Tranh cãi về viện trợ quân sự cho phe đối lập ở Li-bi

Cuộc chiến ở Li-bi đã bước sang ngày thứ 12 với những động thái mới của các nước phương Tây nhằm đạt được mục tiêu cuối cùng là lật đổ nhà lãnh đạo Li-bi M. Ca-đa-phi (Muamar Gaddafi). Trong khi đó, cộng đồng quốc tế tiếp tục phản đối cuộc chiến tranh ở quốc gia Bắc Phi này.

Li-bi tố cáo liên quân oanh kích cả khu vực dân cư

Tối 30-3 (giờ địa phương), khi NATO chính thức đảm nhận việc chỉ huy chiến dịch can thiệp quân sự vào Li-bi, liên quân tiếp tục tổ chức các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu tại Li-bi. Các máy bay của liên quân đã oanh kích khu vực ngoại ô Đông Nam thủ đô Tri-pô-li. Theo hãng thông tấn chính thức của Li-bi (JANA), các cuộc oanh kích này nhằm vào khu vực dân cư. Bộ Ngoại giao Li-bi đã lên án hành động này và nhấn mạnh rằng, hành động của liên quân "bên trong một nước có chủ quyền và thành viên của LHQ là đi ngược lại luật pháp quốc tế cũng như quan hệ thông thường giữa các nhà nước".

Phe chống chính phủ bị đẩy lùi về hướng thành phố Brê-ga, phía Đông Rát La-núp. Ảnh: Roi-tơ.

Ngày 31-3, Bộ trưởng Quốc phòng Pháp G.Long-ghê (Gerard Longuet) cho biết, Các tiểu vương quốc A-rập Thống nhất (UAE) sẽ tham gia chiến dịch của liên quân chống lực lượng trung thành với ông Ca-đa-phi. UAE đã đề nghị đưa một số máy bay tới các căn cứ không quân của liên quân ở Địa Trung Hải để hỗ trợ các cường quốc phương Tây thực thi một vùng cấm bay đối với Li-bi.

Trong ngày qua, lực lượng quân đội của Chính phủ Li-bi với rốc-két và xe tăng đã đẩy lùi lực lượng đối lập khỏi thành phố dầu mỏ Rát La-núp, buộc lực lượng này phải rút chạy về hướng thành phố Brê-ga, phía Đông Rát La-núp.

 Ý định viện trợ quân sự cho lực lượng chống chính phủ ở Li-bi

Việc một số nước có ý định vũ trang cho lực lượng chống chính phủ ở Li-bi đang trở thành vấn đề gây tranh cãi quốc tế. Ngoại trưởng Pháp A-lanh Giuýp-pê (Alain Juppe) nói tại Luân Đôn rằng, Pháp sẵn sàng tổ chức những cuộc thảo luận với các nước đồng minh của mình về việc cung cấp viện trợ quân sự cho lực lượng chống chính phủ tại Li-bi. Phát biểu với các phóng viên tại Hội nghị quốc tế bàn về tương lai của Li-bi hôm 29-3, ông Giuýp-pê nói: "Việc trang bị vũ khí không được cả Nghị quyết 1973 và 1970 của LHQ cho phép và cho đến thời điểm này, Pháp vẫn tuân thủ nghiêm ngặt các nghị quyết trên. Nhưng phải nói rằng, chúng tôi sẵn sàng thảo luận vấn đề này với các đối tác của mình". Cũng tại Luân Đôn, cả nước đại diện của Anh và nữ Ngoại trưởng Mỹ H. Clin-tơn đều nói rằng, vấn đề trang bị vũ khí cho quân chống chính phủ Li-bi đã không được thảo luận tại hội nghị trên. Tuy nhiên, bà cũng cho rằng việc vũ trang cho lực lượng trên là "hợp pháp".

Theo Roi-tơ, nhằm đẩy nhanh tiến trình lật đổ nhà lãnh đạo Li-bi, Tổng thống Mỹ B.Ô-ba-ma (Barack Obama) đã ký “sắc lệnh bí mật” về Li-bi, cho phép Chính phủ Mỹ ủng hộ phe chống chính phủ ở Li-bi. Biện hộ về hành động này, Oa-sinh-tơn cho rằng, những nghị quyết hiện nay của Hội đồng Bảo an LHQ về Li-bi có thể cho phép các chính phủ nước ngoài cung cấp vũ khí cho phe chống Chính phủ Li-bi, bất chấp lệnh cấm vận vũ khí hiện vẫn có hiệu lực. Tổng thống Ô-ba-ma khẳng định, mục tiêu cuối cùng của Mỹ là nhà lãnh đạo Li-bi phải ra đi.

Phản ứng trước những động thái trên, Tổng thư ký NATO A. F. Ra-xmu-xen (A. F. Rasmussen) ngày 31-3 đã lên tiếng phản đối và nhấn mạnh, NATO hiện diện tại quốc gia Bắc Phi này để bảo vệ và không vũ trang cho người Li-bi. "Chừng nào NATO còn can dự, chúng tôi sẽ chỉ tập trung vào việc thực thi lệnh cấm vận vũ khí và mục đích rõ ràng của lệnh một lệnh cấm vận vũ khí là ngăn chặn hoạt động tuồn vũ khí vào Li-bi", ông Rát-xmu-xen khẳng định.

Trước đó, I-ta-li-a đã phản đối ý tưởng do Mỹ và một số nước khác nêu về việc vũ trang cho lực lượng nổi dậy ở Li-bi. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao I-ta-li-a M. Ma-xa-ri nói trên đài phát thanh I-ta-li-a: "Việc vũ trang cho lực lượng nổi dậy ở Li-bi sẽ là một biện pháp gây tranh cãi, một biện pháp cực đoan". Ông cho rằng động thái gây tranh cãi này sẽ "chia rẽ cộng đồng quốc tế", đồng thời nhấn mạnh I-ta-li-a muốn hạn chế sự can thiệp ở Li-bi chỉ ở trong phạm vi thực thi vùng cấm bay và hành động nhân đạo.

Trong cuộc họp báo chiều 31-3 tại Xtốc-khôm (Thụy Điển), Tổng thư ký NATO Ra-xmu-xen (bên trái) phản đối Mỹ, Anh cung cấp vũ khí cho phe chống chính phủ Li-bi. Ảnh: AP

Đối thoại là giải pháp tối thượng ở Li-bi

Ngày 31-3, cộng đồng quốc tế tiếp tục lên án các hành động tấn công quân sự của NATO đối với Li-bi. Trong một bức thư gửi Tổng thư ký LHQ Ban Ki-mun (Ban Ki-moon), Tổng thống In-đô-nê-xi-a B. Y-u-hô-y-ô-nô (B.Yuhoyono) đã yêu cầu LHQ hành động ngay lập tức để chấm dứt xung đột vũ trang ở Li-bi và bảo vệ người dân.

Trung Quốc cũng lên tiếng kêu gọi các bên liên quan chấm dứt các hoạt động quân sự và tiến hành đàm phán để giải quyết cuộc xung đột tại Li-bi. Trong cuộc hội đàm với Tổng thống Pháp N. Xác-cô-di (N. Sarkozy) đang ở thăm Bắc Kinh, Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào nêu rõ: "Đối thoại và các biện pháp hòa bình khác là những giải pháp tối thượng cho các vấn đề ở Li-bi". Nhà lãnh đạo Trung Quốc nhấn mạnh, nếu gây thảm họa cho người dân và dẫn tới một khủng hoảng nhân đạo, thì các hành động quân sự tại Li-bi đã đi ngược lại nghị quyết của LHQ.

Tại Mát-xcơ-va, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản LB Nga (KPRF) G. Diu-ga-nốp (Ghennady Ziuganov) tuyên bố, "cái gọi là không kích để bảo vệ dân thường Li-bi" đang ngày càng phanh phui ý đồ của phương Tây can thiệp trực tiếp bằng quân sự để lật đổ chính quyền của nhà lãnh đạo Ca-đa-phi, chiếm nguồn dầu mỏ khổng lồ của nước này để từ đó kiểm soát khu vực Trung Đông và Bắc Phi giàu năng lượng. Trên thực tế, NATO và Mỹ đã phát động cuộc chiến xâm lược một quốc gia có chủ quyền là thành viên LHQ, và điều này là phạm tội ác chống lại hòa bình và nhân loại. KPRF yêu cầu phương Tây chấm dứt ngay lập tức cuộc chiến phi nghĩa này.

Phản đối Mỹ tham gia chiến dịch quân sự ở Li-bi do lo ngại về chi phí chiến tranh, thời gian tiến hành cuộc chiến và những vấn đề liên quan tới Hiến pháp cũng là quan điểm được các nghị sĩ Mỹ nêu ra tại phiên điều trần ở Hạ viện ngày 30-3 (giờ Oa-sinh-tơn).