúng tiến độ”.

Trong chương trình xóa nhà tạm, dột nát, 15 hộ dân đã được hỗ trợ làm nhà mới. Bà con trong thôn đóng góp hơn 450 ngày công, cùng nhau dựng từng bức tường, lợp từng mái ngói, không quản nắng mưa. Gia đình anh Vàng Seo Hồ là một trong những hộ sớm ổn định cuộc sống nhờ sự chung tay ấy. Anh Hồ xúc động nói: “Trước đây, nhà dột nát, mưa xuống là cả nhà phải chạy chỗ ngủ, lo lắng đủ thứ. Khi được Nhà nước hỗ trợ, lại có bà con trong thôn đến giúp từng ngày công, người góp sức, người góp vật liệu, tôi thật sự rất biết ơn”.

Gần 20 năm qua, Quỹ gạo cứu đói ở Đồng Trang vẫn bền bỉ được gìn giữ như một mạch nguồn nghĩa tình không bao giờ cạn. Giờ đây cái đói, cái nghèo đang dần được đẩy lùi, nhưng những bao thóc vẫn được góp lại sau mỗi mùa vụ, đến từng mái nhà khi khó khăn hay có việc hiếu, việc hỷ, mang theo sự sẻ chia ấm áp và niềm tin trong cộng đồng.

Đồng chí Trần Hữu Hùng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Hùng Lợi, đánh giá: “Điều đáng quý nhất không chỉ là số gạo được chia sẻ, mà chính là tinh thần đoàn kết cộng đồng, biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững”.

Giữa núi rừng còn nhiều gian khó, những hạt gạo sẻ chia đã tạo nên sức mạnh bền bỉ cho Đồng Trang, xã Hùng Lợi, nuôi sống con người và gắn kết nghĩa tình. Hôm nay, bản làng đang đổi thay từng ngày, không chỉ đủ đầy hơn, mà còn ấm áp hơn, bởi trong mỗi bữa cơm vẫn đậm vị ngọt của những hạt gạo nghĩa tình được chắt chiu qua năm tháng.

Minh Thủy