Đại biểu Quốc hội Vương Thị Hương góp ý Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa

Tiếp tục Kỳ họp thứ Hai, chiều 29-10, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Quốc hội thảo luận tại Hội trường về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang khóa XVI tham dự phiên họp chiều 29-10.

Tham gia thảo luận, đại biểu Vương Thị Hương nêu hai vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện. Thứ nhất, về chính sách tiếp cận mặt bằng sản xuất tại Điều 10, đại biểu cơ bản đồng tình với việc dự thảo tiếp tục thiết kế các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận mặt bằng sản xuất thông qua khu công nghiệp, cụm công nghiệp, cơ sở ươm tạo, hỗ trợ tiền thuê lại đất và khai thác nhà, đất là tài sản công chưa sử dụng. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị làm rõ tính kế thừa của một chính sách đang được quy định tại Luật hiện hành nhưng chưa thấy được thể hiện tương ứng trong dự thảo lần này.

Cụ thể, khoản 1 Điều 11 Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017 quy định: căn cứ quỹ đất thực tế tại địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định bố trí quỹ đất để hình thành, phát triển cụm công nghiệp; khu chế biến nông sản, lâm sản, thủy sản, hải sản tập trung cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất. Như vậy, chính sách hiện hành không chỉ đặt vấn đề hỗ trợ mặt bằng trong khu, cụm công nghiệp, mà còn ghi nhận riêng nhu cầu hình thành khu chế biến tập trung gắn với sản xuất nông, lâm, thủy sản.

Trong khi đó, Điều 10 của dự thảo Luật lần này tập trung chính sách hỗ trợ mặt bằng vào khu công nghiệp, cụm công nghiệp, cơ sở ươm tạo và tài sản công, nhưng không còn thể hiện rõ nội dung tương ứng đối với khu chế biến nông, lâm, thủy sản tập trung.

Đối chiếu với Nghị quyết số 198/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân. Nghị quyết đã có cơ chế hỗ trợ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ; hỗ trợ giảm tiền thuê lại đất và tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa thuê nhà, đất là tài sản công. Đây là những chính sách quan trọng và đã xử lý một phần nhu cầu về mặt bằng.

ĐBQH Vương Thị Hương phát biểu.

Tuy nhiên, các cơ chế này chưa hoàn toàn thay thế nội dung tại khoản 1 Điều 11 Luật năm 2017. Lý do là khu sơ chế, bảo quản, chế biến tập trung gắn với vùng nguyên liệu không đương nhiên đồng nhất với khu công nghiệp, cụm công nghiệp; đồng thời, cũng không phải mọi nhu cầu về mặt bằng của doanh nghiệp chế biến đều có thể giải quyết thông qua quỹ nhà, đất là tài sản công.

Tuyên Quang có lợi thế lớn về rừng trồng, chè, dược liệu và nhiều sản phẩm nông nghiệp đặc trưng; phát triển công nghiệp chế biến gắn với vùng nguyên liệu là một hướng quan trọng để nâng giá trị sản phẩm và hình thành chuỗi sản xuất. Đối với địa bàn miền núi, vùng nguyên liệu thường rộng, phân tán trên nhiều địa bàn. Vì vậy, bài toán không chỉ là có bao nhiêu diện tích đất dành cho doanh nghiệp, mà còn là mặt bằng sơ chế, bảo quản, chế biến được bố trí ở đâu để vừa gắn hợp lý với vùng nguyên liệu, giảm chi phí thu gom, vận chuyển, vừa bảo đảm yêu cầu về quy hoạch, môi trường, phòng cháy, chữa cháy và hạ tầng kỹ thuật.

Nếu cơ chế hỗ trợ mặt bằng chỉ được thiết kế xoay quanh khu công nghiệp, cụm công nghiệp thì sẽ phù hợp với những cơ sở có điều kiện bố trí tại các khu vực này. Nhưng đối với những hoạt động sơ chế, bảo quản, chế biến cần gắn tương đối gần vùng nguyên liệu, nhất là tại địa bàn miền núi, thì cần có câu trả lời rõ: chính sách đang được quy định tại khoản 1 Điều 11 Luật năm 2017 sẽ được kế thừa, được thay thế bằng cơ chế nào, hay không tiếp tục thực hiện?

Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ: Nếu chủ trương không tiếp tục chính sách bố trí quỹ đất để hình thành, phát triển khu chế biến nông, lâm, thủy sản tập trung như khoản 1 Điều 11 Luật năm 2017, thì cần làm rõ lý do và xác định cơ chế pháp lý hiện hành nào đã thay thế đầy đủ, để việc không kế thừa chính sách là có căn cứ.

Nếu vẫn xác định đây là nhu cầu cần được hỗ trợ, đề nghị bổ sung tại Điều 10 một nguyên tắc theo hướng: căn cứ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, nhu cầu thực tế và khả năng nguồn lực, địa phương được thực hiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận mặt bằng đối với khu sản xuất, sơ chế, bảo quản, chế biến tập trung gắn với vùng nguyên liệu theo quy định của pháp luật về đất đai và pháp luật có liên quan; còn điều kiện, hình thức, mức hỗ trợ cụ thể giao Chính phủ quy định.

Thứ hai, về tính thống nhất của chính sách đối với doanh nghiệp do người dân tộc thiểu số làm chủ tại Điều 17. Đại biểu đề nghị Chính phủ rà soát, bổ sung đầy đủ hai nhóm đối tượng này trong Nghị định; đồng thời quy định rõ tiêu chí xác định doanh nghiệp do người dân tộc thiểu số làm chủ, tỷ lệ và thời điểm xác định lao động là người dân tộc thiểu số. Đặc biệt, cần phân biệt rõ tiêu chí về chủ thể doanh nghiệp với tiêu chí về địa bàn hoạt động. Doanh nghiệp do người dân tộc thiểu số làm chủ không nhất thiết phải đặt trụ sở tại miền núi, biên giới; nếu đồng nhất hai tiêu chí này sẽ có nguy cơ bỏ sót chính đối tượng mà Luật đã xác định.

Tin, ảnh: PV