Nhật Bản dự kiến nâng chuẩn cấp quyền thường trú cho người nước ngoài

Trung tâm thủ đô Tokyo, Nhật Bản. Ảnh: Reuters

Đây là một trong những nội dung đáng chú ý trong dự thảo sửa đổi hướng dẫn cấp quyền thường trú do Cơ quan Dịch vụ Xuất nhập cảnh Nhật Bản công bố ngày 4-8 và đang được lấy ý kiến công chúng trước khi dự kiến có hiệu lực từ tháng 4-2027.

Theo dự thảo, người xin thường trú phải có thu nhập hằng năm của hộ gia đình cao hơn mức trung bình của các hộ gia đình tại Nhật Bản. Mức chuẩn sẽ được xác định dựa trên nhiều nguồn dữ liệu của Chính phủ. Theo khảo sát của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản công bố giữa tháng 7, thu nhập bình quân mỗi hộ gia đình nước này trong năm 2024 đạt khoảng 5,75 triệu yên (tương đương khoảng 36.500 USD).

Ngoài yêu cầu về thu nhập, cơ quan chức năng sẽ đánh giá mức lương hưu dự kiến của người nộp đơn. Khoản lương hưu này phải tương đương mức hưởng của người đã tham gia chương trình hưu trí dành cho người lao động trong 30 năm ở cùng mức thu nhập. Nếu chưa đáp ứng yêu cầu, người nộp đơn có thể dùng tài sản để bù phần chênh lệch.

Dự thảo cũng yêu cầu người xin thường trú phải chứng minh năng lực tiếng Nhật ở mức có thể giao tiếp và sinh hoạt độc lập.

Đối với vợ hoặc chồng của công dân Nhật Bản hoặc người có quyền thường trú, thời gian kết hôn tối thiểu sẽ tăng từ 3 năm lên 5 năm, trong khi thời gian cư trú tại Nhật Bản tăng từ 1 năm lên 3 năm mới đủ điều kiện nộp hồ sơ.

Theo quy định hiện hành, người nước ngoài muốn được cấp quyền thường trú phải có nhân thân tốt, đủ khả năng tự bảo đảm cuộc sống và việc cấp quyền thường trú phải phù hợp với lợi ích của Nhật Bản. Quy chế này cho phép người nước ngoài sinh sống lâu dài tại Nhật Bản mà không bị hạn chế về phạm vi hoạt động, đồng thời vẫn giữ quốc tịch gốc. Thông thường, người nộp đơn phải cư trú tại Nhật Bản ít nhất 10 năm. Đây là quy chế khác với nhập quốc tịch, khi người nước ngoài trở thành công dân Nhật Bản.

Các sửa đổi nằm trong chủ trương xây dựng một "xã hội có trật tự" của Chính phủ Thủ tướng Sanae Takaichi, hướng tới việc người Nhật và người nước ngoài cùng chung sống, đồng thời tăng cường quản lý các hành vi vi phạm pháp luật.

Trong bối cảnh dân số tiếp tục suy giảm, Nhật Bản vẫn mở rộng tiếp nhận lao động nước ngoài để đáp ứng nhu cầu nhân lực, khiến số người nước ngoài sinh sống tại nước này tiếp tục tăng. Đến cuối năm ngoái, khoảng 947.000 người có quy chế thường trú, phần lớn đến từ Trung Quốc và Philippines.

Liên quan chính sách cư trú, Nhật Bản cũng dự kiến từ tháng 1-2027 sẽ áp dụng thời hạn cư trú tối đa 5 năm đối với người mang thị thực Lao động kỹ năng đặc định loại 2. Theo Cơ quan Dịch vụ Xuất nhập cảnh, thay đổi này nhằm bảo đảm nhóm lao động trên không bị bất lợi khi nộp hồ sơ xin thường trú, đồng thời đưa thời hạn cư trú của họ tương đồng với các loại thị thực khác.