ECB nâng lãi suất, cảnh báo rủi ro lạm phát gia tăng do giá năng lượng

Chủ tịch ECB Christine Lagarde phát biểu trong cuộc họp báo sau quyết định tăng lãi suất. Ảnh: Reuters

Quyết định của ECB được đưa ra khi giá dầu và khí đốt tăng mạnh sau các diễn biến quân sự mới tại khu vực, trong đó có các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền qua Eo biển Hormuz. Giá năng lượng tăng kéo theo lo ngại về chi phí vận tải, sưởi ấm và sản xuất, qua đó có thể tạo thêm áp lực lên lạm phát tại châu Âu.

ECB hiện nâng dự báo tăng trưởng kinh tế khu vực đồng euro năm 2026 lên 0,9%, từ mức 0,8% đưa ra hồi tháng 6. Tuy nhiên, ngân hàng trung ương dự kiến lạm phát trung bình trong năm nay sẽ ở mức 3%, cao hơn mục tiêu 2%.

Chủ tịch ECB Christine Lagarde cho biết lạm phát tổng thể được kỳ vọng sẽ trở lại mức mục tiêu vào cuối năm 2027, nhờ tác động của chính sách lãi suất cao hơn. ECB sẽ tiếp tục theo dõi quy mô và thời gian kéo dài của đà tăng giá năng lượng, cũng như những tác động có thể lan sang giá cả, tiền lương, kỳ vọng lạm phát và hoạt động kinh tế.

Động thái của ECB diễn ra trong bối cảnh thị trường tài chính châu Âu biến động mạnh. Giá dầu Brent đã vượt 105 USD/thùng, tăng hơn 4% trong một ngày. Giá khí đốt tại Anh vượt 205 pence/therm, mức cao nhất kể từ tháng 12-2022. Tại châu Âu, giá khí đốt bán buôn tại Hà Lan – mức tham chiếu của thị trường khu vực lần đầu vượt 80 euro/MWh kể từ tháng 1-2023, trong khi hợp đồng giao tháng trước tăng 3,4%, lên 82,56 euro/MWh.

Giá năng lượng tăng cũng tác động trực tiếp tới thị trường trái phiếu. Lợi suất trái phiếu Chính phủ Anh kỳ hạn 10 năm tăng lên 5,295%, mức cao nhất kể từ tháng 8-2007. Tại Đức, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm tăng lên 5,08%, cao nhất kể từ tháng 12-2003, trong khi lợi suất kỳ hạn 10 năm đạt 3,45%, mức cao nhất kể từ tháng 4-2011. Lợi suất trái phiếu Chính phủ Pháp kỳ hạn 10 năm cũng lên 4,344%, mức cao nhất kể từ tháng 10-2008.

Giới đầu tư lo ngại giá nhiên liệu cao có thể kéo theo chi phí vận tải và sưởi ấm tăng, từ đó tạo áp lực lạm phát trên diện rộng. Nhận định trên The Guardian, David Rees, người đứng đầu bộ phận kinh tế toàn cầu tại Schroders, cho rằng việc ECB tăng lãi suất đã được dự báo trước, nhưng triển vọng chính sách tiếp theo trở nên khó đoán hơn do giá năng lượng tăng. Theo ông, lạm phát cơ bản hiện vẫn tương đối ổn định, song nền kinh tế yếu và chi phí vay cao hơn có thể tiếp tục gây sức ép lên tăng trưởng.

Rủi ro đối với nguồn cung khí đốt cũng đang được thị trường đặc biệt quan tâm khi lượng khí trong các kho dự trữ của EU hiện chỉ đạt khoảng 67% công suất, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 5 năm là 84%. Các chuyên gia ING cảnh báo điều này khiến thị trường dễ bị tổn thương hơn khi mùa sưởi ấm đến gần.

Trước đó, nhiều khách hàng tại Anh và châu Âu đã trì hoãn việc bổ sung dự trữ khí đốt với kỳ vọng tình hình Trung Đông sớm hạ nhiệt và giá năng lượng giảm. Tuy nhiên, nếu xung đột kéo dài, các nhà nhập khẩu có thể phải cạnh tranh mạnh hơn để bảo đảm nguồn cung trước mùa đông, qua đó tạo thêm áp lực lên giá khí đốt và lạm phát.

Sức ép cũng lan sang thị trường trái phiếu Mỹ. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Washington sẽ mua lại 6 tỷ USD trái phiếu Chính phủ Mỹ nhằm góp phần giảm áp lực bán tháo trên thị trường. Dẫu vậy, giới đầu tư nhận định quy mô này còn hạn chế, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên mức cao nhất trong ba năm.

Tổng hợp