WHO báo động khẩn cấp quốc tế vì Ebola ở Congo và Uganda

WHO cho biết đợt bùng phát do chủng Ebola Bundibugyo gây ra hiện chưa tiếp cận tiêu chí của một đại dịch toàn cầu, nhưng cảnh báo các quốc gia có chung đường biên giới với Congo đang đối mặt nguy cơ lây lan cao.

Nhân viên bảo vệ đứng gác tại cổng Bệnh viện Hồi giáo Kibuli, nơi một người đàn ông Congo tử vong vì chủng Ebola Bundibugyo, ở khu ngoại ô Kibuli của thủ đô Kampala, Uganda, ngày 16-5-2026. Nguồn: Reuters

Cơ quan y tế của Liên hợp quốc cho biết tính đến ngày 16-5, tỉnh Ituri ở miền đông Congo đã ghi nhận 80 ca tử vong nghi do Ebola, 8 ca xác nhận và 246 ca nghi nhiễm tại ít nhất ba khu vực y tế.

Bộ Y tế Congo trước đó cũng xác nhận 80 người đã thiệt mạng trong đợt bùng phát mới tại tỉnh miền đông nước này.

WHO cảnh báo quy mô thực tế của ổ dịch có thể lớn hơn nhiều so với số liệu hiện được phát hiện và báo cáo do tỷ lệ dương tính trong các mẫu xét nghiệm ban đầu ở mức cao, trong khi số ca nghi nhiễm tiếp tục gia tăng.

“Đợt bùng phát này là bất thường”, WHO nhấn mạnh, lưu ý hiện chưa có thuốc điều trị hay vaccine được phê duyệt riêng cho chủng Ebola Bundibugyo, không giống chủng Ebola Zaire trước đây.

WHO cho biết ổ dịch tại khu vực biên giới Congo-Uganda đang tạo ra nguy cơ y tế công cộng với các quốc gia khác và một số trường hợp lây lan xuyên biên giới đã được ghi nhận.

Cơ quan này khuyến nghị các nước kích hoạt cơ chế ứng phó khẩn cấp quốc gia, đồng thời tăng cường kiểm tra y tế tại cửa khẩu và các tuyến giao thông chính trong nội địa.

Tại thủ đô Kampala của Uganda, WHO cho biết hai ca Ebola xác nhận, trong đó có một trường hợp tử vong, đã được ghi nhận trong ngày 16 và 17-5 ở những người di chuyển từ Congo. Một ca nhiễm xác nhận khác cũng được phát hiện tại thủ đô Kinshasa của Congo ở một người trở về từ tỉnh Ituri.

WHO khuyến cáo những người tiếp xúc hoặc nghi nhiễm chủng Ebola Bundibugyo không nên di chuyển quốc tế, ngoại trừ các trường hợp sơ tán y tế đặc biệt.

Cơ quan này đồng thời kêu gọi cách ly ngay các ca bệnh xác nhận, theo dõi hằng ngày những người tiếp xúc gần và hạn chế di chuyển trong nước. Những người có nguy cơ nhiễm bệnh không nên đi lại quốc tế trong vòng 21 ngày sau khi tiếp xúc nguồn bệnh.

Tuy nhiên, WHO cũng kêu gọi các nước không đóng cửa biên giới hoặc hạn chế thương mại và đi lại vì lo ngại Ebola, cảnh báo điều đó có thể khiến người dân và hàng hóa chuyển sang các tuyến vượt biên không chính thức, khó kiểm soát hơn.