Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình tới Mỹ:Sức mạnh mềm và biểu tượng lên ngôi

Tổng thống Mỹ Donald Trump hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình tại Nhà Trắng, ngày 24-9-2026. Ảnh: THX/TTXVN

Ngay khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình đặt chân tới Mỹ, Tổng thống Donald Trump đã trực tiếp ra đón tại căn cứ không quân Andrews ở Maryland. Đây là một nghi thức ngoại giao hiếm thấy.

Tại Nhà Trắng, quốc kỳ Mỹ và Trung Quốc cũng được bố trí trong các không gian chính thức, tạo nên hình ảnh trực quan về cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Sau cuộc hội đàm kéo dài khoảng 90 phút, Tổng thống Donald Trump dẫn Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình tham quan sân bay trực thăng và bãi đáp mới được xây dựng tại khuôn viên phía Nam Nhà Trắng. Trong các phát biểu sau cuộc gặp, Tổng thống Donald Trump đánh giá cuộc hội đàm là “tuyệt vời”, đồng thời nhiều lần nhấn mạnh mối quan hệ cá nhân với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình.

Về phần mình, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình cho rằng, quan hệ Mỹ - Trung Quốc đã phát triển theo hướng mang tính xây dựng, dựa trên “ổn định chiến lược trên cơ sở tôn trọng, công bằng và có đi có lại”.

Nếu các nghi thức ngoại giao cho thấy cách cuộc gặp được định hình về mặt hình ảnh, thì quốc yến tại Nhà Trắng lại mở ra một khía cạnh đáng chú ý khác. Bữa tiệc quy tụ những khách mời đặc biệt, trong đó có nhiều lãnh đạo các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ. Sự hiện diện của lãnh đạo các tập đoàn công nghệ hàng đầu phản ánh một trong những chủ đề quan trọng trong quan hệ Mỹ - Trung Quốc hiện nay: Cạnh tranh và hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI). Cạnh tranh công nghệ khiến dư địa cho những thỏa thuận lớn vẫn còn hạn chế. Tuy nhiên, việc công nghệ hiện diện không chỉ trên bàn đàm phán chính trị mà cả trong danh sách khách mời của quốc yến cho thấy lĩnh vực này đang ngày càng gắn chặt với quan hệ và nghị sự song phương Mỹ - Trung Quốc.

Một trong những diễn biến đáng chú ý khác của chuyến thăm là thông báo Trung Quốc sẽ đưa hai con gấu trúc tới Vườn thú Atlanta của Mỹ.

Lịch sử “ngoại giao gấu trúc” giữa Mỹ và Trung Quốc gắn với chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Richard Nixon và phu nhân Pat Nixon năm 1972, thời điểm Washington và Bắc Kinh mở ra một chương mới trong quan hệ song phương. Sau chuyến thăm, Thủ tướng Trung Quốc Chu Ân Lai đã tặng Mỹ hai con gấu trúc. Những con vật này nhanh chóng trở thành điểm thu hút lớn tại Vườn thú Quốc gia ở Washington.

Hơn nửa thế kỷ sau, biểu tượng ấy tiếp tục xuất hiện trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Trung Quốc đang trải qua nhiều biến động. Những con gấu trúc không chỉ là một hình thức ngoại giao mang tính biểu tượng, mà còn gợi lại ký ức về những thời điểm quan hệ hai nước từng được mở ra theo hướng tích cực.

Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình tới Mỹ lần này diễn ra trong bối cảnh hai nước vẫn còn nhiều khác biệt về thương mại, công nghệ và chiến lược. Trong khuôn khổ sự kiện, hai bên đạt được thỏa thuận gia hạn đến ngày 10-1-2027 cơ chế tạm dừng cuộc chiến thương mại. Tuy nhiên, ngoài vấn đề này, chưa có nhiều kết quả cụ thể khác được công bố.

Điểm đáng chú ý của chuyến thăm vì thế không chỉ nằm ở những gì được ký kết, mà còn ở cách hai bên sử dụng nghi lễ, hình ảnh và ngoại giao cá nhân để truyền tải thông điệp. Trong một cuộc cạnh tranh chiến lược kéo dài, những biểu tượng có thể chưa tạo ra đột phá về chính sách, nhưng vẫn góp phần duy trì không gian đối thoại - yếu tố cần thiết để quan hệ giữa hai cường quốc tiếp tục được quản lý và phát triển.