PHÓNG SỰ

“Sáng sớm ngày 23/4/1975, đơn vị chúng tôi nhận lệnh tiến từ Buôn Ma Thuột về Sài Gòn. Dọc đường quân đi như nước chảy, lớp lớp người nối tiếp nhau đi. Cảm thấy ngày chiến thắng đã đến rất gần, không khí lại càng thêm háo hức...”. Bên tấm ảnh đen trắng Bộ đội Sư đoàn 10, Quân đoàn 3 đánh chiếm sân bay Tân Sơn Nhất được phóng to, treo trang trọng ở khu vực dễ thấy nhất trong căn phòng nhỏ, cựu chiến binh Nguyễn Thế Liêm kể lại cho chúng tôi nghe về những ngày tháng gian khổ nhưng cũng đầy hào hùng trong đại thắng Mùa Xuân năm 1975.

Chiến tranh đã qua hơn nửa thế kỷ, nhưng trong ký ức của cựu chiến binh Vũ Mộng Hùng, người lính lái xe ô tô giải phóng (CA-10B) của Cục Hậu cần Đoàn 559, chở Bộ binh E66 cùng Lữ đoàn xe tăng 203 tiến vào Dinh Độc Lập

"Phở hong gió núi, gà thả lưng đồi" - câu nói cửa miệng mộc mạc ấy của đồng bào vùng cao như một lời mời gọi đầy tò mò dành cho lữ khách ngược ngàn. Rời xa những ồn ào phố thị, men theo tuyến Quốc lộ 4C vắt vẻo sườn núi dẫn lên Cao nguyên đá, du khách dễ dàng bị thu hút bởi một thức quà dung dị nhưng nức tiếng của Tuyên Quang: Phở Tráng Kìm. Bước vào các quán ăn ven đường ở thôn Sang Phàng, xã Lùng Tám, không gian không chỉ ngập tràn mùi nước dùng hầm xương ngầy ngậy, mà còn gây ấn tượng thị giác mạnh mẽ với những dải bánh phở trắng ngà, hồng đục vắt vẻo trên sào nứa hiên nhà.

Giữa những đỉnh núi mây mù giăng lối ở vùng biên Sơn Vĩ, có một người con đất Tổ đã đến và ở lại, dành trọn thanh xuân để canh giữ từng tấc đất biên cương, trở thành một phần máu thịt của mảnh đất này, là điểm tựa tinh thần vững chắc cho đồng đội và Nhân dân. Con người đặc biệt ấy là Thượng tá Nguyễn Hồng Quang, Chính trị viên Đồn Biên phòng Sơn Vĩ.

Sáng sớm, trong căn nhà nhỏ nép mình bên dòng sông Lô, âm thanh trong trẻo của bản nhạc “Gia đình nhỏ, hạnh phúc to” khẽ vang lên, len qua ô cửa sổ, hòa vào làn sương sớm, đánh thức không gian êm đềm của con phố nhỏ. Âm thanh ấy được tạo nên từ “mười ngón tay hoa” của nghệ sỹ nhí Phan Minh Khôi, học sinh lớp 1A2, trường Tiểu học Quang Trung, người đã xuất sắc giành Huy chương Vàng tại Liên hoan Nghệ thuật Sol Việt 2025.

Giữa buổi chiều yên ả ở thôn Hùng Tiến, xã Tân Mỹ, tiếng trâu nhai cỏ lạo xạo vang lên từ khu chuồng trại rộng rãi nằm nép mình bên triền đồi, ít ai biết rằng, ở nơi đây, thương hiệu thịt trâu Hùng Mỹ đã được ra đời từ ý chí, nghị lực của một người cựu chiến binh.

Giữa những đổi thay ở xã Linh Hồ, có những con người lặng lẽ nhưng để lại dấu ấn rất rõ trong đời sống cộng đồng. Họ không chỉ là người truyền đạt chủ trương, chính sách đến với bà con, mà còn là người trực tiếp đi đầu trong mọi phong trào, làm thay đổi diện mạo của thôn. Một trong số những người như vậy là bà Trần Thị Thủy, Trưởng thôn Đội 5, xã Linh Hồ.

Suốt 80 năm tôi rèn bản lĩnh, lực lượng An ninh nội địa (ANNĐ) Công an tỉnh Tuyên Quang đã và đang viết tiếp bản hùng ca truyền thống bằng những việc làm giản dị nhưng thấm đẫm nghĩa tình. Không chỉ là “lá chắn thép” nơi tuyến đầu, các anh còn là những người con của bản làng, dùng cái tâm để cảm hóa, dùng đôi tay để dựng xây hạnh phúc cho nhân dân. Với tinh thần “Ba nhất”, lực lượng ANNĐ đang viết tiếp bản hùng ca giữ đất, giữ rừng và giữ vững niềm tin sắt son của đồng bào với Đảng, Nhà nước.

Giữa đại ngàn xã Hùng Lợi, trong cái nắng hè trải dài trên những triền núi, có một “kho lương” đặc biệt vẫn lặng lẽ tồn tại suốt gần hai thập kỷ. Không khóa cửa, không người trông coi, nhưng chưa bao giờ vơi cạn. Đó là Quỹ gạo cứu đói của thôn Đồng Trang, nơi từng hạt thóc được góp lại bằng cả tấm lòng, âm thầm vun đắp những mùa no ấm và gìn giữ nghĩa tình nơi vùng sâu, vùng xa.

Những năm gần đây, bên cạnh các hình thức chăn nuôi truyền thống như trâu, bò, người dân phường Hà Giang 1 đang từng bước tìm hướng đi mới trong phát triển kinh tế. Không còn phụ thuộc hoàn toàn vào những mô hình cho thu nhập bấp bênh, nhiều hộ đã mạnh dạn chuyển sang nuôi hươu lấy nhung, kết hợp trồng cỏ làm thức ăn. Từ những bước đi ban đầu, mô hình này đang dần khẳng định hiệu quả, mở ra triển vọng nâng cao thu nhập, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp tại địa phương.

Dưới chân những điểm cao 468, 685, 772, 800, 900... một thời khói lửa, nơi mỗi tấc đất đều mang trong mình những mảnh ký ức đau thương của cuộc chiến, có một ngôi làng nhỏ bình yên của người Dao, đang kiêu hãnh vươn mình, tràn đầy nhựa sống sau gần 40 năm bền bỉ vượt khó, vươn lên. Hoa đang nở nơi “lò vôi thế kỷ” năm nào.

Lần đầu tiên trong lịch sử giáo dục Việt Nam, một mã ngành đào tạo Sư phạm tiếng Mông bậc Đại học được Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức cấp phép cho Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại Hà Giang tuyển sinh. Sự kiện này mở ra một trang mới, thắp lên hy vọng về một đội ngũ giáo viên am hiểu ngôn ngữ, tường tận văn hóa của đồng bào dân tộc Mông và sẵn sàng trở thành cầu nối tri thức cho bản làng vùng cao.

Trên những triền đất vùng cao, nơi dược liệu mọc tự nhiên từ lâu đời, một hướng đi mới đang dần hình thành. Từ trăn trở làm sao để nông sản quê hương không phụ thuộc vào thị trường bấp bênh, chị Nguyễn Thị Hồng Liễu, xã Vị Xuyên từng bước xây dựng vùng nguyên liệu, kết nối sản xuất với tiêu thụ, mở lối cho dược liệu bản địa vươn xa.

Vừa qua nữ Giám đốc Hợp tác xã trẻ tuổi tại thôn Phiêng Luông, xã Bình An trúng cử đại biểu HĐND xã nhiệm kỳ 2026 - 2031 với tỷ lệ tín nhiệm 99% đã viết nên một câu chuyện truyền cảm hứng mạnh mẽ về thế hệ thanh niên dám nghĩ, dám làm, dám gánh vác trách nhiệm với quê hương.