PHÓNG SỰ

Về xã Xuân Vân những ngày này, ngước mắt nhìn lên chỉ thấy một màu xanh ngút ngàn, trù phú. Những vườn bưởi xum xuê, trĩu quả nối đuôi nhau chạy tít tắp, phủ kín những vạt đồi sỏi đá, khô cằn năm xưa. Để thắp lên sắc xanh no ấm ấy, không thể không nhắc đến ý chí sắt đá, tư duy nhạy bén của những người nông dân năng động. Trong số đó, chị Hoàng Thị Ánh, thôn Đồng Tày là một minh chứng sống động cho tinh thần dám nghĩ, dám làm.

Đường vào Khau Luông khoảng 27 km, nhưng đoàn chúng tôi đi mất hơn 2 giờ đồng hồ qua đèo dốc cheo leo, với suối và ngầm vắt qua, ngổn ngang đất đá. Đây là thôn xa nhất của xã Kiến Thiết không đường bê tông, không sóng điện thoại, không sóng truyền hình. Ước mơ đổi thay Khau Luông không chỉ là khát khao của Bí thư Chi bộ Lý Văn May mà còn là niềm mong ước của 27 hộ dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Khi nhắc đến làng Ngòi, Đá Bàn (phường Mỹ Lâm), mỗi người dân Tuyên Quang đều tự hào về vùng đất đã nuôi dưỡng và minh chứng cho tình đoàn kết hữu nghị gắn bó keo sơn giữa hai dân tộc Việt - Lào. Nơi đây không chỉ lưu giữ nhiều chứng tích lịch sử mà còn in đậm những dấu ấn sâu sắc của Bác Hồ với nhân dân địa phương.

Nằm bình yên dưới chân những dãy núi mờ sương, thôn Suối Thầu 2, xã Hoàng Su Phì đang từng ngày khoác lên mình sắc màu mới. Sự chuyển mình mạnh mẽ, rũ bỏ những nếp nghĩ cũ kỹ nơi đây không phải tự nhiên mà có, mà được khơi nguồn từ một hành trình lặng lẽ nhưng bền bỉ đó là hành trình học tập và làm theo lời Bác từ những việc làm giản dị nhất của mỗi người dân.

Nằm sâu trong khu rừng già với những tán cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi, ngôi miếu thờ thần rừng Mo Đổng Trư của người Nùng, xã Thàng Tín là khu vực rừng thiêng. Hàng trăm năm nay, chỉ có đàn ông được vào làm lễ, cấm phụ nữ đến gần vì quan niệm “không thanh sạch”, sẽ mang họa cho làng. Nhưng với quyết tâm “phá băng” định kiến, phụ nữ Nùng đã mạnh mẽ vươn lên, bình đẳng cùng nam giới bước vào ngôi đền thiêng.

Cách đây 45 năm, từ những đỉnh núi mờ sương của vùng cực Bắc, 22 hộ dân người Mông đã thực hiện một cuộc “hạ sơn” định mệnh, rời bỏ dốc đá tai mèo quen thuộc để tìm về vùng đất mới Suối Đồng. Hơn 4 thập kỷ mưu sinh, từ những bàn tay trắng, người Mông Suối Đồng đã viết nên “bài ca vỡ đất” mãnh liệt, “gạn đục khơi trong” văn hóa, tiến tới cuộc sống văn minh.

Ẩn mình dưới đại ngàn Tây Côn Lĩnh, Hồ Thầu hôm nay đang chuyển mình mạnh mẽ sau sáp nhập. Nơi đỉnh Chiêu Lầu Thi mây phủ và hơn 8.300 ha rừng đặc dụng, một lối đi bền vững đang mở ra, biến cái lạnh, sự hùng vĩ và nét nguyên sơ của tạo hóa thành tài nguyên du lịch độc bản.

Trên những sườn đồi nối tiếp nhau ở thôn Nà Nôm, xã Đường Hồng, màu xanh của những rừng hồi trải dài ngút mắt. Gió núi mang theo hương thơm dìu dịu của lá hồi khiến vùng đất vốn heo hút, khô cằn khoác lên mình sức sống mới, gọi lên những mùa no ấm.

Về thôn Km65, xã Yên Phú những ngày này, nhịp sống dường như hối hả hơn với những chuyến xe chở gỗ băm bóc ngược xuôi dọc tuyến Quốc lộ 2, những vạt rừng xanh thẫm đang độ khép tán và những nếp nhà khang trang của đồng bào Dao, Kinh nằm san sát. Đứng sau sự đổi thay bình dị mà mạnh mẽ ấy có dấu ấn không nhỏ của Phạm VĂN Luân, một Bí thư Chi bộ trẻ tuổi, mang trong mình tư duy nhạy bén của một kỹ sư nông học, sự điềm tĩnh của một võ sư và tâm hồn tinh tế của một người đam mê nhiếp ảnh.

Bản Chương, xã Hùng Lợi (Yên Sơn) nay là thôn Chương, xã Hùng Lợi, tỉnh Tuyên Quang là một mảnh đất đặc biệt, nơi nhiều đồng chí cán bộ cấp cao hoạt động cách mạng. Đặc biệt, vào năm 1949, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sống và làm việc tại đây trong thời gian 17 ngày. Trở lại thôn Chương hôm nay, bất cứ ai cũng đều cảm nhận được lòng dân nơi đây qua bao đời vẫn nồng hậu, chất phát, nơi đùm bọc cán bộ trong năm tháng kháng chiến và trở thành niềm tin của cả dân tộc.

Chúng tôi bắt đầu ngày mới ở Lâm Bình không phải bằng việc giơ máy lên quay, mà bằng việc xắn quần lội suối, chạm tay vào làn nước lạnh và sống như một người bản địa. Hành trình “Một ngày làm Youtuber” vì thế không còn là check-in, mà là nhập vai: tự sống, tự cảm và tự kể lại câu chuyện của mình qua những thước phim rất đời.

Giữa vòng xoáy của công nghệ và nhịp sống số, ở xã vùng cao Yên Thành, tiếng tính tẩu vẫn ngân vang như mạch ngầm bền bỉ. Ở đó, có vợ chồng ông Hoàng Văn Thông và bà Hoàng Thị Lỵ, thôn Yên Lập không chỉ là những người giữ lửa văn hóa dân tộc Tày mà còn là những người tiên phong trong phong trào hiến đất, mở đường.

Vượt qua những cung đường uốn lượn để đến với mảnh đất Lâm Bình hùng vĩ, chúng tôi đã có một hành trình đầy ý nghĩa khi trực tiếp hòa mình vào không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc nơi đây. Từ những ấn tượng khó quên về lòng hiếu khách đến sự khâm phục trước mô hình làng chuyển đổi số đầy năng động.

Không chỉ vun vén tổ ấm, ngày nay nhiều phụ nữ của xã Yên Lập đang mạnh dạn thay đổi tư duy, vượt qua khó khăn để phát triển kinh tế. Từ đôi bàn tay chịu thương chịu khó, họ từng bước khẳng định vai trò trong gia đình và xã hội, góp phần xây dựng quê hương ngày càng đổi mới.