Nhật Bản ưu tiên 3 trụ cột tác chiến trong đề xuất ngân sách quốc phòng kỷ lục

Bộ Quốc phòng Nhật Bản dự kiến đề xuất ngân sách khoảng 8.900 tỷ yên cho năm tài chính 2027. Ảnh: Reuters

Theo Kyodo News ngày 20-8, đề xuất này phản ánh ưu tiên của Tokyo trong việc thích ứng với những thay đổi nhanh chóng trong phương thức tác chiến, đặc biệt là sự gia tăng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và máy bay không người lái.

Trụ cột đầu tiên tập trung vào khả năng ứng phó với các phương thức tác chiến mới. Bộ Quốc phòng Nhật Bản dự kiến thiết lập hệ thống hỗ trợ ra quyết định dựa trên AI tại Bộ Chỉ huy Tác chiến Liên hợp, cơ quan chỉ huy Lực lượng Phòng vệ trên bộ, trên biển và trên không. Tokyo cũng có kế hoạch triển khai các hệ thống điện toán đám mây tiên tiến và lần đầu đưa vào ngân sách việc phát triển, mua sắm máy bay không người lái tấn công.

Trụ cột thứ hai nhằm bảo đảm Nhật Bản duy trì năng lực tác chiến trong các cuộc xung đột kéo dài. Bộ Quốc phòng đề nghị kinh phí để bắt đầu phát triển tên lửa siêu thanh phóng từ tàu ngầm, đồng thời nghiên cứu khả năng trang bị tên lửa tầm xa cho tàu ngầm không người lái. Nhật Bản cũng dự kiến phát triển tên lửa tầm xa giá rẻ trong nước và mua thêm tên lửa từ nước ngoài nhằm tăng cường năng lực phản công.

Trụ cột thứ ba tập trung củng cố nền tảng quốc phòng, từ cơ sở sản xuất trang thiết bị đến nguồn nhân lực. Bộ Quốc phòng Nhật Bản đang xem xét phương án để chính phủ mua lại các cơ sở sản xuất thiết bị quốc phòng, sau đó giao doanh nghiệp tư nhân vận hành và quản lý. Bộ cũng dự kiến cải thiện chế độ lương, điều kiện làm việc cho cán bộ, chiến sĩ Lực lượng Phòng vệ và cân nhắc thành lập một cơ quan mới phụ trách chính sách hợp tác quốc tế.

Nếu tính cả một số khoản chi chưa được đưa vào yêu cầu ngân sách hiện tại, tổng ngân sách quốc phòng Nhật Bản cho năm tài chính 2027 có thể vượt 10.000 tỷ yên khi dự thảo ngân sách được hoàn tất vào cuối năm nay.

Việc Tokyo tiếp tục tăng chi tiêu quốc phòng diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản đang triển khai Chương trình Tăng cường Quốc phòng giai đoạn 2023-2027, với tổng ngân sách dự kiến khoảng 43.000 tỷ yên. Riêng năm tài chính 2027, mức phân bổ ban đầu đã ở khoảng 8.900 tỷ yên.

Từ năm tài chính 2023, ngân sách quốc phòng Nhật Bản liên tục lập kỷ lục mới. Trong năm tài chính 2025, tổng chi tiêu quốc phòng, bao gồm các khoản chi liên quan, đạt khoảng 11.000 tỷ yên, tương đương 2% GDP và hoàn thành mục tiêu của chính phủ sớm hơn hai năm so với kế hoạch.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump thúc giục Nhật Bản nâng chi tiêu quốc phòng lên ít nhất 3,5% GDP. Các cuộc thảo luận tại Nhật Bản về khả năng tiếp tục tăng ngân sách quốc phòng dự kiến được đẩy mạnh từ mùa thu.

Việc mở rộng chi tiêu quốc phòng của Tokyo cũng gây tranh luận trong xã hội Nhật Bản, trong khi một số nhà phân tích cảnh báo xu hướng này cho thấy Nhật Bản đang đẩy nhanh quá trình tăng cường năng lực quân sự.