Eo biển huyết mạch Hormuz hoạt động trở lại

Ảnh chụp từ vệ tinh của Eo biển Hormuz. Ảnh: VCG

Dịch vụ theo dõi tàu biển MarineTraffic cũng cho biết trên mạng xã hội X rằng hoạt động di chuyển của tàu thuyền đã được nối lại tại khu vực này. Trước đó, ngày 7-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đồng ý “tạm ngừng tấn công Iran trong thời hạn hai tuần”, đồng thời nhấn mạnh quyết định này phụ thuộc vào việc Iran mở cửa hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn Eo biển Hormuz.

Bộ trưởng Ngoại giao Iran Seyed Abbas Araghchi cho biết Tehran sẽ đảm bảo an toàn cho tuyến hàng hải quan trọng này trong thời gian ngừng bắn, phối hợp với lực lượng vũ trang, và sẽ ngừng “các hoạt động phòng thủ” nếu các cuộc tấn công nhằm vào Iran chấm dứt.

Trong khi đó, Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết nước này sẽ tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn nhưng vẫn tiếp tục các cuộc tấn công ở Lebanon.

Trong diễn biến liên quan, Ấn Độ – quốc gia nhập khẩu và tiêu thụ dầu lớn thứ ba thế giới, sắp nhận lô hàng dầu đầu tiên từ Iran sau khi Mỹ tạm thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Tập đoàn dầu khí quốc doanh Ấn Độ (Indian Oil Corp) đã mua lô hàng này, hiện đang được vận chuyển trên tàu chở dầu Jaya và dự kiến cập bờ biển phía đông Ấn Độ vào cuối tuần.

Theo dữ liệu từ LSEG và Kpler, Ấn Độ đã không nhận dầu từ Tehran kể từ tháng 5-2019 do áp lực từ Mỹ. Tuy nhiên, gián đoạn nguồn cung do xung đột Mỹ–Israel gần đây đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến quốc gia Nam Á này. Bộ Dầu mỏ Ấn Độ cho biết các nhà máy lọc dầu đã quay lại mua dầu Iran khi xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung qua Eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu thô toàn cầu. Bộ này cũng khẳng định không gặp vấn đề trong thanh toán, trong khi dữ liệu của Kpler cho thấy lượng dầu thô Iran trên biển đang ở mức gần kỷ lục, hơn 180 triệu thùng trong tháng Tư.

Đáng chú ý, sau thỏa thuận ngừng bắn hai tuần, Iran đã công bố một chiến lược mới dựa trên Bitcoin nhằm duy trì quyền kiểm soát Eo biển Hormuz đồng thời cho phép tàu chở dầu lưu thông bình thường. Theo thông tin từ Financial Times, chính phủ Iran sẽ thu phí 1 USD cho mỗi thùng dầu đi qua eo biển và khoản phí này phải được thanh toán bằng Bitcoin.

Cụ thể, mọi tàu thuyền muốn đi qua Eo biển Hormuz phải gửi email khai báo hàng hóa tới chính quyền Iran và chờ phê duyệt. Sau khi được chấp thuận, các nhà điều hành tàu sẽ có “vài giây” để chuyển khoản thanh toán bằng Bitcoin đến ví điện tử do Iran kiểm soát. Một quan chức Iran cho biết cơ chế này nhằm đảm bảo các khoản phí “không thể bị truy vết hoặc tịch thu do lệnh trừng phạt”.

Iran khẳng định hệ thống này còn nhằm ngăn chặn việc vận chuyển vũ khí qua eo biển trong thời gian ngừng bắn. Các điều kiện và công tác hậu cần của trạm thu phí do Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran quyết định.

Tuy nhiên, các quốc gia xuất khẩu dầu lớn trong khu vực như Saudi Arabia, UAE và Qatar có thể phản đối việc Iran kiểm soát eo biển trong thời gian dài. Tổng thống Donald Trump cho biết ông kỳ vọng Mỹ và Iran có thể cùng thu phí tại Eo biển Hormuz như một “liên doanh chung”, gọi đây là “một điều tuyệt vời”. Nhưng trong kế hoạch thu phí bằng Bitcoin được công bố, các quan chức Iran không đề cập đến khả năng triển khai cơ chế thu phí chung này.

Theo Báo Hà Nội Mới