Theo Báo cáo thường niên lần thứ 10 về bụi trong khí quyển của WMO, lượng bụi trung bình trên toàn cầu trong năm 2025 tương đương năm trước, song có sự khác biệt đáng kể giữa các khu vực. Báo cáo có đoạn nêu rõ: “Mỗi năm, khoảng 2 tỷ tấn bụi phát tán vào khí quyển và có thể di chuyển hàng nghìn km, vượt qua các châu lục và đại dương”.
Các nguồn phát sinh bụi chính là những sa mạc lớn như Sahara ở châu Phi, Gobi ở châu Á và sa mạc Arập tại Trung Đông.
WMO cho biết ngoài các yếu tố tự nhiên, tình trạng hạn hán, suy thoái môi trường cùng với công tác quản lý đất đai và nguồn nước kém hiệu quả đang làm gia tăng tần suất và mức độ nghiêm trọng của các hiện tượng bão cát, bụi vốn ảnh hưởng đến hơn 150 quốc gia. Trong đó, báo cáo cho biết Mỹ và Trung Quốc là hai nước chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất.
Theo cơ quan chuyên môn của Liên hợp quốc về thời tiết, khí hậu, và tài nguyên nước, trong năm 2025, khu vực biên giới giữa Mỹ và Mexico, nhất là thành phố El Paso của bang Texas (Mỹ), ghi nhận số ngày có thời tiết bụi cao bất thường lên tới 50 ngày, gấp hơn hai lần mức trung bình hằng năm và cao nhất kể từ năm 1935. Đỉnh điểm vào ngày 18/3, nồng độ trung bình ngày (24 giờ) của bụi PM10 lên mức 2.064 microgam/m3, vượt xa mức khuyến nghị của WHO là 45 microgam/m3 trong khoảng thời gian 24 giờ. Bụi PM10 là các hạt vật chất lơ lửng trong không khí có đường kính nhỏ hơn hoặc bằng 10 micromet.
Tại Trung Quốc, tháng 4/2025, một trận bão cát và bụi được đánh giá nghiêm trọng nhất trong 1 thập kỷ về cường độ, thời gian và phạm vi ảnh hưởng. Bụi từ Mông Cổ khiến nồng độ PM10 tại miền bắc Trung Quốc vượt 1.000 microgam/m3 theo giờ, có nơi lên tới 3.000-4.000 microgam/m3.
WMO nhấn mạnh tăng cường chia sẻ dữ liệu cảnh báo sớm giữa các quốc gia là yếu tố quan trọng nhằm giảm thiểu tác động của bão cát và bụi. Tổ chức này cũng đánh giá trí tuệ nhân tạo (AI) có tiềm năng nâng cao năng lực dự báo, song cần tiếp tục nghiên cứu để hoàn thiện các ứng dụng trong lĩnh vực này.
Ý kiến bạn đọc